VII SA/Wa 124/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni [...] w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminnej Spółdzielni [...] w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez G. "[...]" w M. (woj. [...], powiat [...]) jest postanowienie Wojewody M. z [...] listopada 2017 r. (nr [...]). Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) stwierdził, że odwołanie skarżącej z [...] października 2017 r. od decyzji Starosty W. z [...] września 2017 r. (nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. z siedzibą w B. pozwolenia na budowę podziemnego zbiornika na gaz płynny na działce nr ew. [...] w miejscowości M. (gm. M.) jest niedopuszczalne, ponieważ zostało wniesione od decyzji ostatecznej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Starosta W. opisaną decyzją z [...] września 2017 r., doręczoną inwestorowi oraz Wójtowi Gminy M. w tym samym dniu, zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. z siedzibą w B. pozwolenia na budowę podziemnego zbiornika na gaz płynny na działce nr ew. [...] w miejscowości M. (gm. M.). Z akt sprawy wynika, że inwestor oraz Wójt Gminy M. w pismach z [...] września 2017 r. (złożonych w siedzibie organu w tym samym dniu) zrzekli się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji i wnieśli o nadanie decyzji klauzuli ostateczności. Organ I instancji w dniu [...] września 2017 r. umieścił na decyzji klauzulę, że jest ona ostateczna i podlega wykonaniu. W dniu [...] października 2017 r. G. "[...]" w M. złożyła (bezpośrednio do Wojewody M.) odwołanie od decyzji Starosty W. z [...] września 2017 r. w którym wniosła o uchylenie tej decyzji i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Odwołująca się podniosła, że została niesłusznie "pozbawiona statusu strony" i stwierdziła, że pozwolenie budowlane "nie odpowiada prawu", ponieważ "urządzenia zostały wykonane przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę", a ponadto "projektant nie zachował odległości od istniejących obiektów budowlanych". Wojewoda M. postanowieniem z [...] listopada 2017 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji (Starosty W.) z [...] września 2017 r. ponieważ uznał, że zostało ono wniesione od decyzji ostatecznej. Organ podał, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji (z projektu budowlanego wynika, że oddziaływanie projektowanego zbiornika podziemnego na gaz do tankowania samochodów oraz dystrybutora gazu zamknie się w granicach działki inwestycyjnej, zbiornik jest oddalony od budynku użyteczności publicznej na działce nr ew. [...] stanowiącej własność skarżącej o wymagane prawem 30 m ) i stwierdził, że w stanie faktycznym jak w rozpatrywanej sprawie (gdy odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej), organ rozpoznający to odwołanie nie ocenia czy krąg stron postępowania zakończonego tą decyzją został ustalony właściwie (czy odwołująca się prawidłowo nie została uznana za stronę). Zarzut pozbawienia prawa do udziału w postępowaniu Spółdzielnia może podnosić w postępowaniu nadzwyczajnym (o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). G. [...] w skardze na postanowienie Wojewody M. zarzuciła naruszenie art. 134 i art. 28 k.p.a. Zdaniem skarżącej, zrzeczenie się przez stronę prawa do wniesienia odwołana, "nie skraca ogólnego terminu do wniesienia odwołania dla innych stron tegoż postępowania nawet jeśli orzeczenie nie zostało im doręczone". Gdyby skarżącej prawidłowo wysłano decyzję, biorąc pod uwagę czas na prawidłowe jej doręczenie ("2 dni na transport przesyłki i 14 dni awizacji"), należałoby przyjąć, że składając w dniu [...] października 2017 r. odwołanie od decyzji Starosty W. z [...] września 2017 r. dochowała ustawowego, 14 - dniowego terminu przewidzianego do jego złożenia. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia dodała, że, "projektant nie decyduje, kto jest stroną postępowania" i odległość inwestycji od nieruchomości skarżącej nie jest jedyną okolicznością jaka powinna być brana pod uwagę przy ocenie, czy skarżąca ma status strony postępowania w tej sprawie. Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Trzeba przypomnieć, że zaskarżonym postanowieniem Wojewoda M. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Starosty W. z [...] września 2017 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. z siedzibą w B. pozwolenia na budowę podziemnego zbiornika na gaz płynny na działce nr ew. [...] w miejscowości M. Organ przyjął bowiem, że odwołanie jest niedopuszczalne ponieważ zostało wniesione po dniu, w którym strony postępowania zrzekły się prawa do wniesienia od niej odwołania, co oznacza, że zostało wniesione od decyzji ostatecznej. Kwestia jej legitymacji w tym postępowaniu może być co najwyżej badana w postępowaniu wznowieniowym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. W sytuacji, gdy prawo do wniesienia odwołania ma więcej niż jeden podmiot, a podlegająca zaskarżeniu decyzja nie została doręczona im wszystkim, przyjmuje się, że termin do wniesienia odwołania dla podmiotu pominiętego biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji podmiotowi, któremu zapewniono udział w postępowaniu (ewentualnie od najpóźniejszej daty doręczenia stronie postępowania). Z przepisu art. 127 a § 1 k.p.a. wynika natomiast, że w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna (§ 2). Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania zostało złożone wobec organu I instancji który wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, w dniu [...] września 2017 r., w trakcie biegu terminu (w pierwszym dniu terminu) do jej zaskarżenia. Z tego powodu Starosta W. przyjął, że jego decyzja z [...] września 2017 r. (nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. z siedzibą w B. pozwolenia na budowę podziemnego zbiornika na gaz płynny na działce nr ew. [...] w miejscowości M. jest ostateczna i prawomocna z dniem [...] września 2017 r. Skarżąca w piśmie z [...] października 2017 r. podała, że wnosi odwołanie od decyzji Starosty W. i domaga się uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że niesłusznie została pozbawiona statusu strony w tym postępowaniu. W doktrynie i w orzecznictwie (por. np. B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz 2009 r., s. 472, wyrok WSA w Gdańsku z 30 maja 2007 r. II SA/Gd 122/07) przyjmuje się, że gdy podmiot wniesie odwołanie po upływie terminu i wskazuje w nim, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, wówczas organ administracji publicznej powinien rozważyć, czy pismo to nie stanowi podania o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji gdy organ administracji ma wątpliwości co do charakteru żądania skarżącego, winien co najmniej pouczyć go o przysługującym środku prawnym i żądać wyjaśnień co do charakteru złożonego pisma. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.