VII SA/Wa 1240/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-27
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka celowa, która odmówiła ujawnienia części danych dotyczących swojej sytuacji finansowej, może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w celu przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Spółka celowa, która odmówiła ujawnienia wszystkich wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji finansowej, nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Posiadanie ponad 5000 zł w kasie wystarcza na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a brak pełnej informacji uniemożliwia ocenę materialną i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka celowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji ekonomicznej z powodu licznych postępowań administracyjnych i zmian prawnych. W formularzu wniosku spółka podała wysokość kapitału zakładowego i środki w kasie, ale odmówiła ujawnienia wartości środków trwałych, zysków/strat oraz stanu rachunków bankowych. Organ uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2018r. po rozpoznaniu wniosku [...] z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić [...] z siedzibą w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 6 sierpnia 2018r. wpłynął do Sądu na formularzu PPPr wniosek Spółki [...] z siedzibą w [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej).
Uzasadniając wniosek ww. Spółka wskazała, że jest spółką celową powołaną w celu wybudowania, a następnie eksploatacji farm wiatrowych. Z uwagi na liczne postępowania administracyjne i zmiany otoczenia prawnego (nowelizacja ustawy OZE), skutkujące znacznym pogorszeniem rentowności podstawowej działalności Spółki (produkcja energii elektrycznej w OZE), doszło do pogorszenia sytuacji ekonomicznej Spółki.
W nadesłanym formularzu wskazano, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi 19 000 złotych. Posiada środki
w kasie w wysokości ponad 5000,00 złotych. Wartości środków trwałych Spółki
i wysokości zysku/strat nie podano. Spółka nie wykazała żadnych środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Rubryki w formularzu dotyczące wartości środków trwałych, wysokości zysku lub strat oraz stanu rachunków bankowych nie zostały wypełnione. Wyjaśniła, że pola "przekreślone" w niniejszej sprawie są to nie wypełnione rubryki formularza należy potraktować jako brak możliwości i odmowę udzielenia odpowiedzi. Spółka odmówiła udzielenia informacji w pozostałym zakresie.
W tym stanie faktycznym zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślić należy, że przez pojęcie "środki" o których mowa w ww. przepisie należy rozumieć środki finansowe, nie tylko gromadzone na rachunkach bankowych, ale także ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym, oraz wysokość kapitału zakładowego. Wskazać również należy, iż zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby lub podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów.
Strona może być zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tylko wyjątkowo. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. W efekcie prowadzi do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych - gdy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane
o stanie majątkowym i dochodach.
Mając na uwadze powyższe uznano, że rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i nie jest zasadne przyznanie Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza danych zawartych we wniosku.
Wskazać należy, iż Spółka w kasie posiada kwotę ponad 5000 złotych, która w zupełności wystarczy na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej,
w wysokości 100,00 złotych. Z akt sprawy wynika, że wnioskująca Spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym nie ogłosiła upadłości, czy likwidacji. Spółka nie wskazała, by posiadała zadłużenie, kredyty z których spłaceniem miała kłopoty.
W uzasadnieniu wniosku Spółka ogólnikowo jedynie podniosła, że z uwagi na liczne postępowania administracyjne i nowelizację prawa doszło do pogorszenia sytuacji ekonomicznej Spółki. Powyższe nie jest jednak wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślić również należy, iż Spółka we wniosku nie wyjaśniła w sposób rzetelny i wystarczający swojej sytuacji finansowej. Przede wszystkim nie wypełniła wszystkich rubryk formularza PPPr (w których należało wpisać wartość środków trwałych, wysokość zysku/strat oraz stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku). W tym zakresie Spółka odmówiła udzielenia odpowiedzi. Nie przedstawiła zatem kompletnych danych o swojej sytuacji finansowej. Jak natomiast wskazano wyżej w uzasadnieniu to w interesie strony leży przedstawienie informacji służącym uzyskaniu prawa pomocy. Skarżąca Spółka nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej.
Tym samym Spółka uniemożliwiła pełną ocenę sytuacji materialnej. W tej sytuacji nie ma podstaw do przerzucania ciężaru funkcjonowania Spółki, a więc podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ukierunkowaną na zysk, na społeczeństwo i Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych. Zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność Spółki zostaje finansowana ze środków publicznych. Należy również wskazać, że koszty postępowania sądowego jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącą Spółkę.
W związku z powyższym, należało odmówić skarżącej Spółce uwzględnienia wniosku, gdyż nie wykazała, że nie ma obecnie, czy też nie może zdobyć dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło