VII SA/Wa 1245/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-10
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę nośnika reklamowego może zostać wydana wobec podmiotu, który nie był jego właścicielem w dacie wydania postanowienia zobowiązującego do przedłożenia dokumentów, a następnie nie był właścicielem w dacie wydania decyzji pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzję i postanowienie, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły prawidłowo właściciela nośnika reklamowego. Decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana przedwcześnie, bez należytego ustalenia, kto jest podmiotem zobowiązanym do wykonania rozbiórki lub przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nośnika reklamowego, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca spółka kwestionowała swoją własność nośnika i zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje oraz poprzedzające je postanowienie, uznając, że organy nie ustaliły prawidłowo właściciela nośnika i wydały decyzje przedwcześnie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz na podstawie art., 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dale jako: skarżąca, skarżąca spółka) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...], nakazującej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] rozbiórkę nośnika reklamowego o numerze [...] znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...] na skrzyżowaniu ul. [...]/[...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po otrzymaniu pisma Burmistrza Dzielnicy [...] zawierającego interpelację radnego P. S. w sprawie przywrócenia ładu przestrzennego, przeprowadził w dniu 27 sierpnia 2013 r. oględziny działki nr [...] z obrębu [...] położonej przy skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...] w [...], na podstawie których ustalił, że na przedmiotowej działce znajduje się urządzenie reklamowe o nr [...] należące do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] składające się ze słupa stalowego o wysokości około 8 metrów i tablicy reklamowej o wymiarach 3 x 6 metrów. Konstrukcja posadowiona jest na fundamentach betonowych częściowo ukrytych w gruncie. Tablica podświetlona jest przy pomocy halogenów zamocowanych na wysięgnikach.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego [...] zobowiązał skarżącą spółkę do przedłożenia:
- zaświadczenia o zgodności przedmiotowego urządzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy,
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego urządzenia,
- opinii zarządcy drogi, oraz
- oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z niewykonaniem przez skarżąca spółkę nałożonych obowiązków wskazanych w powyższym postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] rozbiórkę nośnika reklamowego o numerze [...] znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...] na skrzyżowaniu ul. [...]/[...] w [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącej spółki. Zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie właściciela spornego urządzenia reklamowego. Skarżąca wskazała, że nie stanowi ono własności [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazał na treść przepisów Prawa budowlanego z których to wynika, że sporne urządzenie reklamowe stanowi budowlę w związku z czym tego rodzaju inwestycja wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy nie wynika ażeby inwestor posiadał decyzję o pozwolenie na budowę zezwalającą na realizacje spornego nośnika.
Zdaniem organu odwoławczego orzeczony przez organ I instancji nakaz rozbiórki był prawidłowy i zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego, bowiem podmiot zobowiązany nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2014 r. Zgodnie z ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków określonych w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1, czyli sankcję w postaci nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego ustalenia właściciela spornego urządzenia reklamowego organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 52 Prawa budowlanego obowiązek wykonania rozbiórki orzeczony na podstawie art. 48 ust. 1 powyższej ustawy obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki w pierwszym rzędzie powinien być skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu. W takiej sytuacji adresatem obowiązku winien być właściciel obiektu budowlanego jako następca prawny inwestora.
W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że inwestorem spornego nośnika budowlanego była [...] S.A., która w dniu [...] lutego 2000 r. zawarła umowę dzierżawy ze Wspólnotą Mieszkaniową "[...]" odnośnie przekazania w dzierżawę ww. Spółce działki gruntowej przy ul. [...]i [...]w celu realizacji i eksploatowania wyżej wymienionego nośnika reklamowego. Z pisma z dnia 21 lutego 2005 r. [...] S.A. (załączonego do sprawy znak: [...]) wynikało, iż ujawniono w Rejestrze Przedsiębiorców nową nazwę Spółki, która brzmi [...] S.A. i od tego momentu jest podmiotem stosunków prawnych, w których uczestniczyła Spółka [...]S.A. Następnie z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego o nr [...] wynika, że spółka akcyjna [...] S.A. została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. z o.o. Natomiast z informacji zawartych w wypisie z Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla podmiotu - [...] Sp. z o.o. pod numerem KRS [...] wynika, że na podstawie wpisu nr [...] z dnia [...] września 2014 r. doszło do połączenia Spółki [...] Sp. z o.o. ze Spółką [...] Sp. z o.o. przez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. W związku z powyższym organ przyjął, iż obecnie właścicielem nośnika reklamowego oznaczonego nr [...] jest [...] Sp. z o.o.
Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zobowiązany był uwzględnić zmiany, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, a przed rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu odwoławczym. Natomiast nieprawidłowość decyzji organu I instancji polegająca na błędnym określeniu adresata nie stanowiła zdaniem organu odwoławczego uchybienia mogącego skutkować zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania w tym art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego,
- przepisów postępowania w tym art. 10 i 15 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, oraz
- przepisów prawa materialnego – art. 48 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zarówno w dniu wydania postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. jak i w dniu wydania decyzji I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. właścicielem urządzenia reklamowego o nr [...] znajdującego się na działce nr [...] z obrębu [...] położonej przy skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...] w [...] była [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Ponadto skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, że obowiązek wykonania decyzji organu I instancji z uwagi na połączenie spółek i wynikające z tego następstwo prawne spoczywa na skarżącej spółce. Przedstawienie zarzutu braku legitymacji procesowej w postępowaniu odwoławczym wydawało się skarżącej wystarczające, aby [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie a organ pierwszej instancji wszczął postepowanie od nowa i powiadomił podmiot będący właścicielem urządzenia reklamowego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uwzględniając skargę Sąd podzielił zarzuty procesowe w niej podniesione i za konieczne uznał uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji ją poprzedzającej oraz postanowienia organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. – tych ostatnich, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w sprawie, co najmniej przedwcześnie uznano, że zachodzi konieczność wydania decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego znajdującego się na działce nr ew. [...] obr. [...] na skrzyżowaniu ul. [...]/[...] w [...].
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] lipca 2014 r. nakazującą skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego we wskazanej lokalizacji zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego stronie na przedstawienie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 i powtórzonych w postanowieniu z dnia 5 marca 2014 r.
W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający do zastosowania restrykcyjnej regulacji art. 48 Prawa budowlanego wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie ustalił, kto jest właścicielem nośnika reklamowego, nie ocenił zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. ustanawiającym zasadę prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Należy podzielić zarzuty skargi, że w dacie wydania postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. (którego niewykonanie było powodem wydania nakazu rozbiórki) skarżąca spółka nie była właścicielem nośnika reklamowego. Skarżąca spółka już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej kwestionowała uznanie jej za właściciela spornego nośnika reklamowego. Organ odwoławczy nie negując tego stwierdzenia i przyznając, że również w dacie wydania decyzji przez organ powiatowy skarżąca nie była właścicielem - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, co czyni również zasadnym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Nie można podzielić argumentacji organu odwoławczego, że był zobowiązany uwzględnić zmiany, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji piewszoinstancyjnej. Sąd zauważa, że zgodnie z zacytowanym przez organ odwoławczy art. 493 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.), dniem połączenia jest dzień wpisu połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej.
Zaakceptowanie, braku wykonania nałożonych obowiązków na wskazanego w postanowieniu inwestora, którym jak sam organ przyznał, nie była strona postępowania za podstawę wydania decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę nośnika reklamowego pozwala uznać decyzję wydaną na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, za przedwczesną.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien ustalić przede wszystkim, kto jest właścicielem nośnika reklamowego i dopiero po ustaleniu właściciela wszcząć postępowanie legalizacyjne.
Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję ją poprzedzającą a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt c oraz art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło