VII SA/Wa 1242/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. C. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy J. C. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem i partnerem M. S. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez partnera z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.200,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Podniosła, że z uwagi na obecną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2015r. wezwano wnioskodawczynię J. C. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie, należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi partner należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy, - czy samodzielnie partner prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, - wysokości dochodów uzyskanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez partnera z trzech ostatnich miesięcy, -skąd posiada bądź zamierza posiadać środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, oraz do nadesłania - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2013r. - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawczyni z dwóch ostatnich miesięcy. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2015r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca w formularzu PPF podała ogólnikowe informacje dotyczące stanu rodzinnego oraz dochodów z jakich utrzymuje się z rodziną. We wniosku wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem i partnerem M. S. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez partnera z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.200,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Skarżąca uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżąca przede wszystkim nie podała czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości lub czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak podać w jakiej wysokości. Skarżąca nie wyjaśniła gdzie mieszka i czy ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu/lokalu oraz czy posiada pojazdy mechaniczne. Nie podała także czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, jeśli tak, czy uzyskuje z tego dochody należało podać ich wysokość. Nie podała również wysokości dochodów uzyskanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez partnera z trzech ostatnich miesięcy. Nie wyjaśniła czy partner prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób oraz jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi. Wnioskodawczyni nie nadesłała kserokopii zeznania podatkowego za rok 2013r. oraz wyciągów z konta lub kont bankowych w dwóch ostatnich miesięcy. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawczynię na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Stwierdzono, że podstawie informacji podanych w formularzu nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżąca jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.