VII SA/Wa 1250/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] r. z dnia [...] maja 2009 r. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. Z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwany kpa umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organu wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...].07.2008 r. Burmistrz Miasta [...] przekazał do organu wniosek H. S. w sprawie stanu technicznego zlokalizowanego od strony drogi ogrodzenia działki położonej w miejscowości [...]., gmina [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu 22.07.2008 r. stwierdzono, że od strony drogi powiatowej (ul. [...]) zlokalizowane jest ogrodzenie z przęseł metalowych posadowionych na fundamencie betonowym wysokości ok. 0,80 m powyżej poziomu terenu działki Pani H. S. Od strony drogi powiatowej bezpośrednio przy ogrodzeniu usytuowany jest chodnik z kostki brukowej posadowiony na poziomie górnej krawędzi fundamentu ogrodzenia. Napór nasypu ziemnego pod chodnikiem powoduje wychylenie fundamentu w kierunku działki. Na powierzchni fundamentu widoczne są pęknięcia pionowe i poprzeczne oraz miejscowe ubytki betonu. Wobec powyższych ustaleń w dniu 27.08.2008 roku na wniosek H. S. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia działki położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W dniu 15.01.2009 roku przeprowadzono rozprawę administracyjną przy udziale przedstawiciela Starostwa Powiatowego [...] – zarządcy drogi oraz przedstawicieli właściciela przedmiotowego ogrodzenia. W toku rozprawy właściciel obiektu złożył wniosek o naprawę wychylającego się ogrodzenia przez zarządcę drogi – Starostwo Powiatowe [...]. Pismem z dnia 12.03.2009 r. Starosta Powiatu [...] poinformował, iż powstałe uszkodzenia ogrodzenia przedmiotowej działki spowodowane są nieprawidłowościami powstałymi w trakcie jego budowy. Zdaniem zarządcy drogi betonowy cokół ogrodzenia został wadliwie wykonany, gdyż na etapie jego budowy nie uwzględniono siły parcia gruntu wynikającego z różnicy poziomów terenu działki oraz istniejącego wówczas chodnika. Organ stwierdził, że kompetencje organu nadzoru budowlanego nie obejmują podejmowania rozstrzygnięć w kwestiach roszczeń z tytułu naruszenia bądź uszkodzenia mienia. Po rozpatrzeniu odwołania H. S. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że w omawianej sprawie, w pełni uzasadnione jest zastosowanie art. 105 § 1 Kpa., przez organ pierwszej instancji. Odwołująca się zgłosiła uszkodzenie ogrodzenia będącego jej własnością twierdząc, iż jest to następstwo oddziaływania chodnika na ogrodzenie. W wyniku uzgodnienia potrzeby interesu stron, jak i uproszczenia a także przyspieszenia postępowania PINB [...] wezwał strony na rozprawę, podczas której M. S. i W. S. reprezentujący odwołującą się wystąpili z żądaniem odbudowy ogrodzenia. W związku z tym, iż niniejsze postępowanie zostało zainicjowane na wniosek właściciela ogrodzenia, zaś żądania mają charakter cywilno – prawny, organ odwoławczy uznał, iż przedmiotowa sprawa podlega kognicji sądów powszechnych, co obliguje organ administracji publicznej do umorzenia postępowania w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca H. S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego jak również organu pierwszej instancji podnosząc, że decyzje organów zostały oparte na niezgodnych z prawdą przesłankach jak również, że poprawa wykonania chodnika poprzez postawienie murku oporowego miała nastąpić ze środków gminnych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Podstawą prawną decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2009 r. jest przepis art. 105 § 1 kpa stanowiący, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Wprawdzie zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy wskazują, że postępowanie toczyło się wskutek złożenia wniosku przez H. S. właścicielkę ogrodzenia, to jednak zawiadomienie z dnia 27 sierpnia 2008 r. informowało skarżącą iż zgodnie z art. 61 § 1 i 4 kpa postępowanie w sprawie ogrodzenia działki wszczęto z urzędu. Należy mieć na względzie, że przepis art. 61 kpa przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego tj. na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Należy mieć też na względzie, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego przez stronę postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony nie zaś do sfery ocennej organu administracji publicznej (wyrok NSA z 11.06.1990 r. I SA 367/90 ONSA 1990 nr 2-3, poz. 47). Dopóki zaś sprawa nie została zakończona decyzją administracyjną strona może zmodyfikować żądanie, a organ administracji ma obowiązek na nowo ocenić to żądanie w świetle przepisów prawa materialnego po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego (wyrok NSA z 24.11.1983 r. I SA 1504/83 ONSA 1993 nr 2 poz 101). Odnosząc powyższe do sprawy, stwierdzić należy że We wniosku z dnia 24 czerwca 2008 r. skarżąca zwróciła się o interwencję w celu zapobieżenia katastrofie budowlanej. Skarżąca wskazała, że wskutek wykonania chodnika na "bazie jej podmurówki wzdłuż jej ogrodzenia, od strony ulicy nastąpiło pęknięcie i przemieszczanie się tej podmurówki na długości ogrodzenia". W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że chodnik z kostki brukowej został posadowiony na poziomie górnej krawędzi fundamentu ogrodzenia a napór nasypu ziemnego usypanego pod chodnikiem powoduje wychylenie fundamentu w kierunku działki. Na powierzchni fundamentu zaś widoczne są pęknięcia pionowe i poprzeczne oraz miejscowe ubytki betonu. Organ ustalił też, że powstałe uszkodzenia ogrodzenia są nieprawidłowościami powstałymi w trakcie jego budowy wskutek wadliwego wykonania cokołu ogrodzenia. Organ prowadził więc ustalenia faktyczne i doszedł do merytorycznych wniosków bezzasadnie jednak orzekł o bezprzedmiotowości żądania strony. Ewentualny brak przesłanek uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku skarżącej nie czyni bowiem prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym lecz oznacza bezzasadność żądania strony. Umorzenie w takim przypadku postępowania jest uchylaniem się organu od rozstrzygnięcia sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wezwać skarżącą do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie jakiego konkretnego działania organu nadzoru budowlanego oczekuje. Sprawa administracyjna jest bowiem konsekwencją istnienia stosunku administracyjno prawnego czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowanych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Po sprecyzowaniu przez skarżącą jakich uprawnień skonkretyzowania żąda, od jakiego organu oczekuje działań usuwających naruszenie jej praw tj. jakiej decyzji oczekuje organ nadzoru budowlanego po dokonaniu ustaleń faktycznych rozstrzygnie sprawę co do istoty. Z tych względów Sąd uznał, że decyzje organu nadzoru budowlanego I i II instancji naruszają przepis art. 61 i 105 § 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i na mocy art. 145 § 1 ust 1 lit c, art. 152 art. 200, 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.