VII SA/Wa 123/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić H.B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. H. B. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. H. B. wskazała, że w związku ze śmiercią ojca, na którego utrzymaniu pozostawała z uwagi na swą sytuację życiową, została obecnie bez żadnych środków do życia. Oświadczyła, że jedynie drobna kwota z polisy ubezpieczeniowej, jaką pozostawił jej ojciec, pozwala na bardzo skromne życie. Skarżąca posiada segment w zabudowie szeregowej w stanie surowym o powierzchni 90 m2, dwa mieszkania o powierzchni 71 m2 i 74 m2 – nieruchomości te stanowią zabezpieczenie roszczeń urzędu skarbowego i roszczeń alimentacyjnych. Posiada też mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 24,7 m2, w którym zamieszkuje. Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez wskazanie: wysokości posiadanych środków z polisy ubezpieczeniowej i wysokości miesięcznych wydatków; wskazanie, czy uzyskuje dochody z tytułu najmu z którejkolwiek z posiadanych nieruchomości; czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, innych osób lub instytucji; czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, jakiej wielkości dochody z tego tytułu uzyskuje. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca oświadczyła, że ubezpieczenie, które pozostawił jej ojciec pozwala "na pokrywanie wydatków na podstawowe środki do życia i w skali miesiąca jest to kwota niższa niż najniższa krajowa". Skarżąca nie uzyskuje dochodów z najmu nieruchomości. Oświadczyła, że nie podejmuje żadnej pracy, bowiem nie pozwala jej na to ilość spraw, jakie toczą się w stosunku do jej osoby, nie pozwala na to również stan zdrowia. W związku z powyższym zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania H. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że pismem z 17 kwietnia 2013 r. wezwano H. B. do wskazania wysokości posiadanych środków z polisy ubezpieczeniowej i wysokości miesięcznych wydatków. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, podobnie jak w złożonym formularzu, że ojciec pozostawił po sobie ubezpieczenie, które pozwala na bardzo skromne życie. Stwierdziła, że ubezpieczenie to pozwala "na pokrywanie wydatków na podstawowe środki do życia i w skali miesiąca jest to kwota niższa niż najniższa krajowa". Podkreślenia wobec tego wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku i wykazanie za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Zauważyć wobec tego trzeba, że skarżąca nie udzieliła jednoznacznej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie z dnia 17 kwietnia 2013 r. Nie wskazała bowiem wysokości środków z polisy ubezpieczeniowej, nie podała również wysokości ponoszonych wydatków. Wobec uchylenia się przez skarżącą od podania tych informacji niemożliwe jest dokonanie rzetelnej oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, a tym samym uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. H. B. nie podała podstawowych informacji, które są niezbędne do rozpoznania wniosku. Dopiero bowiem zestawienie posiadanych środków finansowych z ponoszonymi wydatkami pozwala na dokonanie oceny możliwości płatniczych strony. W świetle powyższych okoliczności uznać zatem trzeba, że brak jest podstaw do przyznania H. B. prawa pomocy, skarżąca nie wykazała bowiem, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.