VII SA/Wa 1232/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zobowiązaniu do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania, wydane na podstawie art. 262 § 2 k.p.a., może być przedmiotem zażalenia, a jeśli nie, to czy jego wydanie w sytuacji, gdy strona przedłożyła dokumentację, która została uznana za niewystarczającą, stanowi wadę powodującą nieważność?Ratio decidendi
Postanowienie o zobowiązaniu do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania, wydane na podstawie art. 262 § 2 k.p.a., nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Brak możliwości wniesienia zażalenia na takie postanowienie, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza, że organ odwoławczy nie miał podstaw do jego rozpatrzenia. Ponadto, zastosowanie art. 262 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne jedynie w uzasadnionych przypadkach, a pobranie zaliczki na poczet kosztów ekspertyzy, gdy strona przedłożyła dokumentację, która została uznana za niewystarczającą, nie może być przypisane winie strony ani prowadzone w jej interesie, co stanowi wadę powodującą nieważność orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania w celu wykonania dokumentacji inwentaryzacyjnej garażu. Dokumentacja przedłożona przez skarżących została uznana przez organ za niewystarczającą. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez organ odwoławczy, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące nierozpoznania przedłożonej ekspertyzy i błędnego podważenia autorytetu osoby sporządzającej inwentaryzację.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. W.i B. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] na podstawie art. 262 § 2, art. 263 § 2 kpa w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zobowiązał Z. W. i B. W. do wpłacenia zaliczki 1500 zł plus 22 % VAT na pokrycie kosztów postępowania, tj. zlecenia osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane wykonania za zobowiązane dokumentacji inwentaryzacyjnej drewnianego garażu znajdującego się na nieruchomości przy ul. N. w W, zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami.
W uzasadnieniu postanowienia organ administracyjny powołał się na swoje postanowienie z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], którym nałożono na inwestorów obowiązek dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjnej drewnianego garażu, zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Obowiązek stał się wymagalny [...] sierpnia 2002 r. i nie został wykonany do dnia wydania niniejszego postanowienia.
Zobowiązane przedłożyły wprawdzie dokumentację, lecz nie została ona uznana, gdyż nie wypełniała obowiązku wynikającego z ww postanowienia.. Wobec czego została zwrócona celem jej uzupełnienia.
W celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, należało zażądać od strony zaliczki na pokrycie kosztów opracowania.
Zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. złożyły Z. i B. W., podnosząc, iż kwestionowane postanowienie posiada uchybienie, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]czerwca 2004 r., nr [...][ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016). - Prawo budowlane utrzymał zaskarżone postanowienie.
Z. i B. W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zapoznał się dokładnie z ekspertyzą dostarczoną przez skarżące, podważył autorytet osoby sporządzającej inwentaryzację, bowiem nie podał na podstawie jakiego przepisu, nie uwzględnił złożonej inwentaryzacji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie, podtrzymują argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty.
Stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sad administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna a przyczyną jej uwzględnienia jest naruszenie przepisów prawa.
Zdaniem składu orzekającego kwestionowane postanowienie dotknięte jest kwalifikowaną wadą powodującą nieważność wydanego orzeczenia.
Art. 262 § 2 kpa dopuszcza w uzasadnionych przypadkach możliwość żądania od strony postępowania złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Brak w tym przepisie możliwości wniesienia zażalenia na wydane na tej podstawie postanowienie.
Ponieważ postanowienie wydane na podstawie art. 262 §2 kpa nie podlega zaskarżeniu, brak było podstaw prawnych do rozpatrzenia wniesionego zażalenia - art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Ponadto zastrzeżenia budzi zastosowanie art. 262 § 2 kpa w niniejszej sprawie, który dotyczy tylko wyjątkowych przypadków. Art. 262 § 1 kpa dotyczy zaś kosztów postępowania obciążających jedną ze stron w sytuacji, gdy koszty te wynikały z jej winy lub zostały poniesione w jej interesie lub na żądanie strony.
Wyjątkowy przypadek pobrania zaliczki umieszczony w ramach tego samego przepisu wskazuje, iż zaliczkę winno się pobierać głownie w przypadkach wymienionych w § 1.
Biorąc zaś pod uwagę, że Z. W. i B. W. przedstawiły dokumentację uznaną przez organ za niewystarczającą trudno przyjąć, iż koszt ekspertyzy i zaliczka na jej poczet wynikają z winy strony skarżącej lub tym bardziej dowód ten przeprowadzony jest w interesie Z. i B. W.
Należy ponadto zauważyć, iż organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, a nawet sam ją powołał w uzasadnieniu swojego postanowienia iż bledną była podstawa prawna postanowienia wydanego przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego, bowiem oparta na przepisie art. 53 i 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a więc ustawy już nieobowiązującej.
W związku z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło