VII SA/Wa 1235/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], na podstawie art. 46 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. – o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. N. w sprawie wydania zaświadczenia o uprawnieniach do rzeczowych świadczeń medycznych przysługujących z tytułu posiadania statusu wdowy pobierającej rentę rodzinną po zmarłym inwalidzie wojennym, orzekł, że J. N. nie przysługuje uprawnienie do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Uprawnienie wynikające z tego przepisu przysługuje bowiem osobie represjonowanej, natomiast nie przysługuje małżonkowi takiej osoby ani wdowie (wdowcowi) po osobie represjonowanej. Z tego też względu, uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki wnioskującej nie przysługują. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. N. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie jej odpowiednich uprawnień do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. W nawiązaniu do wniesionego przez J. N. odwołania Narodowy Fundusz Zdrowia pismem z dnia 18 kwietnia 2007r. zwrócił się o wyjaśnienie dotyczące przyczyn wniesienia odwołania po terminie wraz z przedstawieniem ewentualnych dokumentów potwierdzających, iż złożenie odwołania po terminie nastąpiło bez winy wnioskującej (np. karta informacyjnej leczenia szpitalnego, dokumentu potwierdzającego pobyt w sanatorium lub poza granicami kraju itp.), w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. W odpowiedzi na powyższe pismo J. N. wyjaśniła, że przyczyną wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. po terminie, był jej zły stan zdrowia spowodowany odmową udzielenia jej uprawnień do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Na potwierdzenie swego stanu zdrowia wnioskująca dołączyła zaświadczenie lekarskie z Przychodni Lekarskiej "K." s. c. w K. z dnia 26 kwietnia 2007r. Nadto wskazała, że gdy tylko polepszył się jej stan zdrowia od razu wniosła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. N. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] lutego 2007r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2007r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 109 ust. 5 ww. ustawy odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni, od dnia otrzymania decyzji. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie J. N. prawidłowo została pouczona przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania lecz pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. N. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała, że ze względu na różne interpretacje przepisów zwróciła się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z prośbą o wydanie indywidualnego zaświadczenia uprawniającego ją jako osobę otrzymującą rentę rodzinną po zmarłym mężu, który był inwalidą wojennym do korzystania z bezpłatnych leków. Skarżąca podniosła, że odmowa wydania jej zaświadczenia jest dla niej bardzo krzywdząca i niezgodna z ustawą. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedstawione przez skarżąca uzasadnienie wniesienia odwołania po terminie nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a tym samym uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżone, postanowienie, nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenia prawa, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W przedmiotowej sprawie podstawę rozstrzygnięcia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia stanowiła ocena wniesionego przez J. N. odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. Zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. – o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni, od daty doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżącą otrzymała decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] w dniu 5 marca 2007r., a w dniu 15 marca 2007r. (data nadania w Urzędzie Pocztowy w K.) wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Bezspornym jest zatem, że odwołanie od ww. decyzji wniesione zostało po upływie siedmiu dni, od daty doręczenia decyzji skarżącej. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest, w myśl art. 134 k.p.a., stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazać jednak należy, że przesłankę wydanego w trybie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie 7 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenie tego terminu. Oznacza to, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999r. sygn. akt. SA/Sz 306/98 LEX nr 36136). Podkreślić należy, że Narodowy Fundusz Zdrowia pismem z dnia 18 kwietnia 2007r. zwrócił się do skarżącej o wyjaśnienie przyczyn wniesienia odwołania po terminie wraz z przedstawieniem ewentualnych dokumentów potwierdzających, iż złożenie odwołania po terminie nastąpiło bez jej winy. Skarżąca w piśmie z dnia 26 kwietnia 2007r. wskazała przyczynę dla której uchybiła terminowi do wniesienia odwołania dołączając stosowny dokument potwierdzający tą okoliczność. Z akt sprawy wynika także, że jest ona osobą starszą w wieku 91 lat. W ocenie Sądu, wydanie przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sytuacji, gdy nie został rozpoznany zainicjowany przez organ pismem z dnia 18 kwietnia 2007r. wniosek o przywrócenie terminu było przedwczesne. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w ogóle nie ustosunkował się do prośby skarżącej, gdyż rozpoznaniem jej wniosku nie jest z pewnością jedno zdanie, które organ zawarł w odpowiedzi na skargę stwierdzające, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania powinien najpierw rozpatrzyć prośbę skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a dopiero w zależności od wyniku jej rozpoznania (odmowy bądź przywrócenia terminu) wydać dalsze rozstrzygnięcie w sprawie. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony jest niezgodne z prawem. Tym samym, naruszone zostały przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącej dotyczących odmowy wydania indywidualnego zaświadczenia uprawniającego do korzystania z bezpłatnych leków, wskazać należy, że kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do kontroli zaskarżonego postanowienia i jego zgodności z prawem, a więc w szczególności zgodności ze stanem rzeczywistym przesłanek faktycznych leżących u podstaw jego wydania. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.