VII SA/Wa 1241/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-31

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadząca gospodarstwo rolne i posiadająca dom mieszkalny oraz nieruchomości rolne, której mąż uzyskuje dochód z pracy najemnej, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, uwzględniając dochody z gospodarstwa rolnego i pracę najemną męża, a także posiadany majątek (dom, nieruchomości rolne, inwentarz), nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwiała samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego własnego i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji i nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci, utrzymując się z dochodów z gospodarstwa rolnego (5000 zł rocznie) i pracy najemnej męża (3600 zł miesięcznie). Posiada dom mieszkalny, nieruchomości rolne, inwentarz i bydło. Wnioskodawczyni podała również swoje miesięczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2018r. po rozpoznaniu wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem postanawia: odmówić B. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 4 lipca 2018r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy B. D. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trójką dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawczynię w wysokości 5000 rocznie oraz dochodu uzyskiwanego z pracy najemnej małżonka w wysokości 3600 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom mieszkalny o pow. 91 m² i nieruchomości rolne o pow. 4,6 ha dwa budynki, inwentarz, dwa bukaty (bydło). Poza tym wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Do ponoszonych wydatków zaliczyła: ubezpieczenie budynków i maszyn 30,00 złotych, opłatę za energię elektryczną w wysokości 217,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 50,00 złotych, wywóz nieczystości 110 złotych, opłatę za telefon i internet 170,00 złotych, koszty zakupu leków 50,00 złotych, opłaty szkolne 150 złotych. W sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada dom mieszkalny, zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z 2009r., dwa budynki, inwentarz, dwa bukaty (bydło), nieruchomości rolne o pow. 4,6 ha. We wniosku skarżąca wskazała, że powierzchnia domu jaką posiada wynosi 91 m², natomiast z projektu budowlanego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że łączna powierzchnia wszystkich pomieszczeń domu mieszkalnego (parteru i poddasza) wynosi 143,4 m². Wspólnie z mężem i trójką dzieci utrzymują się dochodu uzyskiwanego z pracy najemnej przez małżonka w wysokości 3600 złotych miesięcznie oraz dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Podała, że z tego tytułu uzyskują kwotę w wysokości 5000 rocznie. Zauważyć należy, że skarżąca ma troje małoletnich dzieci, na które otrzymuje z dużym prawdopodobieństwem świadczenie wychowawcze w wysokości 500 złotych na każde dziecko, a przynajmniej na dwoje z nich. Powyższe z pewnością zmniejsza obciążenia finansowe z wychowaniem dzieci, czy realizacją obowiązku szkolnego. Z wniosku nie wynika, aby wnioskodawczyni z mężem posiadali zobowiązania finansowe (kredyty, długi, zajęcia komornicze). Nie wynika również aby posiadali zaległości w ponoszeniu bieżących opłat. Okoliczności te świadczą o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy wnioskodawczyni uzyskuje dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego natomiast małżonek wnioskodawczyni uzyskuje miesięczne dochody we wskazanej ww. wysokości. Wnioskodawczyni nie jest pozbawiona środków do życia i pozyskanie kwoty na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie możliwe. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że wnioskodawczyni wraz z mężem z dochodów uzyskiwanych przez małżonka, prowadzonego gospodarstwa rolnego, jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło