VII SA/Wa 1240/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-23
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Małgorzata Miron, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego i Prawa ochrony środowiska, nakazując rozbiórkę masztów z systemem anten zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego, bez należytego wyjaśnienia, czy inwestycja ta zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA) i prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 KPA). Organy nie wykazały w sposób należyty, dlaczego zainstalowane maszty z systemem anten miałyby być uznane za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, co było podstawą do zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 1 c Prawa budowlanego i dalszych konsekwencji prawnych, w tym nakazu rozbiórki. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę dwóch masztów z systemem anten zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego. Organy uznały, że roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia, ponieważ inwestycja mogła być uznana za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Prawa ochrony środowiska oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędną interpretację przepisów dotyczących zgłoszenia robót budowlanych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. Sp. z o.o. w W. kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o. o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] nakazującą P. Sp. z o.o. dokonanie całkowitej rozbiórki dwóch masztów z systemem anten, zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] stwierdzono, że na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. zostały zainstalowane dwa maszty z systemem anten i okablowaniem, bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania.
Z tego względu organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie ww. inwestycji w zakresie zgodności ich wykonania z przepisami techniczno - budowlanymi i ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na powyższe postanowienie P. Sp. z o.o. złożyła zażalenie, które organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy. Organ wskazał, że pomimo zaskarżenia do sądu powyższego postanowienia skarżąca była zobowiązana do wykonania nałożonych na nią w postanowieniu nr [...] z dnia [...] obowiązków. Ponadto dodał, że materiał dowodowy uzyskany w wyniku realizacji tego postanowienia byłby podstawą do legalizacji przedmiotowej stacji bazowej.
Wobec nie dopełnienia nałożonego na inwestora obowiązku wynikającego z ww. postanowienia nr [...] z dnia [...] prawidłowo organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] nakazał inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki dwóch masztów z systemem anten, zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W.
Organ odwoławczy wskazał, że wobec nie wykonania przez inwestora nałożonego obowiązku nie istniały podstawy do zobowiązania inwestora do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia dwóch masztów z systemem anten do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów :
1) art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację, że budowa stacji bazowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. prowadzona jest niezgodnie z prawem, gdyż nie dokonano zgłoszenia tych robót właściwemu organowi,
art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację,
że budowa ww. stacji bazowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego
wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż stacja ta, w rozumieniu ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczana jest do
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
§ 3 ust. 1 pkt 8 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada
2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) poprzez błędną
interpretację parametrów przedmiotowej stacji bazowej sieci [...] nr [...] , w tym :
- równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej
anteny,
- odległości środka elektrycznego tej anteny wyznaczonej dla miejsc dostępnych dla
ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny, powodującą uznanie, iż budowa
przedmiotowej stacji bazowej może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przez co zaliczona jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
3) przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym :
art. 7 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału
dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą
zaskarżonej decyzji,
art. 9 kpa. poprzez brak udzielenia stronie informacji o okolicznościach
faktycznych mających wpływ na obowiązki strony,
art. 11 kpa. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawienia
procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowanego do niego przepisu prawa,
art. 124 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa. w związku z art. 126 kpa. poprzez brak
wszystkich elementów jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji - w tym brak
uzasadnienia faktycznego i prawnego - z uwagi na niewskazanie faktów, które organ
uznał za udowodnione oraz brak wskazania konkretnych okoliczności, które zdaniem
organu świadczyły, że budowa stacji bazowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku
mieszkalnego przy ul. [...] w W. wymagała zgłoszenia właściwemu
organowi, gdyż zdaniem organu odwoławczego stacja ta, w rozumieniu ustawy -
Prawo ochrony środowiska, zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jak i utrzymane nim rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten jest kontynuacją rozwiązań określonych w art. 50 tego prawa i wskazuje, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 organ nakazuje (...) rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Wydanie decyzji, o której mowa jest zatem ograniczona terminem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia oraz spełnieniem przesłanek określonych w art. 50 ust. 1.
W niniejszej sprawie nakazanie rozbiórki 2 masztów z systemem anten zainstalowanych na budynku położonym przy ul. [...] w W. zostało poprzedzone wydaniem dnia [...] postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego na inwestora określone obowiązki. A zatem poza sporem jest, iż pierwsza z w/w przesłanek - termin do wydania decyzji - została spełniona.
Natomiast trafny jest zarzut skarżącej Spółki co do tego, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nakazanie rozbiórki obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego - jak zostało wyżej wskazane - jest uzasadnione tylko w sytuacji spełnienia przesłanek określonych w art. 50 ust. 1, a zatem w przypadku stwierdzenia, że zostały samowolnie zrealizowane roboty budowlane, do której to inwestycji nie ma zastosowania art. 48 i 49b Prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie organ przyjął, że wykonane przez inwestora roboty: zainstalowanie 2 masztów z systemem anten i okablowaniem z rur stalowych o średnicy 0 12 i wysokości 2.95 m zostały wykonane bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania. Obowiązek taki - w okolicznościach niniejszej sprawy - został nałożony na inwestora przez ustawodawcę, w ocenie organu, w art. 30 ust. 1 pkt. 1 c Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi natomiast, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych na obiektach budowlanych - urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W tej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wskazanie przyczyn, dla których ocenił, że wykonane roboty stanowią urządzenie emitujące pole elektromagnetyczne będące instalacją w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczaną do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu zarówno zaskarżonego rozstrzygnięcia jak i postanowienia z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie z dnia [...] brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w ustawie - Prawo ochrony środowiska oraz przepisach wykonawczych wydanych w oparciu o tę ustawę. Dla takich przedsięwzięć ustawodawca wprowadził obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, z tym że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) zostały enumeratywnie wymienione przedsięwzięcia, co do których istnieje obowiązek sporządzenia takiego raportu oraz takie, co do których obowiązek taki może zostać nałożony na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy - Prawo o ochronie środowiska. Skoro w/w przepisy wymieniają enumeratywnie rodzaje przedsięwzięć, co do których jest lub może być wymagane sporządzenie raportu, a zatem które mogą na środowisko znacząco oddziaływać, to należy przyjąć, że do przedsięwzięć w przepisach tych nie wymienionych nie stosuje się w/w norm. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wprawdzie organ administracji przywołał w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] w/w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r., jednakże nie dokonał analizy treści tych przepisów co umożliwiłoby Sądowi ocenę prawidłowości ich zastosowania.
W szczególności organ - w postanowieniu z dnia [...] powołał się na treść § 3 ust. 1 pkt. 8a w/w rozporządzenia cytując jednocześnie jego §3 ust. 1 pkt. 8c. Biorąc pod uwagę, że organ nie opisał przedmiotowej inwestycji, w szczególności nie wskazał mocy promieniowania wyznaczonej dla pojedynczej anteny, nie jest możliwe ustalenie, który z powołanych przepisów faktycznie miał - w ocenie organu -zastosowanie w niniejszej sprawie. Powyższe wskazuje, że organy administracji -wbrew wyrażonej w art. 7 kpa zasadzie prawdy obiektywnej nakazującej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego - nienależycie wyjaśniły okoliczności sprawy w szczególności czy wykonane roboty wymagały zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt. 1 c Prawa budowlanego.
Powyższe stało się również podstawą uchylenia postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wyrokiem tut. Sądu z dnia 23 października 2008r., w sprawie VII SA/Wa 1013/08.
Rozpoznając ponownie sprawę organ oceni całość materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi art. 7, 77§1 i 80 kpa a wyniki tej analizy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 107§3 kpa. Dokonując tej oceny organ administracji zobowiązany będzie w szczególności odnieść się do dokumentacji środowiskowo - budowlanej sporządzonej przez M. S. w listopadzie 2007r. Z opisu inwestycji zawartego w tej dokumentacji wynika, że moc anten wynosi 795,77 W i 736 W (co wskazywałoby na możliwość zastosowania §3 ust. 1 pkt. 8c w/w rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004r). Autor dokumentacji przeanalizował także występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości 40 m od środków elektrycznych anten wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania tych anten. Nie może wszak ujść uwadze organu, że zgodnie z treścią §3 ust. 1 pkt. 8c rozporządzenia sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane tylko dla instalacji radiokomunikacyjnych (...),od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z opisu przedsięwzięcia wynika, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na budynku w W. przy ul. [...]. W okolicy tej stacji zlokalizowana jest niska zabudowa mieszkalno -gospodarcza, szklarnie oraz tereny wykorzystywane ogrodniczo. Wysokość okolicznych budynków jest zbliżona do wysokości budynku stacji. Mając na uwadze powyższe zapisy dokumentacji obowiązkiem organu będzie ocena czy spełnione zostały przesłanki określone w przepisie §3 ust. 1 lit. 8c rozporządzenia (przy założeniu, że to ten przepis miałby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie) a w konsekwencji czy jest to inwestycja, która może znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska. Tylko bowiem w przypadku uznania, że wykonane roboty budowlane stanowią urządzenie emitujące pola elektromagnetyczne, będące instalacjami zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko organ będzie uprawniony do wstrzymania robót budowlanych i ewentualnie nałożenia określonych obowiązków w oparciu o treść art. 50 ust. 1, 2 i 3 ustawy - Prawo - budowlane a następnie, w przypadku nie wykonania tych obowiązków - w terminie określonym w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego rozważy konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 i 7 tego Prawa.
Reasumując - Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jak i utrzymane nim w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 7, 77§1, 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania j.w. za przedwczesne Sąd uznał zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.c i 51 ust. 1 Prawa budowlanego oraz §3 ust. 1 pkt. 8 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...). Dopiero rozstrzygnięcie wydane bez naruszenia w/w reguł postępowania będzie mogło podlegać kontroli Sądu z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów - w oparciu o treść art. 145§1 pkt. 1 lit. c, art. 135 oraz 152 ustawy P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło