VII SA/Wa 1245/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-18
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, mimo że skarżąca domagała się likwidacji linii elektroenergetycznej jako wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, a organ nie zebrał w pełni materiału dowodowego dotyczącego legalności budowy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia, a organ nie zebrał w pełni materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję merytoryczną, np. o odmowie uwzględnienia żądania, a nie umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o likwidację napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia przebiegającej przez jej działki, argumentując, że została ona wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe z powodu braku kompletnych dokumentów potwierdzających legalność budowy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądzono od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie wniosku właściciela działek nr [...] i [...] obr. [...] "o podjęcie czynności związanych z likwidacją napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV przez teren działek nr [...] w obrąbie wsi [...], gmina [...], jako wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę ".
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż organ wojewódzki prowadził postępowanie w sprawie wniosku M. L. o likwidację linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia przebiegającej przez teren działek nr [...] stanowiących własność M. L..
W celu ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja była zgodna z prawem należało ustalić, czy na przedmiotową inwestycję została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę i czy obejmowała ona działki, których właścicielem jest M. L.. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia została wybudowana na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974 r.. Nr [...] o pozwoleniu na budowę, po zatwierdzeniu decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...]września 1973 r., nr [...], znak: [...] planu realizacyjnego trasy przedmiotowej linii napowietrznej.
Następnie organ wyjaśnił, iż z powodu braku w aktach sprawy wykazu nieruchomości stanowiącego załącznik do decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. oraz planu trasy linii napowietrznej wysokiego napięcia stanowiącego załącznik do decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1973 r., nie ma możliwości jednoznacznego stwierdzenia zgodności wybudowanej linii z wydanym pozwoleniem na budowę. Pomimo podejmowanych przez organ wojewódzki prób uzyskania przedmiotowych dokumentów, nie udało się odnaleźć kompletnych dokumentów, dotyczących przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy zaznaczył, iż wybudowana linia wysokiego napięcia nie stanowi samowoli budowlanej i na podstawie zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do wydania nakazu jej rozbiórki.
Dlatego też organ odwoławczy uznał, iż organ wojewódzki zasadnie umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. L. domagając się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...] wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.
Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
podjęcie jednoznacznego rozstrzygnięcia w oparciu o brak właściwej podstawy prawnej - domniemania i niekompletny materiał dowodowy,
ograniczenie się w rozpatrywaniu odwołania skarżącej wyłącznie do zakresu sformułowanego wniosku, bez rozpoznania zasadności wydania decyzji naruszającej warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać napowietrzne linie elektroenergetyczne wysokiego napięcia 110 kV.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższy przepis skargę M. L. należało uznać za uzasadnioną.
Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 kpa oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie stwierdził, iż brak podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia przebiegającej przez teren działek nr [...] stanowiących własność M. L. uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.
Postępowanie zostało bowiem wszczęte na wniosek skarżącej M. L., która ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa i nie zrezygnowała z dochodzenia swoich praw, a ponadto, rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu nadzoru budowlanego.
Żądanie skarżącej zawarte w piśmie z dnia 24 lutego 2012r dotyczyło likwidacji napowietrznej linii elektroenergetycznej, wysokiego napięcia przebiegającej przez teren działek nr [...] stanowiących własność skarżącej, jako wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jeżeli organ ustalił, że napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia została wybudowana legalnie i brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania skarżącej to powinien wydać decyzję merytoryczną o odmowie rozbiórki przedmiotowej napowietrznej linii elektroenergetycznej, wysokiego napięcia przebiegającej przez teren działek nr [...].
Ustalenie legalności budowy przedmiotowej linii wysokiego napięcia przebiegającej przez teren działek nr [...] zostało dokonane w oparciu o zapisy decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974r, Nr [...] o pozwoleniu na budowę oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1973 r., nr [...], znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny trasy przedmiotowej linii napowietrznej.
Jednocześnie z ustaleń organu wynika, że w aktach sprawy brakuje wykazu nieruchomości stanowiącego załącznik do decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. o pozwoleniu na budowę oraz brakuje planu trasy linii napowietrznej wysokiego napięcia stanowiącego załącznik do decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1973r zatwierdzającej plan realizacyjny trasy przedmiotowej linii napowietrznej.
Pomimo podjętych prób uzyskania brakujących dokumentów nie udało się odnaleźć kompletnych dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji.
W tej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do wniosku, że nie ma możliwości jednoznacznego stwierdzenia zgodności wybudowanej linii z wydanym pozwoleniem na budowę.
W przedstawionym przez organ odwoławczy stanie faktycznym sprawy przedwczesne jest stwierdzenie, że budowa linii napowietrznej wysokiego napięcia nad działkami nr [...] była legalna.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podejmując próby odszukania dokumentu w postaci wykazu nieruchomości oraz planu trasy linii nie dostrzegł znajdującego się w aktach sprawy wykazu właścicieli gruntów przez które miała przebiegać przedmiotowa linia napowietrzna wysokiego napięcia (karta 7 s. 27 akt archiwalnych).
Z załączonego do decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. o pozwoleniu na budowę wykazu właścicieli gruntów ( karta - wynika, że linia napowietrzna 110 kV GPZ [...] miała przebiegać przez działkę nr [...], której właścicielem był M. M..
Organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący nie zebrał i rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Ponownie rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceni znajdujący się w aktach sprawy wykaz właścicieli gruntów i wyjaśni czy działka o nr [...] obejmowała swoim zakresem działki o nr [...] należące obecnie do skarżącej.
Jednocześnie organ odwoławczy ustali czy M. M. wskazany jako właściciel działki nr [...] był poprzednikiem prawnym skarżącej.
W związku ze wskazanymi naruszeniami, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), uchylił zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku zgodnie z art. 152 w/w ustawy, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło