VII SA/Wa 1248/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. G. i G. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), umorzył postępowanie wszczęte w sprawie rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], wykonanej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad remontując w 2006 r. nawierzchnię drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] na podstawie skutecznego zgłoszenia Wojewodzie [...] jako właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu zlikwidowała odcinek kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...]. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], nakazał Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], przywrócenie stanu poprzedniego poprzez wykonanie kanału odwadniającego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że jedną z fundamentalnych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 K.p.a. zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, będąca bezpośrednią konsekwencją zagwarantowanej konstytucyjnie zasady ochrony praw nabytych. Decyzje, które w toku postępowania administracyjnego uzyskały przymiot ostateczności, mogą być wzruszone, bądź zmieniane wyłącznie w ściśle przewidzianych przypadkach i trybach. Decyzja rozstrzygająca daną sprawę co do istoty, posiadająca przymiot ostateczności i wiążąca organ wydający zgodnie z dyspozycją art. 110 K.p.a., pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne, aż do chwili jej ewentualnej zmiany, bądź uchylenia w jednym z trybów nadzwyczajnych. W danej sprawie, która zakończyła się decyzją ostateczną, przynajmniej do chwili ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, nie może zapaść kolejna decyzja administracyjna. W celu przeciwdziałania takim sytuacjom ustawodawca wskazał również, że decyzja zapadła w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną jest obarczona wadą nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Organ pierwszej instancji stwierdził, że niniejsza sprawa, w granicach podlegających obecnie rozstrzyganiu, była już przedmiotem rozstrzygania i zakończyła się decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...]. Dlatego też organ w chwili obecnej nie jest władny do wydania decyzji merytorycznej, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Takie rozstrzygnięcie mogłoby naruszyć zasadę trwałości decyzji administracyjnych i w konsekwencji być obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Wobec powyższego postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzył. Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. odwołanie wnieśli G. i B. G. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. i B.G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podczas prowadzenia w 2006 r. robót budowlanych związanych z remontem nawierzchni drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, zlikwidowano (rozebrano) odcinek kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...]. Pismem z dnia 21 maja 2008 r., znak: [...], Wójt Gminy [...] wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o zajęcie stanowiska w sprawie zlikwidowania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Wskazując, że likwidacja kanału spowodowała zmianę stanu wody na gruntach przylegających do drogi krajowej, jak również, że napływające z wyżej położonych terenów wody podskórne i opadowe, nie mogąc odpłynąć kanalizacją, podtapiają budynki, powodując ich niszczenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], przekazał Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] do rozpatrzenia według właściwości pismo Wójta Gminy [...] z dnia 21 maja 2008 r., dotyczące zlikwidowania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia Gminy [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], uchylił zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], nakazał Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], przywrócenie stanu poprzedniego poprzez wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom na tym odcinku drogi, powstałych na skutek likwidacji odcinka kanalizacji deszczowej w poboczu jezdni drogi krajowej [...], co powoduje zalewanie posesji oraz budynków zlokalizowanych przy ulicy Asfaltowej w [...], gmina [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., nr [...] (znak: [...]), zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zlikwidowania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2008 r. Następnie organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego pismem z dnia 17 lutego 2009 r., znak: [...], poinformował o powyższych działaniach G. i B. G., a pismem z dnia 6 marca 2009 r. i z dnia 3 kwietnia 2009 r. udzielił im dodatkowych informacji w przedmiotowej sprawie. W związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2008 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], podjął zawieszone postępowanie. B. i G. G. pismem z dnia 24 lutego 2010 r. wystąpili do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o "doprecyzowanie przedmiotu postępowania – uzupełnienie kwalifikacji sprawy". Organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego, pismem z dnia 3 marca 2010 r., znak: [...], wezwał ich do przesłania dokumentu potwierdzającego, że posiadają przymiot strony, co uczynili, przesyłając przy piśmie z dnia 12 marca 2010 r. stosowne dokumenty. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie w sprawie rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], wykonanej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z faktem, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nakazał Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], przywrócenie stanu poprzedniego poprzez wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom powstającym na skutek likwidacji (rozbiórki) odcinka kanalizacji deszczowej w poboczu jezdni krajowej [...], należało umorzyć postępowanie wszczęte przez wojewódzki organ nadzoru budowlanego w sprawie rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją zasadnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń, pozostają one bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. B. G. i G. G. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie, § 28, 29, 309, 315, 316 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie, art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię, a także obrazę przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 7, 9, 10, 11, 77, 105, 107 K.p.a. przez ich niezastosowanie i błędną wykładnię. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. i B. G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] umarzającą postępowanie wszczęte w sprawie rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], wykonanej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. Podstawą orzekania organów w sprawie był art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a. uznaje się postępowanie, w którym brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego stała się bezprzedmiotowa mogą być różnorodnej natury. Między innymi przyczyną taką może być określone zdarzenie prawne, które uniemożliwia wszczęcie bądź dalsze prowadzenie danego postępowania. Niniejsza sprawa została wszczęta - w związku z pismem Wójta Gminy [...] z dnia 21 maja 2008 r., znak: [...] - w sprawie rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] podczas prowadzenia w 2006 r. robót budowlanych związanych z remontem nawierzchni drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, organ prawidłowo wywiódł, że wydanie przez Wójta Gminy [...] ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2008 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nakazującej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], przywrócenie stanu poprzedniego poprzez wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom powstającym na skutek likwidacji (rozbiórki) odcinka kanalizacji deszczowej w poboczu jezdni krajowej [...], czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych w postaci opinii w sprawie skutków przeprowadzone modernizacji drogi krajowej nr [...] na odcinku przebiegającym przez miejscowość [...] na obszar przyległy do pasa drogowego z sierpnia 2008 r. (str. 14) "(...) W tym przypadku ma zastosowanie art. 29 ustawy "Prawo Wodne", bowiem naruszono istniejące stosunki wodne usankcjonowane pozwoleniem wodno – prawnym. W celu poprawy zaistniałej sytuacji wskazane jest uregulowanie stosunków wód gruntowych i powierzchniowych na odcinku km [...]do ul. [...] (...)". Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. nr 239 poz. 2019 ze zm.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Art. 29 ust. 2 przedmiotowej ustawy nakłada zaś na właściciela gruntu obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, co ma miejsce w niniejszej sprawie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne). Skoro sprawa rozbiórki kanału odwadniającego lewą stronę drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], wykonanej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2008 r., zaistniały podstawy do umorzenia niniejszego postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wobec powyższego zarzuty zgłoszone w skardze nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.