VII SA/Wa 1244/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-09

Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska, Leszek Kamiński, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę z powodu rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestora, mimo że kwestia statusu strony postępowania przez sąsiednią właścicielkę nieruchomości nie została jednoznacznie wyjaśniona, a wcześniejsze orzeczenia sądowe nakazywały takie wyjaśnienie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne z powodu rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestora, ponieważ nie wyjaśnił uprzednio kwestii statusu strony postępowania przez sąsiednią właścicielkę nieruchomości, co było obowiązkiem wynikającym z wcześniejszych orzeczeń sądowych. Rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie może zamykać drogi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i prowadzić do uznania postępowania za bezprzedmiotowe, jeśli organ administracji popełnił błędy proceduralne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta W. dla "D." Sp. z o.o. Z. W., sąsiadka, wniosła odwołanie, które Wojewoda początkowo uznał za niedopuszczalne. Po uchyleniu postanowienia przez WSA, Wojewoda decyzją z maja 2010 r. uchylił decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu rozpoczęcia robót budowlanych. Zarówno inwestor, jak i sąsiadka złożyli skargi do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2010 r. oraz stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewody na rzecz Z. W. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. ze skargi "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W. i Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm, zwanej dalej Prawo budowlane) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia [...] kwietnia 2008 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił "D." Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę 23 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 46 szamb szczelnych, każde o pojemności 10 m 3 na terenie działki nr ewid.: [...], [...] i [...] oraz rozbiórkę zabudowy gospodarczej na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w W. Ten sam organ decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], na podstawie art. 155 K.p.a. oraz art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 i 36 a Prawa budowlanego, zmienił na żądanie firmy "D." Sp. z o.o. w W. decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w części dotyczącej projektu zagospodarowania oraz pozwolenia na budowę 23 budynków mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej bliźniaczej oraz 46 szamb szczelnych, każde o pojemności 10 m3 na terenie działek nr ewid.: [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w W. oraz zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę 23 budynków mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej bliźniaczej oraz 46 szamb szczelnych, każde o pojemności 10 m3 na działkach nr ewid.: [...], [...] i [...] według zamiennego projektu budowlanego. Uznał również, iż pozostałe warunki decyzji pozostały bez zmian. Odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. złożyła Z. W. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca Z. W. nie została uznana za stronę postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, dlatego niemożliwe było rozpatrzenie jej "odwołania", bowiem środek zaskarżenia przysługuje tylko stronom postępowania. Na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Z. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 oraz art. 127 § 1 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że jest właścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z planowaną inwestycją. Część tej inwestycji będzie usytuowana w ostrej granicy z budynkami stanowiącymi własność skarżącej. Sytuację sąsiedztwa w ostrej granicy normują przepisy § 12 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Istnieją więc przepisy prawa materialnego, które nakazują przyjęcie jako stronę postępowania właściciela sąsiedniej nieruchomości (wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 1076/04). Ponadto podniosła, że była stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] oraz stroną niniejszego postępowania przed organem pierwszej instancji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/09 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 134 K.p.a., art. 7 i 77 K.p.a., a nadto art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "(...) W postępowaniach dotyczących inwestycji przy ul. [...] w W. kwestia legitymacji skarżącej wymagała niewątpliwie wnikliwego wyjaśnienia przez organ odwoławczy. Konieczność tego wyjaśnienia przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1885/08 uchylając decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze prowadzone na skutek odwołania Z. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r. – dotyczące tej samej inwestycji. W wyroku tym Sąd nakazał zbadanie legitymacji Z. W., uznając, iż zachowanie w projekcie budowlanym wymaganych odległości w zakresie usytuowania budynków nie oznacza, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie mogą być stroną w postępowaniu o pozwolenie na ich budowę. Tym bardziej, gdy się zważy, iż skarżąca sąsiaduje z projektowaną inwestycją na długości około 500 m. Sama skarżąca podnosiła również, iż inwestycja uniemożliwi jej dojazd do własnej działki oraz jej przyszłą zabudowę. Organ odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) był związany tymi zaleceniami. Decyzja bowiem Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., choć wydana została w odrębnym postępowaniu administracyjnym, jednakże zmieniała ona m.in. na podstawie art. 155 k.p.a. decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. tego samego organu, kontrolowaną przez Sąd w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1885/08. Ponadto, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, organ I instancji tak w niniejszej sprawie, jak i w postępowaniu, w którym wydana została decyzja nr [...] – uznał legitymację Z. W. do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę obiektu przy ul. [...] w W. Nie podzielając tego poglądu organ odwoławczy musi przekonująco wykazać, iż Z. W. nie może mieć przymiotu strony w takim postępowaniu. A takiej argumentacji nie zawiera zaskarżone postanowienie, wadliwe również ze względów formalnych, wskazanych uprzednio. Brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym przez Sąd administracyjny kierunku wskazuje, iż zaskarżone rozstrzygnięcie o charakterze procesowym zostało wydane przedwcześnie. Dopiero zbadanie związku interesu prawnego skarżącej, jako właścicielki działki, która znajduje się w sąsiedztwie terenu inwestycji, da podstawy do oceny dopuszczalności skutecznego złożenia przez nią odwołania od decyzji organu I instancji". Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1960/09, po ponownym rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. W., uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w związku z pismem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. informującym, że inwestor rozpoczął realizację robót budowlanych merytoryczne rozpatrzenie sprawy jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., gdyż nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej - w formie decyzji administracyjnej -ingerencji organu administracyjnego, jakiekolwiek, bowiem rozstrzygnięcie merytoryczne w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego w tej sytuacji jest niecelowe. Organ administracji publicznej nie może kontynuować postępowania w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem taka decyzja może dotyczyć tylko przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, a rozpoczęcie realizacji obiektu powoduje bezprzedmiotowość postępowania. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 286/05, zgodnie, z którym "Po zrealizowaniu określonej inwestycji, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 k.p.a. ulec umorzeniu". Zatem przesłanką umorzenia postępowania na podstawie przywołanego wyżej przepisu art. 105 § 1 K.p.a. jest bezprzedmiotowość wynikająca z realizacji inwestycji. Organ na poparcie swojego stanowiska wskazał również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2001 r., sygn. akt V SA 381/01, w którym przyjęto, że "Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy". Organ odwoławczy stwierdził, że w zaistniałych okolicznościach brak jest podstaw do ponownego ustosunkowania się przez organ do zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez Z. W. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. D. Sp. z o.o. w W. oraz Z. W. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. D. Sp. z o.o. w W. w swojej skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, polegające na niezastosowaniu w niniejszej sprawie art. 32 ust. 4a w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, z których wynika a contario, że pozwolenia na budowę nie wydaje się tylko w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jej treść, tj: przepisu art. 105 § 1 K.p.a., przez niezasadne uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż roboty budowlane zostały przez skarżącego rozpoczęte na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej udzielającej skarżącemu pozwolenia na budowę i były realizowane zgodnie z pozwoleniem; przepisu art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy i niewskazanie w decyzji należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia; przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez wydanie decyzji o charakterze kasacyjnym i umorzenie postępowania, gdy - przyjęta przez organ drugiej instancji - bezprzedmiotowość postępowania nie dotyczyła postępowania przed organem pierwszej instancji, a co za tym idzie obligowała organ odwoławczy do kontroli decyzji organu pierwszej instancji pod kątem okoliczności podniesionych w środku odwoławczym; d) przepisu art. 15 K.p.a. przez pozbawienie strony postępowania (skarżącego) prawa do jednej instancji, a wyrażające się w wydaniu decyzji kasacyjnej oraz umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji i w efekcie pozbawienie strony możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia w administracyjnym toku postępowania i prawa do dwóch instancji; e) przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez organ administracji w ponownym rozpoznaniu sprawy wiążących go ocen prawnych i wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/09. Zaskarżonej decyzji zarzuciła także naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasady ochrony interesów w toku, wyrażonych w art. 2 Konstytucji RP i art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, poprzez niesłuszne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia, gdy strona nabyła ostateczną decyzję udzielającą jej pozwolenia na budowę i na jej podstawie prowadziła roboty budowlane, a utrata przymiotu ostateczności decyzji, związana jest wyłącznie z wadliwym prowadzeniem postępowania przez organ administracji drugiej instancji. Skarżąca podniosła, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nie wskazuje również przepisu prawa materialnego, na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie, bowiem nie wiadomo, jaki konkretny przepis prawa materialnego stanowił podstawę stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę. Z. W. w swojej skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., gdyż organ w zaskarżonej decyzji nie podał podstawy prawnej, która wskazywałaby na bezprzedmiotowość postępowania oraz podniosła, że niezależnie od rozpoczęcia budowy sprawa winna być rozpoznana merytorycznie. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/09 wiązały organ, jak i wiążą w niniejszej sprawie Sąd. W wyroku tym Sąd wskazał, że przed przystąpieniem do rozpoznania odwołania Z. W., Wojewoda [...] winien był przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, które by potwierdziło, że posiada ona przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie Z. W. związany był wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1885/08, do których się nie zastosował. Podniósł również, że ocena organu odwoławczego w zakresie, czy nieruchomość skarżącej Z. W. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji na działce nr ew.: [...], [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w W., powinna wynikać z analizy materiału dowodowego, z uwzględnieniem podnoszonych przez Z. W. zarzutów, że przedmiotowa inwestycja oddziaływuje na jej nieruchomość. Wojewoda [...] po raz kolejny rozpoznając odwołanie Z. W. w decyzji z dnia [...] maja 2010 r., będącej przedmiotem niniejszej sprawy sądowo -administracyjnej, nie zastosował się do wytycznych zawartych we wskazanym wyżej wyroku, a wręcz stwierdził, że nie ma takiej konieczności, bowiem rozpatrzenie wniosku inwestora o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowości tegoż postępowania organ dopatrzył się w okoliczności wszczęcia przez inwestora realizacji robót budowlanych przed ostatecznym zakończeniem postępowania. Na tą okoliczność powołał się na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Z powyższego pisma, które jest w rzeczywistości protokołem [...] z kontroli robót budowlanych wynika, że budowa jest prowadzona, przy czym osoby reprezentujące inwestora okazały w czasie kontroli decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., która została zmieniona decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. wydaną przez Prezydenta W. i obie decyzje są opatrzone klauzulami prawomocności. Powyższe okoliczności wynikające z protokołu nie zostały w ogóle przez organ wzięte pod uwagę i w sposób należyty ocenione. Tok postępowania administracyjnego przed organami obu instancji ma istotne znaczenie dla oceny, czy przedmiotowe postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i na rozbiórkę jest rzeczywiście bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga fakt, że prace zostały rozpoczęte w oparciu o decyzje organu pierwszej instancji, udzielające pozwolenia na budowę, którym organ nadał klauzulę prawomocności. Powyższe, zatem wyklucza przyjęcie, że podjęcie robót budowlanych było samowolne. Z tych względów realizacja robót budowlanych nie może zamykać drogi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wszczęte postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego stanowi zabezpieczenie ogólnej zasady, z art. 28 ust. 1 tej ustawy, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Taką też decyzję, jak wynika z akt administracyjnych od Prezydenta W. inwestor otrzymał. Gdyby się okazało, że to działanie organu było nieprawidłowe i nadanie ostateczności decyzji było wadliwe, to błędne postępowanie organów w żadnej mierze nie może negatywnie oddziaływać na interesy procesowe i materialne inwestora w przedmiotowej sprawie. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest pogłębianie zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) i należycie informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). Powinny czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.). Przede wszystkim organy administracji publicznej powinny działać zgodne z zasadą praworządności zawartą w art. 7 Konstytucji RP, a skonkretyzowaną w art. 6 K.p.a. Przepisami prawa w rozumieniu art. 6 K.p.a. są przepisy materialnego i proceduralnego prawa administracyjnego. Dlatego też organ odwoławczy w żadnej mierze nie mógł rozpoznać odwołania Z. W., zanim nie ustalił jednoznacznie, zgodnie ze wskazaniami zawartymi we wcześniej powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że jest ona stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Brak tych ustaleń stanowi już podstawę do stwierdzenia, że organ w zaskarżonej decyzji naruszył art. 153 p.p.s.a., a zarazem art. 7, 77 i 80 K.p.a. Sąd zauważa, że jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdziłby, że Z. W. nie ma w sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. B.Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 8, C.H.Beck 2006, s. 597). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów sformułował pogląd prawny, według którego "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a." (uchwała z 5 lipca 1999 r. OSP 16/98 - ONSA 1999, z. 4, poz. 119). Zatem oznaczałoby to, że decyzja organu pierwszej instancji jest ostateczna i może być weryfikowana tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Natomiast gdyby organ ustalił, że odwołanie zostało wniesione prawidłowo z punktu widzenia materialno - formalnego przez stronę postępowania, to wówczas, jak już wcześniej wspomniano, nie można przyjąć, że postępowanie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. z powodu rozpoczęcia robót budowlanych, które jak wynika z akt administracyjnych zostały podjęte wobec stwierdzenia przez Prezydenta W., że jego decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] jest ostateczna i wydania na podstawie art. 155 K.p.a. decyzji z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]. O czym świadczy pismo inwestora z dnia [...] lipca 2008 r. (znajdujące się na k: [...] akt administracyjnych) zawierające wniosek inwestora o stwierdzenie prawomocności decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] oraz zarejestrowanie dziennika budowy dla przedmiotowej inwestycji oraz jego wydanie w dniu [...] września 2008 r. inwestorowi. Wszystko to by oznaczało, że sprawa w tych okolicznościach faktycznych i prawnych powinna być rozpoznana przez organ odwoławczy merytorycznie. Brak rozpatrzenia merytorycznego sprawy w wyniku wniesionego odwołania stanowiłby naruszenie zasady praworządności, co jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), w sytuacji, gdy określone zachowanie inwestora zostało wywołane błędnym postępowaniem organu administracji. Wychodząc z powyższych założeń należy przyjąć, że Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a. i przepisów o postępowaniu administracyjnym, a to art. 7, 77, 80, 105 § 1 K.p.a., 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy obowiązany będzie przeprowadzić postępowanie administracyjne z poszanowaniem jego zasad, w szczególności zadbać o należyte wyjaśnienie sprawy, tak, aby poczynione ustalenia w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy sprawy pozwoliły, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/09, na ustalenie czy Z. W. jest stroną postępowania administracyjnego, a dopiero to ustalenie pozwoli organowi na wydanie prawidłowej decyzji - umarzającej postępowanie z braku przymiotu strony, bądź w przypadku ustalenia, że skarżąca Z. W. jest stroną postępowania, ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku złożonego przez nią odwołania, mając na uwadze wskazówki zawarte w powyższym uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło