VII SA/Wa 1243/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-01
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej wszczął postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę na wniosek osoby, która nie posiadała legitymacji procesowej jako strona lub pełnomocnik strony, a jeśli tak, to czy skutkuje to wadą nieważności decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wszczął postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę na wniosek osoby niebędącej stroną ani jej pełnomocnikiem, naruszył prawo w sposób rażący. Brak legitymacji procesowej wnioskodawcy stanowi wadę nieważności decyzji, ponieważ postępowanie powinno zostać umorzone lub wniosek odrzucony z przyczyn formalnych. W takiej sytuacji sąd administracyjny powinien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją aktów.Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na przebudowę sieci elektroenergetycznej. Starosta odmówił wydania pozwolenia, wskazując na braki w dokumentacji, w tym brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością złożonego przez osobę upoważnioną do reprezentowania inwestora oraz brak dokumentu określającego sposób reprezentacji spółki. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. S. T. wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność odmowy i twierdząc, że posiadał stosowne pełnomocnictwo. WSA stwierdził nieważność decyzji obu instancji oraz postanowienia organu I instancji, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania ani jego pełnomocnikiem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu, jak również postanowienia Starosty Powiatu. Sąd orzekł również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę sieci elektroenergetycznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również postanowienia Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. T. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...].07.2005 r. znak [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę sieci elektroenergetycznej [...] zlokalizowanej na działkach oznaczanych w ewid. gr nr: [...] (zmiana na [...]),[...] (zmiana na [...] położonych w miejscowości [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że S. T. działając na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa w imieniu Zakładu Energetycznego [...] S.A Rejon Energetyczny [...] wystąpił w dniu [...].05.2005 r. do Starostwa Powiatowego w [...] z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę sieci elektroenergetycznej [...] kV, zlokalizowanej na działkach położonych w miejscowości [...] i [...].
Starosta Powiatu [...] po rozpatrzeniu w/w wniosku postanowieniem z dnia [...].06.2005 r. znak [...] zgodnie z art. 35 ust 3 ustawy - Prawo budowlane nałożył na S. T. działającego z up. ww Zakładu Energetycznego obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonych dokumentach w sprawie wydania pozwolenia na przedmiotową inwestycję poprzez dołączenie:
– projektu budowlanego opracowanego na aktualnej mapie do celów projektowych,
– projektu budowlanego zgodnego z wymaganiami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub przedstawienie zakresu planowanych robót na działkach nie objętych przedmiotową decyzją,
– oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane na wszystkie działki objęte zakresem inwestycji złożonego przez osobę upoważnioną do reprezentowania Zakładu Energetycznego lub przez osobę posiadającą stosowne pełnomocnictwo w tym zakresie,
– dokumentu określającego sposób reprezentacji (np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego) przedmiotowej spółki akcyjnej.
Po upływie określonego terminu organ pierwszej instancji stwierdził brak dokumentów niezbędnych do wydania stosownej decyzji tj. oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane na wszystkie działki objęte zakresem inwestycji złożonego przez osobę upoważnioną do reprezentowania Zakładu Energetycznego lub przez osobę posiadającą stosowne pełnomocnictwo w tym zakresie oraz dokumentu określającego sposób reprezentacji (np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego) przedmiotowej spółki akcyjnej.
Wobec powyższego Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...].07.2005 r. znak [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę sieci elektroenergetycznej [...] kV zlokalizowanej na działkach oznacznych w ewid. gr nr: [...] (zmiana na [...]),[...] (zmiana na [...]),[...] położonych w miejscowości [...] i [...].
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożył S. T., wnosząc o uchylenie powyższej decyzji.
Organ podniósł, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością nie powinno być złożone przez osobę na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa, albowiem charakter tej czynności wymaga osobistego działania strony w rozumieniu art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika chociażby z faktu, że oświadczenie takie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zgodnie z art. 32 ust 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto między innymi złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ wskazał, że pełnomocnictwo z dnia [...].05.2005 r. wystawione dla osoby do reprezentowania inwestora tj. Zakładu Energetycznego [...] S.A Rejon Energetyczny w [...] zostało wydane "w zakresie niezbędnym do opracowania dokumentacji techniczno – prawnej". Zatem organ pierwszej instancji słusznie zauważył, że bez dokumentu określającego sposób reprezentacji podmiotu Starosta Powiatu [...] nie mógł sprawdzić prawidłowości wystawionego pełnomocnictwa na podstawie właściwych przepisów, w tym przypadku Kodeksu spółek handlowych.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. T. Dochodził uchylenia decyzji obu instancji. Podniósł, że organy bezzasadnie kwestionują jego pełnomocnictwo. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, on zaś dysponował pełnomocnictwem do opracowania dokumentacji technicznoprawnej modernizacji sieci elektroenergetycznej. Przedmiotowe pełnomocnictwo obejmowała zatem uzyskanie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa, skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy Sad stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja i postanowienie organu I instancji jaki zapadły w niniejszym postępowaniu dotknięte są wadą nieważności – rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Rażące zatem kwalifikowane naruszenie prawa odnosi się do przepisów art. 61 kpa w zw. z art. 28 Prawa budowlanego.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten musi być interpretowany w związku z przepisem prawa materialnego art. 28 Prawa budowlanego, który nie tylko wyznacza rodzaj sprawy załatwionej w formie decyzji administracyjnej, ale i normuje inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego.
Organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać czy wnoszący podanie jest strona w sprawie, tj. czy powołuje się na własny interes, obowiązek prawny.
Zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W niniejszej sprawie wniosek o pozwolenie na budowę pochodził od podmiotu, który nie był inwestorem i co zupełnie uszło uwadze organów obu instancji, nie dysponował pełnomocnictwem inwestora na występowanie w jego imieniu o pozwolenie na budowę.
S. T., jak wynika z projektu inwestycji, był jego autorem, dysponował pełnomocnictwem do "opracowania dokumentacji techniczno-prawnej modernizacji sieci elektroenergetycznej".
Wskazać należy, że w świetle dyspozycji art. 28 Praw budowlanego autorzy projektu nie mają przymiotu strony.
W okolicznościach sprawy organ I instancji nie miał podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie, nie miał podstaw do uznania S. T. za działającego z upoważnienia Zakładu Energetycznego [...] SA Rejon Energetyczny [...].
Organ odwoławczy nie miał też podstaw do merytorycznego rozpoznania odwołania. Zgodnie z przepisem art. 127 kpa odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie. Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną (ani jej pełnomocnikiem) następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Złożenie wniosku przez osobę, która nie jest stroną w sprawie, ani nie działa jako jej pełnomocnik lub przedstawiciel, powinno spowodować wydanie decyzji odmownej z przyczyn formalnych, tj. z braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.
Wszczęcie postępowania na wniosek nie legitymowanej osoby było podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 1989 r., sygn. akt SA/Ka 441/89).
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji i postanowienia jako obarczonych wadami o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.
Zdaniem Sądu o rażącym charakterze naruszeń prawa w niniejszej sprawie przesądza to, że czynności zmierzające do wydania decyzji oraz treść załatwienia sprawy stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie wskazanych wyżej przepisów prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło