VII SA/Wa 1237/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-02

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny w postępowaniu zwyczajnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny. Ponowne rozpatrzenie tej samej kwestii prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a organ jest związany oceną prawną zawartą w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy W. i M. M. domagali się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z 1997 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa ta była już przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego decyzją z 2002 r., a następnie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 2003 r. oddalił skargę wnioskodawców. Skarżący podnosili, że nowe okoliczności dotyczące realizacji inwestycji naruszają ich konstytucyjne prawo do ochrony własności i że zaskarżona decyzja narusza art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...], w oparciu o art. 157 § 1 i § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku W. i M. M., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi S. [...] S.A. w [...] pozwolenia na budowę zadania inwestycyjnego pn. S. [...] przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej DN 1400mm Pr=8,4 położonych na terenie gminy [...]. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, iż sprawa stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji, przeprowadzona z wniosku W. i M. M., została zakończona jego własną decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Naczelny Sąd Administracyjny, któremu kontroli została poddana powyższa decyzja, wyrokiem z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt IV SA 4320/02 oddalił skargę W. i M. M., co ma ten skutek, iż decyzja Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. wobec W. i m. M. stała się prawomocna. Z tych też względów ponowne wszczęcie tego samego postępowania jest niedopuszczalne, bowiem decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą decyzją ostateczną tegoż organu, byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku W. i M. M. w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. powielając dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. Skargę na powyższą decyzję wnieśli W. i m. M., podnosząc, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego narusza ich konstytucyjne prawo do ochrony własności przez realizację bezprawnej inwestycji. Skarżący podnoszą, iż aktualne kwestionowane przez nich: budowa linii światłowodowej w odległości 5m od osi gazociągu oraz obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie, a także zatwierdzenie projektu sprzecznego ze wskazaniami lokalizacyjnymi, wynikającymi z decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r., nie były zagadnieniami kontrolowanymi w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Tak więc zaskarżona decyzja narusza art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Stanowisko w sprawie zajął także uczestnik postępowania – inwestor, domagając się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) . W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Wskazać należy, iż postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy ono niejako sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem, czyli czy decyzja taka nie zawiera wad. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 kpa. Przypadki te dotyczą zaś takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi nastąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej interpretacji przepisów prawa i wobec niemożności ponownej weryfikacji, w trybie nadzoru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, odmówił w trybie art. 157 § 3 kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Należy z całą mocą podkreślić, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r. zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 19 marca 2003 r. (sygn. akt IV SA 4320/02) oddalił skargę W. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem. Taki wyrok zamyka organom administracji państwowej możliwości korzystania z postępowania nadzwyczajnego prowadzonego na wniosek podmiotów, których skargę oddalił Naczelny Sąd Administracyjny. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Podzielić należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 1998 r. (sygn. akt IV SA 1467/96, Lex nr 43235), iż wyrok sądu oddalający skargę na kwestionowaną decyzję przesądza jednoznacznie o tym , że zaskarżona decyzja nie narusza prawa skarżących, tym samym nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji na skutek ponownego wniosku skarżących. Próba stwierdzenia nieważności decyzji, już wcześniej rozpoznanej przez Sąd nie związany granicami skargi, jest w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu, bowiem organ związany jest oceną prawną zawartą w wyroku (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 517/00). Stosownie bowiem do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu, wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Na uwagę zasługuje także istotna okoliczność, iż na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2003 r. (sygn. akt IV SA 4320/02) organy prowadzą postępowanie nadzorcze w odniesieniu do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r., w którym mają obowiązek dokonania kontroli decyzji w kontekście wystąpienia którejkolwiek z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa wad kwalifikowanych. Z tych wszystkich względów należy uznać, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sad oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło