VII SA/Wa 1248/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska ( spr), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej skargę oddala Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem wydanym w dniu [...] kwietnia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 KPA, po rozpoznaniu zażalenia R. D. oraz zażalenia R. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., nakładające na R. D. i R. S. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. orzeczenia technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...], zawierającego informację dotyczące szczelności zbiornika oraz inwentaryzacji geodezyjnej z pomiarami odległości zbiornika i wylotów szamba od granic działki – uchylił postanowienie organu I instancji i na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., Nr 1490 ze zm.), nałożył na R. D. zam. ul. [...],[...] oraz R. S. zam. ul. [...],[...], obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od dnia otrzymania postanowienia oceny technicznej stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na działce przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy podał, że w związku z pismem R. S., dotyczącym zbiornika na nieczystości ciekłe, znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...] pracownicy PINB w [...] w dniu [...]lutego 2012 r. przeprowadzili oględziny na w/w nieruchomości. W trakcie kontroli ustalono, iż na w/w działce znajduje się szambo wykonane z kręgów betonowych i posiada 4 pokrywy do odprowadzania nieczystości. Pokrywy są nieszczelne. Zbiornik został wybudowany w latach 1959-1965. Od chwili wybudowania szambo nie było remontowane i znajduje się w złym stanie technicznym. Mając na uwadze powyższe ustalenia PINB w [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nałożył na R. D. obowiązek przedłożenia oceny technicznej zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...], zawierającej informację dotyczące szczelności zbiornika oraz inwentaryzacji geodezyjnej z pomiarami odległości zbiornika i wylotów szamba od granic działki. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. [...] WINB uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy ustalił, że sporny zbiornik powstał na w/w nieruchomości w warunkach samowoli budowlanej. W archiwum Urzędu Miasta [...] nie odnaleziono pozwolenia na budowę w/w inwestycji. Organ powiatowy również ustalił, że współwłaścicielami nieruchomości, na której znajduje się sporny zbiornik są: R. D. i R.S.. Postanowieniem nr [...]z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na R. D. i R.S. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. orzeczenia technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...], zawierającego informację dotyczącą szczelności zbiornika oraz inwentaryzacji geodezyjnej z pomiarami odległości zbiornika i wylotów szamba od granic działki. Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 81 c ust. 2 Ustawy Prawo Budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć na uczestników procesu budowlanego, a gdy ustalenie jest niemożliwe na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczania w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W ocenie organu stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia przesłanki wynikające z powyżej przywołanego przepisu. Niemniej jednak należy wskazać, że w/w przepis nie upoważnia organu nadzoru budowlanego do nakładania obowiązku przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej. Z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że organy nadzory budowlanego na jego podstawie mogą zobowiązać określony podmiot do przedłożenia stosowanych ocen technicznych i ekspertyz. Nałożenie obowiązku przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej w niniejszej sprawie wykracza poza zakres przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym [...] WINB stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a zachodzą natomiast przesłanki umożliwiające organowi stopnia nadzorczego do wyeliminowania naruszenia poprzez uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenie merytorycznie w powyższej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stanowi część postępowania kontrolnego, które ma na celu ustalenie stanu faktycznego. Na podstawie dokumentów nałożonych postanowieniem wydane zostanie odpowiednie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie co do istoty w odpowiednim trybie wynikającym z przepisów Prawa budowlanego. W ocenie [...] WINB obowiązek przedłożenia odpowiedniej oceny stanu technicznego należy do współwłaścicieli nieruchomości, na której znajduje się sporny zbiornik. Powyższe zostało w sposób prawidłowy i wyczerpujący przedstawione przez organ powiatowy. Wskazał, że zgodnie z art. 207 KC "Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną". Z powyższego przepisu wynika, że w stosunku do wielkości udziałów współwłaściciele ponoszą również wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Chodzi tu o wszelkiego rodzaju wydatki na rzeczy, zarówno nakłady konieczne związane z normalną eksploatacją rzeczy, jak i inne nakłady oraz inne obciążenia, w szczególności takie jak: podatki, ubezpieczenia, odsetki od kredytu. Zasada rozkładu ciężarów według wielkości udziałów wyrażona w komentowanym przepisie odnosi się do stosunków między współwłaścicielami. Współwłaściciel, który poniósł wydatki na rzecz wspólną, może żądać od pozostałych współwłaścicieli ich zwrotu w częściach odpowiadających ich udziałom. W związku z powyższym [...] WINB w niniejszej sprawie uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł merytorycznie w sprawie obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji technicznej. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu R. D. i R. S. organ wyjaśnił, iż: - do czasu istnienia współwłasności nieruchomości współwłaściciele łącznie odpowiadają za stan techniczny budynku i urządzeń budowlanych z nim związanych. Wszelkie spory w powyższym zakresie (np. brak dostępu do części wspólnej, pozbawienie dostępu do instalacji gazowej, zezwolenie na wykonanie przyłącza gazowego czy wodnokanalizacyjnego) należy rozstrzygnąć przed sądem powszechnym, - kwestie dotyczące przyczyn doprowadzenia zbiornika do obecnego stanu technicznego nie mają żadnego wpływu na prowadzenie postępowania administracyjnego. Rozliczeń w powyższym zakresie strony mogą dochodzić na drodze sądowej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R.S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części nakładającej obowiązki na skarżącego, podniósł, że od listopada 2010 roku jego lokal mieszkalny został podłączony do kanalizacji i wodociągu miejskiego – tak więc przedmiotowe szambo jest użytkowane wyłącznie przez współwłaściciela nieruchomości R.D.. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe na działce przy ul. [...]w [...], będącej współwłasnością R. D. i R. S.. Na wstępie wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek zobowiązania do ich dostarczenia. Należy podkreślić, iż przesłanką uzasadniającą nałożenie obowiązku sporządzenia ocen technicznych lub ekspertyz jest powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub wykonywanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy orzekające ustaliły, że nieruchomość przy ul. [...] w [...] stanowi współwłasność R.D. i R. S.. Zgodnie zaś z cytowaną wyżej treścią art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na właściciela. Istota współwłasności polega na tym, że własność tej samej rzeczy (w niniejszej sprawie nieruchomości) przysługuje niepodzielnie kilku osobom, jest to zatem prawo niepodzielne przysługujące współwłaścicielom. Współwłasność to prawo własności składające się z zespołów udziałów. Żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje odrębne, a zarazem wyłączne prawo podmiotowe do wydzielenia fizycznie części rzeczy. Oznacza to zatem, iż nałożone przez organ obowiązki obciążają współwłaścicieli nieruchomości. Nakładając obowiązek wynikający z art. 81c Prawa budowlanego na współwłaścicieli, organ nie może kierować się np. wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Ustalenie tych okoliczności nie leży w kompetencji organów administracji publicznej, w związku z czym nie może mieć wpływu na orzeczenie wydane w trybie art. 81c. Ewentualne rozstrzyganie sporu co do stopnia zawinienia poszczególnych współwłaścicieli w kwestii niewypełnienia obowiązku dbania o właściwy stan techniczny obiektu budowlanego i dochodzenie odszkodowania z tego tytułu może być poddane ocenie właściwego sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym (por. Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 października 2004r., sygn.. akt: SA/Sz 1673/02, niepubl.). Na marginesie należy zauważyć, iż po ocenie dostarczonej oceny technicznej, w przypadku ewentualnego stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego może, w drodze decyzji, nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Adresatem takiej decyzji jest właściciel, a w przedmiotowej sprawie byliby współwłaściciele nieruchomości. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w przypadku występowania współwłasności obiektu budowlanego, obowiązek jego utrzymania w odpowiednim stanie techniczny, ciąży na wszystkich współwłaścicielach. W tej sytuacji zarzuty skargi nie są zasadne. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.