VII SA/Wa 1231/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. w W. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m.W. decyzją znak [...] wydaną [...] lutego 2010r. na podstawie art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 2 ust. 1 ustawy z 30 marca 2001r. o kosmetykach nakazał S. Sp. z o.o. w W: 1. zaprzestać podawania na etykiecie kosmetyku pn. [...] – antybakteryjna emulsja myjąca zwrotów mogących sugerować, że ww. wyrób nie spełnia definicji kosmetyku takich jak: "skuteczność mikrobiologiczna zgodnie z EN 12054", "[...] emulsja myjąca jest skuteczna przeciwko MRSA, Enterococcus hirae, Pseudomonas aeruginosa i E.Coli w czasie 1 minuta", "w sytuacji, w której istnieje potrzeba zmniejszenia flory mikrobiologicznej (...)". 2. zaprzestać podawania na ulotce informacyjnej kosmetyku pn. [...] – antybakteryjna emulsja myjąca zwrotów mogących sugerować, że ww. wyrób nie spełnia definicji kosmetyku takich jak: "przestrzegać czasu działania", "łącznie z MRSA". W uzasadnieniu organ podał, że wobec tego, iż dystrybutor wyrobu deklaruje, że preparat [...] jest kosmetykiem, biorąc pod uwagę definicję kosmetyku wskazaną w art. 2 ustawy o kosmetykach, która odnosi się do formy , miejsca aplikacji i celu stosowania uznano, że zwroty użyte na etykiecie tj. stwierdzenia dotyczące czasu działania, skuteczności w odniesieniu do poszczególnych szczepów bakteryjnych oraz normy dotyczące skuteczności biobójczej mogą sugerować, że jest to środek biobójczy i wykraczają poza definicję kosmetyku. Odwołanie od tej decyzji złożyła Sp. z o.o. S. Spółka podniosła m.in., że decyzja w jej ocenie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów prawa bowiem wskazany przez organ jako podstawa prawna przepis art. 2 ust. 1 ustawy o kosmetykach, który zdaniem organu został naruszony przez odwołującą się zawiera jedynie definicję kosmetyku, tj. określa przesłanki, które muszą być spełnione aby dany produkt uznać za kosmetyk. Wymagania w zakresie oznakowania kosmetyku określa art. 6 w/w ustawy i to on może być wyłączną podstawą oceny treści oznakowania opakowania kosmetyku. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją znak [...] wydaną [...] kwietnia 2010r. na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji przedstawiając w uzasadnieniu przebieg postępowania przed tym organem i oceniając wydaną decyzję jako prawidłową. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Sp. z o.o. S. Wnosząc o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 2 ust. 1, art. 5 i art. 6 ust. 2 pkt 7 ustawy z 30 marca 2001r. o kosmetykach oraz art. 6, 7, 10, 77§1, 81 i 107§3 kpa. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny - zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145§1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] kwietnia 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.W. z [...] lutego 2010r. nakazującą zaprzestanie podawania na etykiecie i w ulotce informacyjnej kosmetyku [...] zwrotów mogących sugerować, że nie spełnia on definicji kosmetyku. W ocenie Sądu tak zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji obarczone są wadą powodującą ich nieważność bowiem decyzje wydały organy Inspekcji Sanitarnej, podczas gdy właściwym w tej sprawie były organy Inspekcji Handlowej – czyli wadą określoną w art. 156§1 pkt 1 kpa. W ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985r. (Dz.U. z 2006r. nr 122 poz. 851) przewidziano, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące "warunków zdrowotnych produkcji i obrotu kosmetykami". Ta ogólna kompetencja organów Inspekcji Sanitarnej została uszczegółowiona w przepisie mającym charakter lex specialis. Z treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2001r. o kosmetykach (Dz.U. nr 41 poz. 473 z późn. zm.) wynika mianowicie, że "Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawuje na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz w zakresie znakowania, zafałszowań, prawidłowości obrotu Inspekcja Handlowa" (brzmienie po nowelizacji ustawą z dnia 30 października 2003r. Dz. U. nr 208, poz. 2019, obowiązująca od 23 grudnia 2003r.). Z przepisu tego wynika zatem podział kompetencji pomiędzy dwa organy sprawujące nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o kosmetykach tj. pomiędzy Inspekcję Sanitarną i Inspekcję Handlową. Z takiego sformułowania ustawowego zasad dotyczących tego podziału kompetencji odczytać należy zasadę, że w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu właściwa jest Inspekcja Handlowa, natomiast w pozostałym zakresie nadzór sprawują organy Inspekcji Sanitarnej na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach, a więc zwłaszcza w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Taki podział kompetencji pomiędzy organy sanitarne i handlowe nie pozbawia organów Inspekcji Sanitarnej możliwości działania w przypadku stwierdzenia naruszenia przez producenta lub wprowadzającego do obrotu kosmetyk zasad sanitarnych, niemniej jednak organy sanitarne mogą użyć innych środków prawnych niż dotyczące sposobu oznakowania produktów w celu zapobieżenia zagrożeniu życiu czy zdrowiu, w szczególności np. mogą nakazywać wycofanie z obrotu kosmetyku powodującego zagrożenie życia lub zdrowia (art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika, że do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej, w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne a przepis art. 27 daje podstawę do nakazania usunięcia w ustawowym terminie stwierdzonych uchybień. Uprawnienie to może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy organ Inspekcji Sanitarnej stwierdzi naruszenie przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne. W kontrolowanych decyzjach organy Inspekcji Sanitarnej obu instancji nie wskazały przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, które w ich ocenie zostały przez skarżącą spółkę naruszone przez oznakowanie kosmetyku [...] nie odpowiadające definicji kosmetyku. W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ wskazał, że skarżąca spółka naruszyła wymagania określone w art. 2 ust. 1 ustawy o kosmetykach i to dawało organom sanitarnym podstawę do działania w sprawie, jednak w treści wskazanego przepisu nie zostały z całą pewnością określone wymagania higieniczno-sanitarne, jakim powinno odpowiadać oznakowanie kosmetyku. Nie może on zatem stanowić samoistnej podstawy do wydania przez organy Inspekcji Sanitarnej decyzji w przedmiocie odnoszącym się do obrotu kosmetykami, gdyż jak podniesiono to wyżej, art. 13 ust. 1 ustawy o kosmetykach kompetencje w tym zakresie przekazał organom Inspekcji Handlowej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.