VII SA/Wa 1230/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...]marca 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania U. K. od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]stycznia 2011r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] rozbiórkę parkingu tj. 10 miejsc postojowych dla samochodów osobowych na terenie pierwszego podwórza oraz doprowadzenie go do stanu poprzedniego – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w jego ocenie odwołująca się U. K. nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa dla skutecznego prawnie wszczęcia postępowania odwoławczego. Organ podkreślił, że jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...]stycznia 2010r. i co podnosi również skarżąca uzasadniając swój przymiot strony – parking usytuowany jest w odległości mniejszej niż 10 m od okien budynku przy ul. [...] w [...], co stanowi naruszenie przepisu § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Zgodnie z § 19 ust. 1 w/rozporządzenia, odległość wydzielonych miejsc postojowych, w tym również zadaszonych, lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem hotelu, budynku opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania, a także od placu zabaw i boiska dla dzieci i młodzieży, nie może być mniejsza niż: 1) 7 m – w przypadku do 4 stanowisk włącznie, 2) 10 m – w przypadku 5 do 60 stanowisk włącznie, 3) 20 m – w przypadku większej liczby stanowisk, z uwzględnieniem § 276 ust. 1. Jak ustalił organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, samochody parkują w odległości 2-6 m od okien budynku przy ul. [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że U. K. jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...]. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903, ze zm.) w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd. Rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Mimo tego, że nie posiada osobowości prawnej, wspólnota mieszkaniowa może być podmiotem praw i obowiązków. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwienie spraw przed sądami i urzędami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Właściciel lokalu mieszkalnego w budynku objętym wspólnotą w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego, dotyczących części wspólnych budynku, nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, co wynika z instytucji wspólnoty mieszkaniowej oraz sposobu zarządu wspólną nieruchomością. W sytuacjach zatem, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Do sytuacji takich należy podejmowanie czynności określonych w art. 21 ust. 1 (prawnych, faktycznych i procesowych), odnoszących się do nieruchomości wspólnej. W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Należy także zwrócić uwagę, iż spory między właścicielami lokali, a wspólnotą mieszkaniową, na tle ewentualnej niewłaściwej, czy nierzetelnej reprezentacji interesów właściciela lokalu przez wspólnotę, są rozstrzygane w drodze cywilnoprawnej (art. 25 ustawy o własności lokali). W kontekście powyższych rozważań w ocenie organu brak jest podstaw do przyjęcia, że U. K. posiada przymiot strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012r., Nr [...], w rozumieniu art. 28 Kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła U. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 77, 105, 107 § 3 i art. 138 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2011r. umarzająca postępowanie odwoławcze. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa organ administracyjny umarza postępowanie odwoławcze jeżeli stwierdzi, że odwołanie wnosi osoba nie będąca stroną w postępowaniu. W przypadku, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten – przed wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie – dokonuje sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie jest wniesione prawidłowo. Ponadto, w związku z tym, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania, organ odwoławczy bada, czy wniesione odwołanie pochodzi od strony postępowania. Jeżeli organ ustali, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa – umorzyć postępowanie odwoławcze. Tak więc zakres przedmiotowy niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia czy U. K. jako właścicielka lokalu mieszkalnego budynku przy ul. [...] w [...]ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony postępowania administracyjnego jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest właścicielką lokalu w budynku przy ul. [...] w [...]i członkiem wspólnoty mieszkaniowej tego budynku Rozpoznając niniejsza sprawę należy mieć również na uwadze, iż interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 203 ze zm.). Na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przede wszystkim przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości (art. 6 ustawy o własności lokali). Wspólnota jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest przez zarząd wspólnoty. Z przepisów ustawy o własności lokali wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Przytaczane przepisy art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wskazują ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Rozstrzygnięcia zaś przyznające prawa lub nakładające obowiązki na właścicieli lokali dotyczą praw i obowiązków właścicieli innych lokali tylko w takim zakresie, w jakim są oni członkami wspólnoty mieszkaniowej. W orzecznictwie przyjmuje się, iż uregulowanie art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali nie daje jednoznacznej odpowiedzi, że to zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a w każdym razie uregulowanie to nie wyklucza działania członków wspólnoty na zewnątrz w obronie własnym prawa. W tym miejscu zauważyć należy, że jeżeli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999r. IV SA 1996/97, LEX nr 48719,). Natomiast w wyroku z dnia 23 stycznia 2008r. II OSK 1912/06, LEX 510758 Naczelny Sąd Administracyjny doprecyzowując powyższy pogląd wskazał, iż właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Tak więc, zasadą jest występowanie w sprawach wspólnot mieszkaniowych – organów je reprezentujących. Nie wyłącza to jednak możliwości uzyskania przez właściciela lokalu (lokali) przymiotu strony postępowania w sprawie dotyczącej tej wspólnoty w razie wykazania, że taki przymiot posiada i to niezależne od występującej w jego imieniu wspólnoty. Taka sytuacja ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy właściciel lokalu domaga się podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań mogących skutkować nałożeniem na zarządcę reprezentującego wspólnotę określonych obowiązków mających doprowadzić do usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia (w tym dla tegoż właściciela), wynikającego z naruszenia wskazywanych przepisów prawa budowlanego. Konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciela lokalu (lokali) możliwości administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę tej ochrony opiera na przepisach prawa i gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty. Taka interpretacja nie narusza przepisów art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 27 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Skarżąca na rozprawie podała, że jest właścicielką lokalu 2 izbowego na parterze budynku a miejsca parkingowe których rozbiórkę nakazywała kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja usytuowane na działce dzierżawionej przez Wspólnotę znajdują się bardzo blisko jej okien. Nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia organu oceni (biorąc pod uwagę powyższe uwagi Sądu) interes prawny skarżącej i podejmie rozstrzygnięcie stosownie do poczynionych ustaleń. Ograniczenie się przez organ do ustalenia, iż skarżąca jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej, która jest stroną postępowania, oraz iż wspólnota jest reprezentowana przez zarząd, w świetle wyżej wskazanych argumentów świadczy o naruszeniu przez organ art. 7 i 9 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.