VII SA/Wa 1244/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-17

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy nie ma potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jeśli organ odwoławczy dysponuje wystarczającym materiałem dowodowym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powinien wydać orzeczenie reformatoryjne, korygując wady prawne lub faktyczne decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Starosta wydał sprzeciw wobec zgłoszenia budowy urządzenia reklamowego, wskazując na braki w dokumentacji i niezgodność z przepisami prawa budowlanego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że termin na uzupełnienie braków został naruszony przez inwestora, a także że interpretacja przepisów prawa budowlanego przez Starostę była błędna. Spółka wniosła skargę, zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do merytorycznego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] S.A w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia sprzeciwu wobec zamiaru budowy urządzenia reklamowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] S.A. w W. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. ( nr [...]) Starosta P., na podstawie art. 30 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r, Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 kpa - wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia inwestora – [...] S.A. dotyczącego budowy urządzenia reklamowego o wymiarach 12 x 3m, na działce nr ew. [...] przy Al. [...] i ul. P. we wsi R., w gminie R. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. (nr [...]) na inwestora został nałożony obowiązek uzupełnienia złożonego zgłoszenia w określonym terminie poprzez : * wskazanie danych inwestora i daty rozpoczęcia planowanych robót; * uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o wskazane dane; * wyjaśnienie niezgodności wymiarów urządzenia podanych w zgłoszeniu z wymiarami podanymi w projekcie; * doprowadzenie wskazanego zakresu inwestycji do zgodności z art. 29 ust.2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, bowiem zdaniem organu użyty ww. przepisie termin "instalowanie" dotyczy tylko instalowania tablic i urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Natomiast budowa samej konstrukcji nośnej nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec nieuzupełnienia ww. braków w wyznaczonym terminie organ powiatowy, zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 ww. ustawy wniósł niniejszy sprzeciw. Decyzją z dnia [...] maja 2007r. ( nr [...]) Wojewoda [...] i, na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 104 kpa oraz art. 82 ust 3 ww. ustawy -Prawo budowlane - po rozpatrzeniu odwołania inwestora - uchylił ww. decyzję Starosty P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wojewódzki wskazał, że wyznaczony postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. termin uzupełnienia dokumentacji upłynął w dniu 1 marca 2007r., przy czym z kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że inwestor odebrał ww. postanowienie w dniu 9 marca 2007r., nie miał zatem możliwości wykonania obowiązku. Ponadto organ wskazał, że nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z art. 29 ust 2 ustawy - Prawo budowlane w sposób wskazany w postanowieniu sprzeczne jest z przyjętą linią orzecznictwa, zgodnie z którą niedopuszczalnym jest wyodrębnienie z urządzenia reklamowego poszczególnych jego elementów, z których dla części wykonywanych robót wymagane jest pozwolenie na budowę, a dla części zgłoszenie. Odnosząc się do kwestii doręczenia decyzji zawierającej sprzeciw z naruszeniem ustawowego 30 dniowego terminu organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądowo - administracyjne podkreślił, że bieg terminu do wniesienia sprzeciwu winno liczyć się od dnia upływu terminu do uzupełnienia braków w zgłoszeniu. Z uwagi na to, że termin do uzupełnienia braków przedmiotowego zgłoszenia minął z dniem 1 marca 2007r., a inwestor odebrał decyzję o sprzeciwie w dniu 23 marca 2007r., to uznać należało że 30 dniowy termin został zachowany. W ocenie organu wojewódzkiego rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie wymagało prowadzenia postępowania w znacznym zakresie. Organ wskazał, że wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa) musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa, z tych przyczyn kontrolowaną decyzję należało uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania. W skardze na powyższą decyzję spółka [...] S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca powołując się obszernie na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że Wojewoda [....] wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem art. 138 § 2 kpa oraz art. 35 § 3 kpa, bowiem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji tylko w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącej organ odwoławczy dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie było konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Ponadto, organ odwoławczy nie wskazał żadnych braków w zebranym materiale dowodowym, uniemożliwiających rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Skarżąca niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] lutego 2007r. uzupełniła braki zgłoszenia zgodnie ze wskazaniami w nim wyrażonymi. Odnosząc się do drugiego z przedstawionych zarzutów inwestor wskazał, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało złożone w ustawowym terminie tj. w dniu 9 marca 2007r., natomiast decyzję drugoinstancyjną wydano w dniu [...] maja 2007r., a doręczono dopiero w dniu 28 maja 2007r. - zatem z naruszeniem art. 35 § 3 kpa, co powoduje, że jest ona dotknięta wadą prawną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji podniósł ponadto, że organ powziął wątpliwość, czy inwestor nie podejmuje prób obejścia prawa poprzez uchylenie się od odbioru decyzji, których termin jest terminem wiążącym dla organów administracji, bowiem z akt spraw dotyczących inwestycji skarżącej wynika, że jedynie decyzję wnoszące sprzeciw odbierane są z opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozstrzyganej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, zatem skargę należało uwzględnić. Na wstępie wskazać należy, że istotą powstępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ II instancji. Wynikająca z art. 138 § 2 kpa kompetencja kasacyjna organu odwoławczego ograniczona jest tylko do przypadków, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części i nie może być rozszerzana na inne wady postępowania, ani wady samej decyzji. Innymi słowy jeśli dokonujący kontroli instancyjnej organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego, a z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania w celu jego uzupełnienia, to organ ma obowiązek wydać orzeczenie reformatoryjne tj. zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać do ponownego rozpoznania temu organowi, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości. Podkreślić bowiem trzeba, że organ odwoławczy uprawniony jest do korygowania zarówno wad prawnych, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych lub tez wad powodujących inne nieprawidłowości ( por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2005r., OSK 1552/04, LEX nr 186587). Organ odwoławczy ma zatem obowiązek usunąć naruszenie prawa materialnego i procesowego, których dopuścił się organ I instancji ( por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2005r., OSK 1548/04, LEX nr 180441). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zastosował art. 138 § 2 kpa, bowiem -zdaniem Sądu - nie istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Jak słusznie podniesiono w skardze, organ II instancji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozpoznania istoty sprawy, tym bardziej, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano żadnych braków w zebranym materialne dowodowym, wymagających uzupełnienia przez Starostę P. Należy mieć na uwadze, że w aktach sprawy znajdowały się również dokumenty do których uzupełnienia inwestor został zobowiązany postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r., zatem organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, a także wobec zajęcia odmiennego stanowiska w zakresie nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z art. 29 ust 2 ustawy Prawo budowlane tj. wskazania jako niedopuszczalne wydzielenia przy wznoszeniu urządzenia reklamowego robót budowlanych na które wymagane jest pozwolenie na budowę, a dla innych zgłoszenie - Wojewoda [...] winien był wydać orzeczenie co do istoty sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 § 3 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem terminu wskazanego w tym przepisie stwierdzić należało, że pozostawał on bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem w przypadku naruszenia zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, stronie przysługuje zażalenie o którym mowa w art. 37 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody [...] będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego powyżej stanowiska Sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło