VII SA/Wa 1241/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. wydanym w trybie art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] maja 2004 r., którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. dotyczącego wymierzenia grzywny w kwocie 5000 zł w celu przymuszenia J. B. do wykonania obowiązków określonych tytułem wykonawczym z dnia[...] października 2002 r. Organ w uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że analiza materiału dowodowego wykazała brak podstaw z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Grzywna w celu przymuszenia została nałożona na J. B. na podstawie art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nałożone obowiązki w tytule egzekucyjnym nie zostały wykonane. Organ prowadzący egzekucję nie ma prawa badania zasadności i wymagalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. W sprawie niniejszej obowiązek wynikał z treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r., określony został w wystawionym tytule wykonawczym z dnia [...] października 2002 r. i nie został dobrowolnie wykonany przez J. B., nałożenie grzywny w celu przymuszenia zastosowano zgodnie z przepisami prawnymi. W skardze złożonej na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. B. zarzucił naruszenie prawa materialnego dotyczącego własności, jak i prawa karnego przez brak dogłębnego zbadania sprawy. Skarżący podniósł brak równego traktowania obywateli, gdzie toleruje się samowolę budowlaną S. B., a nakłada grzywnę na skarżącego za rzekomo niewłaściwy spadek dachu. W ocenie skarżącego stanowi to naruszenie jego konstytucyjnego prawa wynikającego z art. 21 Konstytucji, która gwarantuje ochronę własności. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko dotychczasowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i oczywistość tą właściwy organ ma obowiązek wykazać. Podstawą prawną wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] stycznia 2003 r., badanego w trybie nadzoru przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skutek złożenia przez J. B. wniosku o stwierdzenie jego nieważności, jest art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. Stosownie do jego treści, w sytuacji gdy zobowiązany (pomimo upływu terminu do wykonania obowiązku i po doręczeniu mu pisemnego upomnienia wzywającego do jego wykonania) nie spełnił obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności - nakłada się na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, iż J. B., pomimo doręczenia mu upomnienia wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w B. w dniu [...] sierpnia 2002 r., nie wykonał (zresztą sam skarżący tego nie kwestionuje) obowiązku dokonania przeróbek dachu nad przybudówką oraz obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] w B. przy ul. G., wynikających z ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]czerwca 2000 r. Wyjaśnić przy tym należy, że organ egzekucyjny bada wniosek o wszczęcie egzekucji tylko pod względem formalnym (a więc czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony, czy doręczone zostało zobowiązanemu upomnienie), nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, którego tytuł wykonawczy dotyczy. Nie może więc badać ewentualnych wadliwości decyzji będącej podstawą egzekucji. Merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku oznaczałoby wkroczenie w kompetencje zastrzeżone dla innego organu i prowadziłoby do rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Do kwestionowania zasadności i zgodności z prawem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2000 r. nakładającej określone obowiązki na J. B. sprowadzają się natomiast zarzuty skarżącego zawarte zarówno w pismach kierowanych do organów administracji państwowej (we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2003 r., we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r.), jak i w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Skarżący nie wykazał w nich natomiast, aby zachodziła jakakolwiek z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł rozważać zarzutu popełnienia przestępstwa przez S. B. oraz zarzutu naruszenia prawa własności, bowiem mogłoby to być wyłącznie przedmiotem rozważań sądu powszechnego, a nie organów administracji państwowej, a tym samym również sądu administracyjnego. Przedmiotem rozważań Sądu nie mogły być także zarzuty dotyczące budowy realizowanej na sąsiedniej działce przez S. B., gdyż wykracza to poza ramy przedmiotowego postępowania. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r.. Z wyżej wymienionych przyczyn, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami-administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.