VII SA/Wa 1232/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-30
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lokalizacja podziemnego garażu na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez zaniechanie rozważenia, czy lokalizacja podziemnego garażu na terenie przeznaczonym na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że kwestia ta, podniesiona przez stronę skarżącą, nie została należycie rozpatrzona przez organy obu instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym. Spółdzielnia zarzucała m.in. niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie lokalizacji podziemnego garażu na terenie przeznaczonym na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od poprzedniego wyroku WSA, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz ( spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1232/18 UZASADNIENIE
W dniu [...] kwietnia 2015 r., Spółka [...] wystąpiła z wnioskiem o pozwolenie na budowę budynku IV-VIII kondygnacyjnego, 2-częściowego w części nadziemnej, mieszkalnego, wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym wraz z dojazdem, zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
Do wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kserokopię wypisu aktu notarialnego z dnia [...] października 2014 r. umowy przedwstępnej sprzedaży (Repertorium A Nr [...]), kserokopię oświadczenia [...] oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego.
W toku postępowania, Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", wniosła obszerne zastrzeżenia do planowanej inwestycji.
Inwestor ustosunkował się do uwag wniesionych przez Międzyzakładową Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" dołączył wypis aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2015 r. (Repertorium A Nr [...]) oraz opinię prawną.
Przy piśmie z dnia 10 lipca 2015 r. Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła do akt sprawy opracowanie pt. "Analiza nasłonecznienia i zgodności z MPZP projektowanych budynków na działkach [...],[...],[...] obręb [...] i ich wpływ na istniejące budynki mieszkalne przy ul, [...]", sporządzone przez mgr inż. arch. J. K.
Do powyższych uwag i zastrzeżeń zawartych w tym opracowaniu odniósł się inwestor, dołączając rysunki analizy nasłonecznienia i przesłaniania oraz kserokopię analizy zacieniania projektowanej zabudowy na dz. nr ew. [...] przez projktowaną zabudowę na dz. nr ew. [...].
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., wniosła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]".
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wobec przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji. Inwestor złożył wyjaśnienia oraz załączył do dokumentacji projektowej opracowanie prof. dr hab. inż. arch. W. W. zatytułowane "Weryfikacja Analizy wpływu projektowanej zabudowy przy ul. [...] w [...] na warunki nasłonecznienia i przesłaniania okolicznych mieszkań, opracowanej przez [...]".
Następnie decyzją z dnia [...] maja 2016 r., Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce [...] z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego [...] kondygnacyjnego, 2-częściowego w części nadziemnej, mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym wraz z dojazdem i infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w [...] (dz. ew. nr [...],[...],[...],[...] w obrębie [...]), kategoria obiektu budowlanego - [...].
Odwołanie od wskazanej decyzji wniosła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" .
W wyniku jego rozpoznania Wojewoda [...] ustalił tożsamy stan faktyczny sprawy w wyniku czego wydał w dniu [...] sierpnia 2016r. decyzję utrzymującą w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2016r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 Kpa. Wojewoda wskazał, że stosownie do art. 73 § 1 Kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy na każdym etapie toczącego się postępowania, tj. od daty doręczenia pierwszego zawiadomienia o jego wszczęciu w dniu [...] czerwca 2015 r., niezależnie od zawiadomień ze strony organów administracji publicznej.
Ponadto pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. W zawiadomieniu tym strony zostały pouczone o prawie zapoznania się z projektem budowlanym i zgłaszania wniosków i zastrzeżeń w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zawiadomienie zostało doręczone Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w dniu 2 maja 2016 r. Nadto z notatki służbowej z dnia 5 maja 2016 r. wynika, że przedstawiciele Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w tym dniu zapoznali się z aktami sprawy. Strona miała pełną wiedzę o prowadzonym postępowaniu dowodowym i bez przeszkód mogła zapoznać się z kompletną dokumentacją sprawy na każdym etapie jej załatwiania.
Organ wskazał następnie , że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2015r., uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015r., i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazała dwa znaczące uchybienia kontrolowanej decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał ówcześnie na naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., w zakresie oceny kwestii nasłonecznienia i przesłaniania lokali w sąsiednich budynkach, ponadto na niesprawdzenie zgodności projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie planowanych miejsc parkingowych dla budynków i lokali usługowych.
Wojewoda wskazał , że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy inwestor złożył opracowanie prof. dr hab. inż. arch. W. W. zatytułowane "Weryfikacja Analizy wpływu projektowanej zabudowy przy ul. [...] w [...] na warunki nasłonecznienia i przesłaniania okolicznych mieszkań, opracowanej przez [...]". Celem opracowania było sprawdzenie, czy opracowana przez [...], szczegółowa analiza wpływu projektowanej zabudowy na nasłonecznienie i przesłanianie okolicznych mieszkań znajdujących się w rejonie oddziaływania tej zabudowy wykonana została w sposób prawidłowy, niebudzący wątpliwości. W konkluzji opracowania stwierdzono, że analiza nasłonecznienia i przesłaniania mieszkań znajdujących się w rejonie oddziaływania projektowanego budynku, przeprowadzona przez [...] wykonana została rzetelnie, ze znajomością problemu. Ponadto stwierdzono, że projektowana zabudowa nie wpływa na warunki nasłonecznienia mieszkań w istniejących budynkach przy ul. [...] i [...], ponieważ poddane analizie mieszkania mają już ograniczony czas nasłonecznienia spowodowany przez istniejące budynki przy ul. [...], a wymieniony w § 60 warunków technicznych, warunek nasłonecznienia już obecnie został naruszony, bez projektowanej zabudowy. Stwierdzono również, że projektowana zabudowa przy pierwotnym kształcie dwuczęściowego budynku, na odcinkach budynków o wysokości VIII kondygnacji (24,95 m), narusza jednak wymogi określone w § 13 warunków technicznych i dla spełnienia tego warunku konieczne by było obniżenie tych dwóch fragmentów projektowanej zabudowy,
W związku z opinią prof. dr hab. inż. arch. W. W. oraz mając na uwadze wymogi określone w § 13 warunków technicznych, inwestor dokonał korekt w pierwotnym projekcie budowlanym, tj. zmienił formę architektoniczną projektowanego budynku poprzez zmniejszenie wysokości budynku pomiędzy osiami B i C, osiami 30 i 31, osiami 12 i 13, w wyniku czego planowana inwestycja spełnia określone w przepisach wymogi, poza tymi, które są naruszone przez inne inwestycje (projekt budowlany tom I, rys. nr [...], str. [...]; rys. nr [...], str. [...]; rys. nr [...], str. [...]). Opracowanie prof. dr hab. arch. W. W. organ przyjął jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia.
Organ II instancji podkreślił, że w zakresie projektowanych miejsc parkingowych inwestor złożył skorygowany bilans miejsc parkingowych. Także w części opisowej projektu zagospodarowania terenu (tom 1, str. 195 projektu budowlanego) dokonano stosownej korekty. Zdaniem Wojewody [...], bilans miejsc parkingowych dla planowanej inwestycji jest zgodny z wymogami § 15 ust. 9 planu miejscowego. Za bezzasadne organ uznał zarzuty odwołania, że w związku z różnorakim przeznaczeniem lokali usługowych, wykazanym w projekcie, inwestor na etapie uzyskania pozwolenia na budowę winien dokonać aranżacji całej kondygnacji usług pod kątem ich przeznaczenia.
Wojewoda ocenił także, że złożony projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
Wskazał na jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. Podkreślił, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenia o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności. Został wykonany oraz sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta i sprawdzającego, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Wojewoda stwierdził, że odwołanie Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r., w znacznej mierze powiela zarzuty przedstawione wcześniej, w odwołaniu z dnia 7 sierpnia 2015 r. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Dlatego wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2015 r., w sposób wyczerpujący odniósł się do tych zarzutów.
Odnośnie zarzutu wydania pozwolenia na budowę przy braku możliwości przyłączenia inwestycji do sieci elektroenergetycznej i cieplnej stwierdził, że inwestor uzyskał warunki przyłączenia z dnia [...] lutego 2015 r. do sieci elektroenergetycznej [...]. budynku wielorodzinnego ul. [...]/[...]/[...] na dz. ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] w [...], ważne 2 lata od ich doręczenia (karta 45-46 projektu budowlanego tom 1). W aktach sprawy znajduje się oświadczenie [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wyrażające zgodę na przeprowadzenie ze stacji [...] w realizowanym budynku wielorodzinnym na działkach [...] i [...], energetycznych linii zasilających do zasilania zabudowy na działkach [...], [...],[...] i [...] planowanej przez [...].
W projekcie budowlanym (karta 64-66 projektu budowlanego tom 1) znajdują się również, wydane przez [...], warunki techniczne z dnia [...] lutego 2015 r. Nadto w § 4 ust. 3 tiret 2 wskazanej umowy przedwstępnej sprzedaży z dnia 20 października 2014 r. stwierdzono, że Sprzedająca Spółka zobowiązuje się najpóźniej w dniu zawarcia umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego do ustanowienia na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działek [...],[...],[...] i [...]wszelkich niezbędnych służebności przesyłu do połączenia projektowanego, dwuczęściowego budynku wielorodzinnego od strony części działki nr ew. [...] (po podziale [...] i [...]).
W ocenie Wojewody [...] powyższe dokumenty stanowią, iż projektowana inwestycja posiada wymagane art. 33 ust. 2 pkt 1 uzgodnienia w zakresie przyłączenia inwestycji do sieci elektroenergetycznej i cieplnej.
Odnośnie zarzutu wydania pozwolenia na budowę przy braku dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej organ odwoławczy wskazał, że inwestycja jest zlokalizowana na dz. ew. nr [...],[...],[...] i [...] w obrębie [...]. Konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej dotyczy terenu, na którym planowane jest zamierzenie inwestycyjne, a nie bezpośrednio każdej z działek, na których inwestycja ma być zlokalizowana. Działka nr ew. [...] posiada pośredni dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność gruntową wpisaną do księgi wieczystej KW Nr [...]. Działka nr ew. [...] bezpośrednio graniczy z działką nr ew. [...], właścicielem wszystkich działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym jest ten sam podmiot. Z powyższego wynika, że wszystkie działki na których zlokalizowana jest planowana inwestycja posiadają pośredni dostęp do drogi publicznej poprzez działkę ew. nr [...]. Taki dostęp do drogi jest równoznaczny z dostępem bezpośrednim. Zatem cała planowana inwestycja ma zapewniony dostęp do drogi publicznej.
W zakresie zarzutu niezgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z przeznaczeniem terenu oznaczonego symbolem [...] na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu, organ stwierdził, że planowana inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolami: [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług), [...] (tereny dróg wewnętrznych), [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług) i [...] (ul. [...] - tereny ciągów pieszo - jezdnych). Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu (karta [...] projektu budowlanego tom 1), części nadziemne planowanej inwestycji znajdują się na terenie oznaczonym [...] i [...]. Zgodnie z § 28 ust. 18 planu miejscowego, ustalającym przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu [...], warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w pkt 1 stanowią, że zakazuje się wprowadzania zabudowy, zaś w pkt 5 stanowią, że dopuszcza się realizację na terenie tarasu powyżej wjazdu do garaży podziemnych łączącego ze sobą budynki na terenach [...] i [...]. W § 2 planu miejscowego (słowniczek), brak jest definicji pojęcia zabudowy, ale pkt 16, zawierający definicję pojęcia obowiązujących linii zabudowy, odnosi się do nadziemnych ścian budynku. Nadto § 28 ust. 18 pkt 5 planu miejscowego, dopuszcza realizację tarasu łączącego ze sobą budynki na terenach [...] i [...]. Z powyższego , zdaniem Wojewody wynika, że zakaz zabudowy terenu oznaczonego symbolem [...] dotyczy zabudowy nadziemnymi częściami budynku i nie obejmuje konstrukcji podziemnej. Zasadnicze przeznaczenie terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...] to tereny dróg wewnętrznych. Projekt zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji przewiduje spełnienie tego wymogu. Zdaniem Wojewody [...] planowana inwestycja jest w tym zakresie zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 roku, wniosła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...],
Decyzję zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 34 ust. 2 pkt 1, 2 i 3a, jak również art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 3 ustawy Prawo budowlane;
- art. 6, 7, 8, 11, 77 §1, 80, 107 §3, 138 §1 pkt 2 oraz 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 roku.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w toku postępowania przed Prezydentem [...] doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 27 kwietnia 2016 roku organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego, w związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organ administracji I instancji.
Upoważniony przedstawiciel Spółdzielni zapoznawał się z aktami postępowania w dniu 5 maja 2016 roku. W tym dniu (5 maja 2016 roku) do akt sprawy wpłynęło opracowanie - "Weryfikacja analizy wpływu projektowanej zabudowy przy ul. [...] w [...] na warunki nasłonecznienia okolicznych mieszkań opracowanej przez [...]" autorstwa prof. dr hab. inż. arch. W. W. Skarżąca nie miała możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co tym samym doprowadziło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Nadto organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż jedynie zdawkowo odniósł się do zarzutów odwołania. Sformułowany zarzut niezgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie umiejscowienia planowanej inwestycji z naruszeniem obowiązujących linii zabudowy nie został w ogóle zbadany, nie przeprowadzono postępowania w tym zakresie.
Spółdzielnia w toku sprawy przedstawiła opinię "Analiza nasłonecznienia i zgodności z mpzp projektowanych budynków na działkach [...],[...],[...] obręb [...] i ich wpływu na istniejące budynki mieszkalne przy ul. [...]" przygotowaną przez mgr inż. arch. J. K. Z opinii tej wynika, że budynek objęty pozwoleniem na budowę będzie ograniczał nasłonecznienie i nadmiernie przesłaniał budynki już istniejące. Okoliczności te nie zostały jednak w sposób należyty przeanalizowane i ocenione.
Projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. Niezgodność ta polega zarówno na zlokalizowaniu podziemnego garażu na terenie oznaczonym symbolem [...], jak również umiejscowieniu projektowanej inwestycji w odległości mniejszej od linii zabudowy, niż przewidziana planem. Garaż podziemny ma być położony na terenie oznaczonym symbolem [...]. Takie zamierzenie narusza postanowienia § 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], który teren oznaczony ww. symbolem przeznacza na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu.
Projekt budowlany przewiduje lokalizację budynków w odległości mniejszej niż wymagana treścią miejscowego planu. Według § 5 ust. 2 lit. c planu miejscowego, jeżeli na rysunku planu nie wyznaczono linii zabudowy, odległość zabudowy od linii rozgraniczających dróg wewnętrznych (KDW), dróg publicznych (KD), alei pieszych (KP), ciągów piezo-jezdnych (KPj) i placów miejskich (KP-P) powinna wynosić co najmniej 4 metry.
W chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor nie posiadał żadnych praw rzeczowych do nieruchomości. Zgodnie z treścią umowy przedwstępnej, akt notarialny z dnia 20 października 2014 roku, Repertorium A nr [...], nie ustanowiono żadnych służebności - dokument ten zawiera jedynie zobowiązanie sprzedającego ([...]) do ustanowienia służebności przesyłu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działek objętych umową przedwstępną. Nie ma pewności, czy uprawnienia takie inwestor nabędzie w przyszłości.
Zgodnie z warunkami technicznymi przyłączenia wydanymi przez [...] oraz warunkami wydanymi przez [...] rozpoczęcie dostaw zarówno energii elektrycznej i cieplnej wymaga ingerencji w działki nie stanowiące własności inwestora.
Nadto nie wszystkie z działek ewidencyjnych objętych planowaną zabudową, posiadają dostęp do drogi publicznej. Służebność gruntową posiada tylko każdoczesny właściciel/użytkownik wieczysty działek nr ew. [...] i [...] (powstałych w wyniku podziału działki nr ew. [...]). Natomiast działki nr ew. [...],[...] i [...] powstałe po podziale działki nr ew. [...], dostępu do drogi publicznej nie posiadają.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego, inwestor - [...] wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2017 r. oddalił skargę Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] na opisaną wyżej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę , uznając, że organ spełnił warunki wynikające z art. 35 ust. 1 prawa budowlanego.
Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2930/15, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. oddalono skargę Spółdzielni, która twierdziła, że choć formalnie Wojewoda rozstrzygnął sprawę zgodnie z jej odwołaniem, to w innych aspektach nietrafnie ocenił prawidłowość pozwolenia na budowę. Sąd rozpoznając tamtą sprawę odniósł się do charakteru decyzji kasatoryjnej, tj. czy istniały podstawy do jej wydania, a także do pozostałych zarzutów prawa materialnego i procesowego, tj. naruszenia przez Wojewodę art. 5 ust. 1, art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 pkt 1-3, art. 35 ust. 1 pkt 1 pkt 2 i 3 prawa budowlanego oraz art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących sprzeczności zaskarżonej decyzji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] maja 2008 r., z uwagi na fakt, że przedmiotowy teren, oznaczony symbolem [...], przeznaczono na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu, co wyklucza możliwość usytuowania podziemnego garażu, Sąd uznał, iż są one bezzasadne.
Wskazał, że ustalenia planu dla terenów [...] w zakresie możliwości lokalizacji zabudowy odnoszą się wyłącznie do części nadziemnych obiektów budowlanych, a zakaz zabudowy nie obejmuje konstrukcji podziemnej. Ocenił, że spółdzielnia błędnie wywodzi, że część podziemna budynku stanowi zabudowę w rozumieniu przedmiotowego planu. § 2 planu miejscowego (tzw. słowniczek) nie zawiera definicji pojęcia zabudowy, ale jego pkt 16, zawierający definicję obowiązujących linii zabudowy, odnosi się do nadziemnych ścian budynku. Plan nie tylko nie zabrania lokalizowania garaży podziemnych, ale wręcz nakazuje ich lokalizację.
Ponadto, § 28 ust. 18 planu, ustalając przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu [...], warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, stanowi w pkt 1, że zakazuje się wprowadzania zabudowy, a w pkt 5, że dopuszcza się realizację na terenie tarasu powyżej wjazdu do garaży podziemnych łączącego ze sobą budynki na terenach [...] i [...]. Przepisy te odnoszą wyłącznie do części nadziemnej. Projekt budowlany spełnia wymagania planu miejscowego, ponieważ na terenie [...] na działce nr [...] zaprojektowano drogę wewnętrzną, jako funkcję podstawową z urządzeniami technicznymi związanymi z oświetleniem i odwodnieniem, co odpowiada przeznaczeniu terenu wskazanemu w planie zagospodarowania przestrzennego.
Do powyższej kwestii odniosło się również Biuro Planowania i Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu [...] w piśmie z dnia 7 marca 2011 r., wskazując, że zlokalizowanie na terenach oznaczonych [...] zabudowy w postaci garażu podziemnego nie wykraczającego swoją kubaturą powyżej poziomu terenu istniejącego i projektowanego, jest zgodne z planem miejscowym. Organ podał, iż ustalenia planu dla przedmiotowego terenu odnoszą się do części nadziemnych obiektów budowlanych.
Sąd uznał za bezzasadny zarzut, że zaprojektowane na działce nr [...] budynki są zbliżone do linii rozgraniczających na odległość mniejszą niż 4 m, podczas gdy zgodnie z § 5 ust. 2 lit. c) planu miejscowego, jeżeli na rysunku planu nie wyznaczono linii zabudowy, odległość zabudowy od linii rozgraniczających dróg wewnętrznych (KDW), dróg publicznych (KD), alei pieszych (KP), ciągów pieszo - jezdnych (KPj) i placów miejskich (KP-P) powinna wynosić przynajmniej 4 m.
Co do kwestii nieposiadania przez inwestora praw rzeczowych do nieruchomości, gdyż w akcie notarialnym z 20 października 2014 r. ustanowiono jedynie zobowiązanie sprzedającego ([...]) do ustanowienia służebności przesyłu, przez co skarżący kwestionuje możliwość powstania infrastruktury, w szczególności zaopatrzenia budynku w energię i ciepło, Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 23 września 2016 r. ta kwestia była już badana i nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie.
W ocenie Sądu, skarżąca bezzasadnie podniosła, że działki nr [...],[...] i [...], objęte planowaną zabudową, nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nie można było zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w zw. z § 16 pkt 4, ppkt 3, § 16 pkt 5, ppkt 2, § 16 pkt 6, ppkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwalą z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Rady [...], przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zgodnie z ww. przepisami planu dopuszczalna jest lokalizacja podziemnego garażu budynku na terenie oznaczonym symbolem [...] i w konsekwencji oddalenie skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. , podczas gdy z ww. przepisów planu wynika zakaz lokalizacji na terenie oznaczonym symbolem [...] zarówno nadziemnego, jak i podziemnego garażu;
2) przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., przez niedopełnienie przez Sąd I instancji wymogów w zakresie wskazania w uzasadnieniu wyroku podstaw prawnych rozstrzygnięcia oraz jej faktycznego wyjaśnienia, w szczególności przez brak zajęcia przez Sąd jakiegokolwiek stanowiska wobec konkretnej argumentacji zarzutów skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" dotyczących niezgodności zaskarżonych decyzji administracyjnych z ustaleniami § 16 pkt 4, ppkt 3, § 16 pkt 5, ppkt 2, § 16 pkt 6, ppkt 3 planu miejscowego.
Odpowiadając na skargę kasacyjną [...] wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 3265/17 po rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił przy tym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji ww. przepisu prawa materialnego. W tym zakresie wyrażono zapatrywanie, że Sąd nie rozważył, czy lokalizacja podziemnego garażu budynku na terenie oznaczonym w uchwale Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] symbolem [...] jest zgodna z § 16 pkt 4 ppkt 3, pkt 5 ppkt 2 i pkt 6 ppkt 3 tej uchwały. W opinii strony, brak zajęcia przez Sąd I instancji jakiegokolwiek stanowiska wobec argumentacji zarzutów skargi stanowi naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zauważono przy tym, że § 16 planu miejscowego odnosi się do uzbrojenia terenu, przy czym w wymienionych wyżej punktach i podpunktach dla terenów dróg wewnętrznych (KDW) ustala rezerwy terenu w zakresie zaopatrzenia w ciepło i sieci ciepłowniczej (pkt 4 ppkt 3), w gaz i sieci gazowej (pkt 5 ppkt 2) oraz w energię elektryczną i sieci elektroenergetycznych (pkt 6 ppkt 3).
Kwestionując zgodność przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego strona skarżąca w motywach skargi podniosła m.in., że lokalizacja garażu podziemnego narusza § 16 pkt 4 ppkt 3, pkt 5 ppkt 2 i pkt 6 ppkt 3 ww. planu (s. 5 skargi).
Rozpatrując powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślono przy tym, że skoro w planie miejscowym przewidziano konieczność ustalenia rezerwy terenu w określonym w przywołanych wyżej przepisach planu zakresie, to należało rozważyć, czy rezerwa taka zostanie zachowana w przypadku zrealizowania przedmiotowej inwestycji. Od wyjaśnienia tej okoliczności zależy, czy powyższe unormowania planu miejscowego zostały naruszone, czy nie. Jest to więc okoliczność mająca wpływ na wynik sprawy.
Pismem z dnia 17 lipca 2018 r. uczestnik postępowania [...] wyraził stanowisko w sprawie. Wskazano w nim między innymi, że wykładnia przepisów §16 planu zagospodarowania przestrzennego [...] była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 3.01.2017 r. sygn. akt II OSK 685/16 oddalającego skargę kasacyjną M.S.M. "[...]" od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.12.2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 42/15. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na części działki nr [...] z obr. [...] przy ul. [...], tj. terenu położonego w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...],[...],[...],[...] z obr [...] ([...]), objętych decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].05.2016 r. utrzymaną w mocy zaskarżoną obecnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...].08.2016 r. nr [...]. Zdaniem uczestnika wyrok powyższy znany był Spółdzielni "[...]" jako stronie skarżącej, w szczególności - tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionujące trafność zarzutów Spółdzielni co do niedopuszczalności lokalizacji podziemnych miejsc parkingowych na terenie 3 KPj (ciąg pieszo-jezdny), jednakże pomimo odmiennego rozstrzygnięcia Sądu, swoje zarzuty w tym zakresie Spółdzielnia ponowiła w niniejszej, analogicznej sprawie. Podkreślono , że ze względu na konieczność zachowania jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego, a także uwzględniając zasadę prawa do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 Konstytucji RP) rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2016 r. nr [...] nie może być różne od rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi M.S.M "[...]" na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2014 r. nr [...], zaś wykładnia tego samego stosowanego prawa powinna być analogiczna.
Niezależnie od powyższego, Inwestor powołał się na "wykładnię autorską" dokonaną przez prof. dr hab. arch. K. D. oraz mgr inż. arch. M. S. jako autorów - projektantów Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (uchwała Rady [...] nr [...] z dnia [...].05.2008 r.), w opinii z dnia [...].05.2018r. ,potwierdzającej możliwość zrealizowania garażu podziemnego pod budynkiem mieszkalnym na terenie działek ewid. nr [...],[...],[...] z obr. [...]. (Opinia ilustrowana Planem zagospodarowania terenu oraz wyrysem z rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Stegien w załączeniu pisma)
Pismem z dnia 19 lipca 2018 r. Skarżąca podtrzymała zarzuty skargi z dnia 6 września 2016 r. , co do sprzeczności inwestycji z ustaleniami § 16 pkt 4, ppkt 3, § 16 pkt 5, ppkt 2 i § 16 pkt 6, ppkt 3 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Podkreśliła, że nie znajduje żadnego prawnego uzasadnienia dotychczasowe stanowisko Wojewody [...] i WSA w Warszawie, iż zakaz sytuowania zabudowy na terenie [...] dotyczy wyłącznie zabudowy nadziemnej. W szczególności nie uzasadniają takich wniosków przepisy: § 2 pkt 16 ww. planu miejscowego oraz § 28 ust. 18 pkt 5 planu miejscowego, na które powołują się Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia 5 września 2017 r. Zakazy zabudowy terenu [...] wynikają wprost z postanowień § 16 ww. planu miejscowego, z których wynika co następuje:
- § 16 pkt 4, ppkt 3, który precyzuje przeznaczenie terenu [...] w następujący sposób: "ustala się rezerwy terenu dla istniejących, remontowanych, przebudowywanych, remontowanych i nowo-realizowanych sieci ciepłowniczych na terenach położonych w liniach rozgraniczających ulic (KD), ciągów pieszo-jezdnych (KPj), ciągów pieszych (KP), placów miejskich (KP-P) i terenów dróg wewnętrznych (KDW);
- § 16 pkt 5, ppkt 2, który precyzuje przeznaczenie terenu [...] w następujący sposób: "ustala się rezerwy terenu dla istniejących, remontowanych, przebudowywanych, remontowanych i nowo-realizowanych sieci gazowych na terenach położonych w limach rozgraniczających ułic (KD), ciągów pieszo-jezdnych (KPj), ciągów pieszych (KP), placów miejskich (KP-P) i terenów dróg wewnętrznych (KDW);
- § 16 pkt 6, ppkt 3, który precyzuje przeznaczenie terenu [...] w następujący sposób: ,, ustala się rezerwy terenu dla istniejących, remontowanych, przebudowywanych, remontowanych i nowo-realizowanych sieci elektroenergetycznych na terenach położonych w liniach rozgraniczających ulic (KD), ciągów pieszo-jezdnych (KPj), ciągów pieszych (KP), placów miejskich (KP-P) i terenów dróg wewnętrznych (KDW).
Z takich postanowień planu miejscowego wynika zatem, iż teren [...] stanowi rezerwę dla dróg wewnętrznych, ale także dla sieci ciepłowniczych, sieci gazowych i sieci elektroenergetycznych. Stanowią one zatem zakaz innej zabudowy, który nie podlega wyłączeniu lub ograniczeniom na podstawie innych ustaleń planu.
Nie ma żadnych podstaw prawnych, by ww. ustalenia objęte § 16 planu (statuujące ograniczenia zagospodarowania terenu [...]), interpretować na podstawie definicji obowiązującej linii zabudowy, zawartej w § 2 pkt 16 planu miejscowego. Tym bardziej, iż np. zawarta w § 2 pkt 17 planu miejscowego definicja nieprzekraczalnej linii zabudowy nie odnosi się już "nadziemnych ścian budynku", lecz stanowi o budynku w ogóle (przez co należy rozumieć również jego część podziemną).
O ile bowiem budowa podziemnego garażu rzeczywiście może nie kolidować z budową na tym terenie dróg wewnętrznych, to z całą pewnością uniemożliwi realizację na tym terenie podstawowej funkcji w postaci budowy nowych sieci ciepłowniczych, gazowych, a być może także elektroenergetycznych.
Również przepis § 28 ust. 18 pkt 5 planu miejscowego nie ma dla analizowanego zagadnienia żadnego merytorycznego znaczenia i nie potwierdza tezy, iż wynikające z § 16 zakazy dotyczą tylko zabudowy nadziemnej. Taras łączący budynki nie wyklucza bowiem, ani nie ogranicza wykorzystania terenu [...] zgodnie z jego podstawowymi funkcjami (jak to będzie miało miejsce w przypadku realizacji podziemnego garażu).
Niezależnie od powyższego Skarżąca podniosła brak dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej (w zakresie nieruchomości stanowiącej działki nr ew. [...].[...].[...] i [...] objętej Księga Wieczystą KW nr [...].
Pismem z dnia 27 lipca 2018 r. uczestnik postępowania [...] z siedzibą w [...] wniosła pismo zatytułowane "Załącznik uczestnika postępowania do protokołu rozprawy z dnia 25.07.2018r.", w którym zawarte zostało podsumowanie dotychczasowego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm. – dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Jednocześnie wskazać należy, że Sąd orzekający w sprawie niniejszej związany jest wymienionym wyżej orzeczeniem NSA z dnia 12 kwietnia 2018r. , sygn. II OSK 3265/17 i zawartą w nim oceną prawną. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wedle zaś art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji zobowiązany jest do dokonania dogłębnej analizy przedstawionej mu dokumentacji , w tym także sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy obu instancji naruszyły powyższy przepis, zaniechały bowiem podjęcia jakichkolwiek rozważań w przedmiocie, czy usytuowanie będącego przedmiotem sporu garażu podziemnego omawianego budynku na terenie oznaczonym w uchwale Rady [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] symbolem [...] jest zgodne z § 16 pkt 4 ppkt 3, pkt 5 ppkt 2 i pkt 6 ppkt 3 tego planu, który to przepis reguluje kwestię uzbrojenia omawianego terenu ustalając rezerwy terenu w zakresie zaopatrzenia w ciepło i sieci ciepłowniczej (pkt 4 ppkt 3), w gaz i sieci gazowej (pkt 5 ppkt 2) oraz w energię elektryczną i sieci elektroenergetycznych (pkt 6 ppkt 3).
Podkreślenia wymaga, że kwestia ta była przedmiotem , pozostawionych bez omówienia, rozważań Skarżącej Spółdzielni już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Na etapie postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zaznaczała, że zgłoszona do zatwierdzenia inwestycja jest niezgodna z ustaleniami wskazanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] ponieważ podziemny garaż budynku został zaprojektowany na terenie oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu. Podkreślono wówczas, że lokalizacja miejsc parkingowych - zarówno nadziemnych, jak i podziemnych, jest na tym terenie niedopuszczalna.
W nawiązaniu do wskazanego zarzutu, organ II instancji odniósł się jedynie do kwestii zgodności przedstawionego do zatwierdzenia projektu z treścią § 28 ust. 18 planu. Powołując się na znajdujący się w aktach sprawy projekt zagospodarowania terenu Wojewoda [...] wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji, że części nadziemne planowanej inwestycji znajdują się na terenie oznaczonym [...] i [...]. Zgodnie zaś z § 28 ust. 18 planu miejscowego, ustalającym przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu [...], warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w pkt 1 stanowią, że zakazuje się wprowadzania zabudowy, w pkt 5 stanowią, że dopuszcza się realizację na terenie tarasu powyżej wjazdu do garaży podziemnych łączącego ze sobą budynki na terenach [...] i [...]. Organ wskazał, że w słowniczku planu miejscowego brak jest definicji pojęcia zabudowy, ale pkt 16, zawierający definicję pojęcia obowiązujących linii zabudowy, odnosi się do nadziemnych ścian budynku. Nadto § 28 ust. 18 pkt 5 planu miejscowego, dopuszcza realizację tarasu łączącego ze sobą budynki na terenach [...] i [...] Wojewoda wywiódł z powyższego jedynie, że zakaz zabudowy terenu oznaczonego symbolem [...] dotyczy zabudowy nadziemnymi częściami budynku i nie obejmuje konstrukcji podziemnej , pomijając w swoich rozważaniach zasadniczą treść § 16 planu miejscowego przedwcześnie ocenił, iż planowana inwestycja jest w tym zakresie zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do tutejszego Sądu Spółdzielnia ponownie zarzuciła, niezgodność przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze obszernie wywiedziono, że lokalizacja garażu podziemnego omawianego budynku narusza § 16 pkt 4 ppkt 3, pkt 5 ppkt 2 i pkt 6 ppkt 3 planu, który to przepis teren oznaczony symbolem [...]. przeznacza na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu.
Tutejszy Sąd , rozpoznając zgłoszone w skardze zarzuty dotyczące sprzeczności zaskarżonej decyzji z ustaleniami opisanego planu zagospodarowania przestrzennego Stegien, z uwagi na przeznaczenie przedmiotowego terenu, oznaczonego symbolem [...], na rezerwę pod budowę sieci technicznych uzbrojenia terenu, co wyklucza możliwość usytuowania podziemnego garażu, ocenił jako bezzasadne. Pomimo jednakże zajęcia takiego stanowiska , zaniechał rozważań w odniesieniu do ewentualnego naruszenia § 16 pkt 4 ppkt 3, pkt 5 ppkt 2 i pkt 6 ppkt 3 planu , pomijając tą część zgłoszonych zarzutów skargi.
Z powyższych ustaleń wynika zatem, że rozpoznając niniejszą sprawę organy administracji pominęły w ustaleniach faktycznych oraz ocenie prawnej zagadnienie możliwości sytuowania parkingu podziemnego w budynku będącym przedmiotem postępowania , na omawianym terenie a przepisy postępowania nie pozwalają Sądowi na dokonanie ich w sposób samodzielny i niezależny od drogi administracyjnej.
Podkreślić bowiem należy, że Sąd nie może dokonywać ustaleń za organy, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. "Sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.p.s.a. oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 §3 p.p.s.a.).
Jednocześnie zaznaczyć należy, że powyższe ustalenia mają istotny charakter. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt P 9/98, OTK 1999/4/75, Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę, że właściciel nieruchomości, będący inwestorem może być ograniczony w pełnym i nieskrępowanym wykorzystaniu jej dla celu realizowania inwestycji budowlanej. Takie ograniczenia są efektem wzajemnego oddziaływania praw własności (innych praw majątkowych) różnych osób, a przez to konieczności znoszenia tychże oddziaływań w granicach dopuszczalnych prawem. W tego typu sytuacjach istnieje konflikt interesów prawnych osób dysponujących prawem własności, którego efektem muszą być odstępstwa od zasady nieograniczonego korzystania z tych praw, aby dysponujący prawem własności właściciele sąsiednich nieruchomości mogli ze swoich praw optymalnie korzystać. Optymalne korzystanie z praw o jednakowym charakterze, przy konflikcie interesów prawnych właścicieli, wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości albo obu.
Odnosząc się do innych zarzutów skargi wskazać należy , że nie są one uzasadnione.
Przede wszystkim zdaniem Sądu, przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie został naruszony art. 10 § 1 k.p.a. Faktem jest bowiem, że Skarżąca została zawiadomiona przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, co uczyniła dniu 5 maja 2016r. Jednocześnie skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uzależniona jest od wykazania przez stronę, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Jako bezzasadny należy także ocenić zarzut Spółdzielni, że zaprojektowane na działce nr ew. [...] budynki są zbliżone do linii rozgraniczających na odległość mniejszą niż 4 m, podczas gdy zgodnie z § 5 ust. 2 lit. c planu miejscowego, jeżeli na rysunku planu nie wyznaczono linii zabudowy, odległość zabudowy od linii rozgraniczających dróg wewnętrznych (KDW), dróg publicznych (KD), alei pieszych (KP), ciągów pieszo - jezdnych (KPj) i placów miejskich (KP-P) powinna wynosić przynajmniej 4 m. Analiza planu zagospodarowania terenu dokumentuje bowiem odległości od linii rozgraniczających terenu [...]. Teren ten zgodnie z ustaleniami szczegółowymi planu miejscowego ma szerokość 10 m w liniach rozgraniczających, oznaczonych literami: CH, DG. Części budynków zgodnie z zapisami § 5 ust. 2 lit c planu miejscowego odsunięte są od linii rozgraniczających o przewidziane 4 m (także w przypadku fragmentu budynku od linii EF).Sąd podziela pogląd , że Spółdzielnia oparła swoje twierdzenia na oczywistej omyłce pisarskiej w opisie projektu, gdyż oznaczenie pn. "linie rozgraniczające" odnosić się powinno do linii oznaczonych literami CH, DG i EF lub powinno brzmieć "do linii rozgraniczającej", wskazując 4 metrową odległość od krańca budynku do linii rozgraniczających.
W odniesieniu do kolejnego zarzutu skargi odnoszącego się do zacieniania przez sporną inwestycję nieruchomości sąsiednich Sąd zauważa, że nie ma ono miejsca. Stosownie do wcześniejszych zaleceń Wojewody [...] Inwestor dokonał częściowej zmiany projektu budowlanego poprzez jego dostosowanie do stanu zgodnego z prawem. Z opinii prof. dr hab. arch. W. W. wynikała zaś w sposób jednoznaczny, że wpływ na zacienienie sąsiednich nieruchomości ma nie projektowana inwestycja, ale inwestycje, które już zostały zrealizowane.
Za prawidłowe uznał Sąd także rozstrzygnięcie Wojewody odnoszące się do kwestii istnienia po stronie inwestora prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. W tym względzie Sąd zważył na treść wspomnianego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2930/15 .
W nawiązaniu do argumentów Spółdzielni, że inwestor nie posiada praw rzeczowych do nieruchomości, a w akcie notarialnym z dnia 20 października 2014 r., Rep [...], ustanowiono jedynie zobowiązanie sprzedającego ([...]) do ustanowienia służebności przesyłu, przez co Skarżący kwestionuje możliwość powstania infrastruktury, w szczególności zaopatrzenia budynku w energię i ciepło można uzupełnić tylko, że nie są one zasadne .
Podkreślić bowiem należy, że [...] w piśmie nr [...] określającym warunki techniczne przyłączenia wyraziło zgodę na zasilanie obiektu energią elektryczną o określonej mocy. [...] nie uzależniono możliwości dostaw energii elektrycznej od zgody i uprawnienia do korzystania udzielonego przez [...] Jednocześnie istnieje oświadczenie spółki [...] z dnia 12.11.2014 r., w którym spółka wyraziła inwestorowi zgodę na przeprowadzenie ze stacji [...] w realizowanym budynku wielorodzinnym na części działki ew. nr [...] energetycznych linii zasilających do zasilania zabudowy na działkach [...],[...],[...],[...] planowanej przez inwestora. Ponadto, w przedwstępnej umowie sprzedaży z dnia 20 października 2014 r. , Rep A nr [...] (§ 3 tiret 2), zawarto zobowiązanie do "ustanowienia na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działek o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...] i [...] wszelkich niezbędnych służebności przesyłu do podłączenia projektowanego dwuczęściowego budynku wielorodzinnego od strony części działki nr ew. [...] (po podziale [...] i [...]), oraz innych służebności. Koresponduje to z warunkami technicznymi określonymi przez [...] ten wyraził zgodę na zasilenie projektowanego budynku poprzez węzeł cieplny umieszczony w budynku [...].
Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. Z przepisem tym koresponduje § 26 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), zgodnie z którym działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć możliwość przyłączenia uzbrojenia działki do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej.
Oświadczenie właściwych jednostek organizacyjnych ma jedynie potwierdzać, iż istnieje faktycznie możliwość wykonania takich podłączeń na określonych warunkach technicznych.
Okoliczność, że na dzień wydawania decyzji inwestor nie posiadał praw rzeczowych do nieruchomości, a związany był z użytkownikiem wieczystym nieruchomości umową przedwstępna sprzedaży oraz ustanowienia służebności, nie pozbawia możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Na uwzględnienie nie zasługuje także, w ocenie Sądu zarzut, że działki nr [...],[...] i [...], objęte planowaną zabudową, nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
Jak wynika z zatwierdzonej dokumentacji, włączenie do drogi ma się odbywać przez działkę o numerze ew. [...] - która ma dostęp do drogi publicznej, dzięki ustanowionej na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego tej działki służebności polegającej na prawie przejścia i przejazdu od ulicy [...] ulicą [...]. Ulica [...] przy której bezpośrednio usytuowana jest działka [...] należąca do spółki [...] jest drogą wewnętrzną.
Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
Dostęp do drogi publicznej to prawnie i faktycznie zagwarantowana możliwość komunikacji pomiędzy terenem inwestycji a drogą publiczną. Konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej dotyczy terenu, na którym planowane jest dane zamierzenie inwestycyjne, a nie wszystkich działek.
Oddzielenie nieruchomości od drogi publicznej przestrzenią stanowiącą inną nieruchomość przy założeniu, że właścicielem obu działek jest ten sam podmiot, pozwala stwierdzić, iż nieruchomość, która nie jest położona bezpośrednio przy drodze publicznej w sensie prawnym posiada dostęp do takiej drogi.
Przedstawiona analiza akt sprawy oraz wskazane na wstępie uchybienia przepisom postępowania oraz dodatkowo naruszenie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a ostateczna kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia i wydać takie rozstrzygnięcie z zachowaniem reguł postępowania , które będzie odpowiadało prawu materialnemu , w tym także miejscowemu. Jednocześnie uzasadnienie decyzji, która zostanie wydana powinno zawierać ustosunkowanie się organów administracji do twierdzeń i zarzutów Skarżącej Spółdzielni , w tym w szczególności zawartych w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2018r., jak również do twierdzeń i zarzutów uczestnika postępowania z pisma z dnia 17 lipca 2018r. , opinii autorów planu miejscowego z dnia 29 maja 2018r. , oraz załącznika do protokołu rozprawy .
Sąd nie przesądza treści rozstrzygnięcia, bowiem nie pozwalają na to wadliwe ustalenia faktyczne.
Wobec powyższego Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art.200 , ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło