VII SA/Wa 1237/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Z. J. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...)2009 r. znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu odwołania J. J.K. od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) 2008 r. znak: (...), którą uchylona została w całości decyzja Wojewody (...) z dnia (...) 2007 r., nr (...), - uchylił decyzję organu I instancji odmówił uchylenia decyzji Wojewody (...) z dnia (...)., nr (...). Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie, miało następujący przebieg. Starosta (...) decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (..), wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego w (...) przy ul. (...) na Niepubliczne Przedszkole (...). Wojewoda (...) po rozpatrzeniu odwołania J. J.K., decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...), uchylił w/w decyzję Starosty (...) i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Następnie, po wszczęciu - na wniosek Z. J. - postępowania wznowieniowego, Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) 2008 r, znak: (...); uchylił w całości w/w decyzję własną z dnia (...) 2007 r. i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty (...) z dnia (...) 2007 r, nr (...) wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego. Po rozpoznaniu odwołania J. J.K. zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia(...)2009 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym, a jego pierwsza faza polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a. oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Organ wskazał także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd zgodnie z którym, przyjmuje się, iż jeśli wniosek o wznowienie postępowania oparty został o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to organ dokonuje weryfikacji twierdzeń wnioskującego, co do posiadania przymiotu strony, dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ wojewódzki prawidłowo więc, postanowieniem z dnia (...) 2008 r., znak: (...); wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...). Nieprawidłowo zaś postąpił wydając merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie bez uprzedniego zbadania czy zaistniała wskazana przez wnioskodawców przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Argumentując swe rozstrzygnięcie z dnia (...)2009 r. organ zauważył, iż instytucja zgłoszenia uregulowana w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) jest wyrazem dążenia ustawodawcy do uproszczenia i wiążącego się z tym odformalizowania procesu inwestycyjnego. W związku z tym postępowanie, w sprawie zgłoszenia doznaje istotnych modyfikacji w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, powodując znaczne uproszczenie procedury badania zgłoszenia. Te modyfikacje dotyczą przede wszystkim wyznaczenia kręgu stron postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych. Ponadto stwierdził, iż skoro postępowanie w sprawie zgłoszenia, ze swej istoty obejmuje inwestycje budowlane nie wywierające wpływu na otoczenie i z założenia jest postępowaniem uproszczonym, to stroną tego postępowania jest wyłącznie inwestor. Mając na uwadze powyższe oraz to, że Z. J. jest właścicielką działki nr (...) organ uznał, że nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym decyzji z dnia (...) 2007 r, nr (...). Podsumowując swoje rozważania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego organ wydaje decyzję o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. Wskazał również, że jeśli organ ustali, iż nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi expresis verbis, iż w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. organ podejmuje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania, należało uchylić decyzję (...) z dnia (...) 2008 r., znak: (...); i odmówić uchylenia decyzji Wojewody (...) z dnia (...) 2007 r, nr (...). Niezależnie od powyższego organ zauważył, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym zaniechanie wniesienia przez organ sprzeciwu, w oparciu o przepis art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych, z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 tej ustawy. Skargę na decyzję Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia (...) 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła Z. J. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 30 ustawy Prawo budowlane polegające na błędnej jego wykładni i niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, iż Z.J. nie jest stroną postępowania, podczas gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i jest ono uregulowane w art. 71 ustawy Prawo budowlane a co za tym idzie nie jest ono ogólnie rozumianym postępowaniem zgłoszeniowym; - art. 71 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego nie zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie podjęcie działań w celu merytorycznego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Kwestią zasadniczą w sprawie niniejszej jest ustalenie co było przedmiotem postępowania w którym zapadła zaskarżona decyzja i na czyj wniosek zostało ono wszczęte. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się pismo z dnia 22 lutego 2008r. w którym : (...) domagają się na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa wznowienia postępowania w sprawie umożliwienia inwestycji w budynku wielorodzinnym, położonym w (...) ul. (...), celem prowadzenia w nim działalności edukacyjnej, zakończonej decyzją ostateczną Wojewody (...) z dnia (...) 2007r. Z uzasadnienie powyższego wniosku wynika, iż decyzja z dnia (...) 2007r. pozwalała na przebudowę budynku umożliwiającą prowadzenie niepublicznego przedszkola w przedmiotowym budynku. W konsekwencji tego wniosku Wojewoda (...) postanowieniem z dnia (...) 2008r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody (...)dnia (...) 2007r. Nr (...). Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wszczęcia nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zarówno na wniosek strony jak i z urzędu. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowionym na skutek wniosku podmiotu, który domagał się uznania jej za stronę postępowania głównego. Uszło jednak uwadze organu I instancji, przy akceptacji organu odwoławczego, iż wnioskodawcy nie domagali się wzruszenia decyzji Nr (...) z dnia (...) 2007r. a decyzji z dnia (...) 2007r. Zarówno wskazana data wydania decyzji jak i przedmiot rozstrzygnięcia powinny wzbudzić uzasadnione wątpliwości organu prowadzącego postępowanie nadzwyczajne co do jego przedmiotu, które należało usunąć w ramach normy art. 64 § 2 kpa. Dopiero jednoznaczne ustalenie jakiej decyzji ostatecznej dotyczył wniosek o wznowienie postępowania pozwalał organom na ustalenie czy wnioskujący posiadają przymiot strony oraz czy wniosek złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art.148 kpa. Wszelkie rozważania organu odwoławczego w kwestii przymiotu strony Z. J. należy uznać za przedwczesne wobec braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przedmiotu wniosku o wznowienie. Uwadze organu odwoławczego uszedł także fakt, iż wniosek z dnia 22 lutego 2008r. złożyło 6 osób tj(...), tymczasem rozstrzygnięcia organów dotyczyły jedynie wniosku Z. J., pomimo wezwania pozostałych wnioskodawców do przedstawienia dokumentów potwierdzających ich interes prawny w powyższym postępowaniu, czym naruszono ich prawo do załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej zapewniającej prawo do kontroli instancyjnej. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 i 77kpa oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa i art. 148 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt. II i III wyroku znajduje oparcie w art. 152 i 200 cytowanej ustawy.