VII SA/Wa 1237/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-18

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Joanna Gierak - Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzająca nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na remont budynku z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na braku decyzji o warunkach zabudowy, jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Decyzja GINB stwierdzająca nieważność decyzji Starosty z powodu rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, polegającego na wydaniu pozwolenia na budowę bez wymaganej decyzji o warunkach zabudowy, jest prawidłowa. Wydanie pozwolenia na budowę bez uprzedniego ustalenia warunków zabudowy, gdy jest to wymagane przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję z grudnia 2003 r. zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na remont budynku mieszkalnego. G. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc, że inwestycja jest budową nowego obiektu, a nie remontem, oraz że brak jest wymaganych badań geologiczno-inżynierskich. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, jednak GINB uchylił tę decyzję i stwierdził nieważność decyzji Starosty z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności braku decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę i utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z grudnia 2003 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez J. Z. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] uchylająca -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. znak: [...] i stwierdzająca nieważność tej decyzji, w następującym stanie faktycznym: Powyżej podaną decyzją z [...] grudnia 2003 r. Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestora – J. Z., zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na remont budynku mieszkalnego, jednorodzinnego położonego na działce nr ewid. [...] w [...]. Pismem z 13 września 2007 r., uzupełnionym i sprecyzowanym pismem z 19 marca 2008 r., G. M. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Żądający stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty [...] podniósł m.in., iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie nie jest remontem istniejącego budynku (jak przyjął organ), ale budową nowego obiektu. Takie wnioski nasuwają się (jak wskazał G. M.) po analizie przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego oraz porównaniu planowanego budynku i budynku dotychczasowego. G. M. zauważył, iż przewidziane w projekcie zmiany obejmują wymianę wszystkich ścian zewnętrznych wraz ze zmianą ich położenia, co związane jest z powiększeniem powierzchni budynku w stosunku do dotychczasowej. Powołując się na orzecznictwo wnioskodawca zauważył także, że jeżeli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu, inwestor dokonuje nie remontu, lecz odbudowy. Nadto, wnioskodawca podniósł, iż budynek objęty postępowaniem znajduje się w strefie osuwiskowej, a to powinno skutkować koniecznością dołączenia do projektu wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia budynku. Dokumentacja taka nie została złożona, co stanowi o naruszeniu art. 35 Prawa budowlanego. Po zawiadomieniu o wszczęciu, a następnie po przeprowadzeniu postępowania w ww. trybie nadzwyczajnym, w dniu [...] sierpnia 2008 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, którą na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 i 2 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2009 r. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, m. in. poprzez zbadanie, czy projekt znajdujący się w aktach (nie opatrzony stosowną pieczęcią) stanowi załącznik do decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r., a także uzupełnienia akt o wniosek o pozwolenie na remont przedmiotowego budynku wraz z załącznikami. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w ww. trybie nadzwyczajnym, w dniu [...] lutego 2010 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, którą na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 i 2 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności podał, że w sprawie został zgromadzony wyczerpujący materiał dowodowy, niezbędny dla podjęcia rozstrzygnięcia. Wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] przy piśmie z 6 stycznia 2010 r. dostarczył brakujące dokumenty związane z decyzją z [...] grudnia 2003 r., w tym projekt budowlany opatrzony pieczęcią, z której wynika, że stanowi załącznik do decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. oraz wniosek inwestora o pozwolenie na remont przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z załącznikami. W konsekwencji organ stwierdził, iż wszystkie uchybienia i usterki wskazane w decyzji kasacyjnej GINB zostały naprawione. Dalej, organ wskazał, że w dacie wydawania decyzji przez Starostę [...], tj. w dniu [...] grudnia 2003 r., na terenie objętym inwestycją nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, natomiast obowiązywały przepisy: art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tymi przepisami, jak wyjaśnił organ, decyzję dotyczącą remontu budynku mieszkalnego, wydano bez wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy. Następnie organ wskazał, że zarzut braku wyjaśnienia w sprawie charakteru inwestycji (a więc ustalenia czy jest to remont czy rozbudowa), nie może być uznany jako rażące naruszenie obowiązującego w dacie wydania spornej decyzji przepisu art. 7 k.p.a. Organ stwierdził przy tym, że wprawdzie analiza projektu budowlanego może wskazywać, że inwestycja nie polegała na remoncie ale przebudowie budynku, jednakże brak w projekcie inwentaryzacji budynku wyklucza uznanie takiego twierdzenia za pewne. Zdaniem organu I instancji brak jest dowodu, wskazującego jednoznacznie, że inwestycja nie polegała na remoncie, jak orzeczono w kwestionowanej decyzji. Na koniec organ nie podzielił tych zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności, które dotyczyły niekompletności projektu budowlanego poprzez brak w nim wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia budynku. Organ wskazał w tym zakresie, iż działka inwestycyjna dopiero w dniu 29 września 2005 r. została objęta strefą osuwiskową. W konkluzji organ I instancji stwierdził, że przy wydawaniu decyzji z [...] grudnia 2003 r. doszło do naruszenia prawa, to jednak naruszenie to nie miało charakteru rażącego, a tylko takie ma znaczenie dla stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 2 marca 2010 r. G. i M. M. złożyli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r., podtrzymując zarzuty podniesione w podaniu inicjującym to postępowanie. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności Główny Inspektor zaznaczył, iż orzekał w trybie stwierdzenia nieważności, tj. w postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, niezależnym od innych postępowań, mającym na celu wyłącznie kontrolę decyzji według stanu prawnego i faktycznego na dzień jej wydania, w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. I dalej, Główny Inspektor wskazał, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z analizy projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. wynika, że przedmiot inwestycji stanowi budowa nowego domu jednorodzinnego. O powyższym świadczy zakres planowanych robót budowlanych, tj. m.in. wymiana ścian drewnianych na murowane, wymiana podłogi białej na posadzkę cementową na pokładzie betonowym izolowanym, wymiana dachu, adaptacja poddasza na cele mieszkalne. Przedmiotowa inwestycja polega zatem na wymianie substancji starego budynku na nowy, położony w tym samym miejscu. W konkluzji organ stwierdził, że brak jest spójności pomiędzy treścią decyzji o pozwoleniu na remont budynku, a zatwierdzonym nią projektem budowlanym, przewidującym budowę domu jednorodzinnego, stanowiącym integralną część decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazał, że aby kwalifikować zamierzone roboty jako remont - roboty te muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie. Nie jest więc remontem wykonywanie robót budowlanych, jeśli odtwarzany obiekt nie istnieje i efektem wykonania tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie. Następnie organ podał, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207 poz. 2016), według stanu obowiązującego w dniu 1 grudnia 2003 r., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 71), według stanu obowiązującego w dniu 1 grudnia 2003 r., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. I dalej GINB wskazał, że z poczynionych przez organ wojewódzki ustaleń wynika jednoznacznie, iż na obszarze objętym sporną inwestycją, w dacie wydania pozwolenia na budowę, nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (pismo Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2010 r.). Dostrzegając powyższe i mając na uwadze faktyczny charakter inwestycji (a więc budowę nowego budynku) Główny Inspektor stwierdził, że w myśl przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, inwestor zobowiązany był do uzyskania i przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy. Z akt sprawy wynika zaś, iż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę nie było poprzedzone wydaniem takiej decyzji dla przedmiotowej inwestycji. W konsekwencji GINB stwierdził, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] grudnia 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem z art. 32 ust 4 pkt 1 Prawa budowlanego, albowiem nie została poprzedzona ustaleniami warunków zabudowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. skarżący – J. Z., wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie wskazał zakres prac, które mają świadczyć o wzniesieniu nowego budynku. Skarżący stwierdził, iż wszystkie przeprowadzone prace miały miejsce w istniejącym już budynku. Dotyczyły one w istocie wzmocnienia podłogi, wymiany uszkodzonych fragmentów zadaszenia i innych koniecznych czynności konserwacyjnych. Zakres wykonanych prac w żadnym wypadku nie doprowadził do wzniesienia nowej budowli. Nie doszło do wymiany całej substancji istniejącej budowli na nową. Ponadto skarżący podał, iż żadna z dotychczas przeprowadzonych kontroli nie stwierdziła jakichkolwiek niezgodności wykonanych prac z przedłożonym stosownym organom projektem i przepisami prawa budowlanego, i nie uznała zamierzenia za budowę nowego obiektu. Skarżący podał także, iż projekt budowlany został sporządzony przez architekta posiadającego uprawnienia do projektowania w pełnym zakresie oraz, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie wskazywał na żadnym etapie postępowania na istniejące w dokumentacji braki, wymagające uzupełnienia (np. o decyzję o warunkach zabudowy). Na koniec skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 k.p.a., gdyż organ nie zbadał całokształtu sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w trybie nieważnościowym. Decyzją tą organ uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. i orzekając co do istoty stwierdził nieważności tej decyzji. Niniejsza sprawa sprowadzała się więc do oceny pod względem ważności ww. aktu administracyjnego Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r., którym zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. Z. pozwolenia na remont budynku mieszkalnego położonego na działce o nr ewid. [...] w [...]. Pismem z 13 września 2007 r., uzupełnionym pismem z 19 marca 2008 r., G. M. (będący stroną w postępowaniu zwykłym), zażądał stwierdzenia nieważności wskazanego aktu administracyjnego. Tym samym organ wyższego stopnia (w stosunku do organu, który wydał kwestionowaną decyzję), miał obowiązek przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia, czy rzeczywiście istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym (niezależnym od postępowania zwykłego zakończonego ww. decyzją z [...] grudnia 2003 r.), ograniczone więc było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a., a stanowiącymi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Zasadnicze znaczenie w sprawie dla dokonania powyższej oceny okazała się mieć jednak tylko jedna przesłanka, uregulowana w pkt 2 § 1 art. 156. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdzając nieważność ww. decyzji Starosty [...], uznał bowiem, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zatem, przedmiot sporu w sprawie dotyczy ustalenia, czy prawidłowo stwierdzono nieważność decyzji z [...] grudnia 2003 r. r. o pozwoleniu na budowę z uwagi na jej wydanie z naruszeniem prawa i to w stopniu kwalifikowanym. Przed odniesieniem się do powyższego warto wskazać na wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 28 listopada 1997 r. (sygn. akt III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101), w którym Sąd przyjął, iż dla dokonania oceny, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa rozstrzygający jest stan prawa obowiązujący w dacie jej wydania oraz, że na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa. Oznacza to, że organ orzekając w niniejszej sprawie -i prowadząc postępowanie wyjaśniające- obowiązany był uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2003 r. Obowiązany był również uwzględnić materiał dowodowy wówczas zgromadzony. Postępowanie to miało bowiem na celu dokonanie oceny pod względem ważności wskazanej decyzji, a w takim przypadku organ nie gromadzi odrębnych dowodów, lecz -w zasadzie- opiera się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym. Nadto, należy zaznaczyć, iż w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa należy mówić jedynie w razie oczywistego i bezspornego naruszenia prawa, a przy tym takiego, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasadę sprawiedliwości społecznej. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. NSA zaznaczył także, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga więc zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest zaś wyraźnie wskazanie, który konkretnie przepis został naruszony. Kierując się powyższym i dokonując oceny zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd uznał, iż decyzja ta prawa nie narusza. GINB przeprowadził postępowanie w prawidłowym zakresie, z uwzględnieniem właściwego stanu prawnego i materiału dowodowego dla oceny ważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r., a ocena jaką w konsekwencji organ ten dokonał jest prawidłowa w okolicznościach sprawy. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą zakwestionowania decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. (badanej w tym postępowaniu), było stwierdzenie, iż decyzja ta w sposób rażący narusza art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016), w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Oceny takiej dokonano biorąc pod uwagę materiał dowodowy, którym dysponował Starosta [...] orzekając [...] grudnia 2003 r. Stosownie do wskazanego przepisu Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), według stanu prawnego obowiązującego w dniu [...] grudnia 2003 r., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z art. 50 ust. 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu na dzień [...] grudnia 2003 r., nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane: polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej i nie naruszają ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku - nie oddziałują szkodliwie na środowisko oraz nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, albo niewymagające pozwolenia na budowę. Dostrzegając powyższy stan prawny zauważyć trzeba, iż badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Starosty [...] nie została poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy, chociaż w dacie wydania tego aktu nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działkę inwestycyjną (k. 171 akt adm., pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] stycznia 2010 r.). Starosta [...]przyjął, iż skoro projekt budowlany dotyczy remontu budynku mieszkalnego, to decyzja o warunkach zabudowy nie jest konieczna. Organ ten nie dostrzegł jednak, iż przedstawiony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt budowlany zawiera błędną kwalifikację robót budowlanych. Z opisu technicznego projektu wynika bowiem, iż nie tyle dotyczy on remontu istniejącego budynku, co budowy nowego obiektu budowlanego. Świadczy o tym zakres planowanych prac budowlanych, tj. wymiana części ścian drewnianych na murowane, wymiana podłogi białej na posadzkę cementową na pokładzie betonowym izolowanym, a także parametry budynku przed i po wykonaniu planowanych robót. Z planu zagospodarowania działki wynika, iż budynek posiada około 10,5 m długości i 6,5 m szerokości. Zgodnie natomiast z projektem architektoniczno-budowlanym wymiary obiektu wynoszą 12,2 m długości i 9 m szerokości. Stwierdzić tym samym należy za GINB, iż przedmiotowa inwestycja stanowi wymianę substancji starego budynku na nowy, położony w tym samym miejscu. Inwestycja ta nie mogła być więc zakwalifikowana jako remont, którego istotną cechą było i jest odtworzenie stanu pierwotnego (v. art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego wg stanu prawnego obowiązującego [...] grudnia 2003 r.). Inwestycja przewidziana w zatwierdzonym sporną decyzją projekcie, polega w istocie na budowie nowego obiektu, a wobec tego -w świetle przytoczonych powyżej przepisów- wymagała uzyskania w drodze decyzji warunków zabudowy. Warunek ten, co w sprawie jest bezsporne, nie został przez inwestora spełniony. Akta administracyjne Starosty [...] jednoznacznie wskazują, iż do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor nie załączył decyzji o warunkach zabudowy. Pomimo to Starosta decyzję o pozwoleniu na budowę wydał, czym dopuścił się naruszenia ww. art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazany przepis Prawa budowlanego jest jasny w swej treści i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przepis ten stanowi wyraźnie, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek wraz z decyzją o warunkach, o ile jest ona wymagana przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Taki wymóg występował w niniejszej sprawie, albowiem projekt budowlany załączony do wniosku o pozwolenie na budowę obejmował budowę (odbudowę) nowego obiektu (w miejsce poprzedniego), a to oznacza, że bez uzyskania warunków zabudowy pozwolenie nie powinno być w ogóle wydane. Naruszenie ww. art. 32 ust. 4 pkt 1, z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu, słusznie uznane zostało przez GINB za rażące naruszenie prawa, a więc skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy organ nie dysponował decyzją o warunkach zabudowy a powinien, stanowi bowiem -w ocenie Sądu- kwalifikowane naruszenie wskazanego art. 32 ust. 4 pkt 1. Z tych też powodów Sąd w konsekwencji za prawidłowe uznał zaskarżone orzeczenie GINB uchylające wadliwą decyzję Wojewody [...] i eliminujące z obrotu prawnego -w trybie nieważnościowym- ww. decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. W ocenie Sądu, na tak dokonaną ocenę sprawy nie mają wpływu zarzuty podniesione w skardze, w tym okoliczność sporządzenia projektu budowlanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe oraz fakt, iż organ przyjął kwalifikację robót określoną w projekcie i nie stwierdził braków w dokumentacji załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę. W kontekście zarzutów skargi należy również dodać, iż nawet przy założeniu, że inwestycja objęta projektem budowlanym zatwierdzonym sporną decyzją z [...] grudnia 2003 r. stanowiła -zgodnie z tym, co podnosi skarżący w skardze- remont budynku mieszkalnego (a nie budowę nowego obiektu), to z uwagi na charakter przewidzianych prac w ramach tego remontu, również wymagała uzyskania warunków zabudowy. Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do treści art. 50 ust. 2 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane polegające na remoncie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej. Z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2003 r. wynika zaś, iż w ramach remontu zaplanowano adaptację poddasza na cele mieszkalne (a więc zmianę sposobu użytkowania tej części budynku, bo dotychczas strych istniejący był nieużytkowany), a także wyburzenie dostawionego wiatrołapu i zlokalizowanie wejścia głównego do budynku od strony południowej (a więc zmianę sposobu zagospodarowania terenu i w efekcie zmianę formy architektonicznej obiektu). Tego typu roboty budowlane wymagały więc przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, ustalenia warunków zabudowy. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na to rozstrzygniecie. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło