VII SA/Wa 1252/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-21

Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę pieca opalanego drewnem i przewodu kominowego, zainstalowanych w lokalu usługowym w budynku wielorodzinnym, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący twierdzi, że urządzenie nie jest kominkiem w rozumieniu przepisów technicznych i nie wymagało pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały piec opalany drewnem wraz z przewodem kominowym jako urządzenie budowlane podlegające rygorom przepisów technicznych. Pomimo tego, że urządzenie służyło do wypieku pizzy, zostało ono uznane za kominek opalany drewnem w rozumieniu § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponieważ budynek, w którym zainstalowano urządzenie, nie spełniał wymogów dotyczących niskich budynków wielorodzinnych, jego instalacja była niedopuszczalna, co uzasadniało nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę przewodu kominowego i pieca opalanego drewnem w lokalu usługowym. Organy uznały, że instalacja została wykonana samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, i narusza przepisy techniczne dotyczące instalacji kominków w budynkach wielorodzinnych. Skarżący kwestionował kwalifikację urządzenia jako kominka oraz potrzebę uzyskania pozwolenia na budowę, domagając się dopuszczenia dowodów z opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez P. P. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki. Orzeczeniem tym organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania Z. P. i P. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], nakazującej P.P. rozbiórkę przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w związku z pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 lipca 2015 r., upoważniony przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził w dniu 23 września 2015 r. czynności kontrolne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z instalacją przewodu kominowego dymowego obsługującego piec opalany drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.. Podczas oględzin stwierdzono, że w lokalu usługowym [...] znajdującym się na parterze w ww. budynku wykonano komin podłączony do pieca opalanego drewnem liściastym. Stalowy komin dwuścienny z izolacją wyprowadzony jest z lokalu na ścianę od strony ulicy [...], zamocowany do ściany, prowadzony pionowo po niej, a następnie poziomo po dachu i pionowo ponad dach. Komin wystaje ponad dach budynku na wysokość 5,60 m i ponad kalenicą dachu budynku przy ul [...] i [...] na wysokość 1,50 m. Ustalono ponadto, iż przedmiotowy komin zamontowano w maju 2015 r., a w sierpniu 2015 r. zmieniono lokalizację zakończenia komina na dachu i podwyższono go. Jak wynika z w pisma Urzędu Miasta [...] Urząd Dzielnicy [...] Wydział Architektury i Budownictwa z dnia 10 sierpnia 2015 r., montaż spornego komina nie został zgłoszony do organów administracji architektoniczno-budowlanej, jak również inwestor nie uzyskał pozwolenia na jego budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. zostały zrealizowane z naruszeniem przepisu § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dlatego też decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], nakazał P.P. (w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane), rozbiórkę przedmiotowego przewodu kominowego i pieca. Radca prawny S. N. - pełnomocnik Z. P. i P. P., złożył w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu tego odwołania wydana została wskazana na wstępie decyzja z dnia [...] marca 2016 r., którą to organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu powiatowego, podtrzymał ocenę dokonaną przez ten organ. Na wstępie, przedstawiając swoje stanowisko, odniósł się do zawartego w odwołaniu zarzutu, jakoby organ powiatowy nie uwzględnił przy wydawaniu decyzji dotyczącej robót budowlanych związanych z instalacją przewodu kominowego dymowego obsługującego piec opalany drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., iż toczy się w tej sprawie postępowanie przed właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej. Mając na uwadze powyższe, [...] WINB wyjaśnił, iż z pisma Urzędu Miasta [...] Urząd Dzielnicy [...] Wydział Architektury i Budownictwa z dnia 10 sierpnia 2015 r. wynika, że montaż spornego komina nie został zgłoszony do organów administracji architektoniczno-budowlanej. W sytuacji zaś, gdy -jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie- w stosunku do określonych obiektów lub urządzeń budowlanych toczy się przed organami nadzoru budowlanego postępowanie legalizacyjne, nieskuteczne jest dokonywanie zgłoszenia ich budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Działanie takie nosi bowiem znamiona czynności zmierzających do obejścia prawa. Dalej, organ II instancji zgodził się z PINB [...], że roboty budowlane polegające na montażu urządzenia budowlanego w postaci komina dymowego z piecem wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek uzyskania takiego pozwolenia wynika z treści art. 28 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Katalog obiektów budowlanych zawartych w art. 29-30 Prawa budowlanego nie zawiera zaś robót budowlanych, będących przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem przepisy art. 29-30 nie przewidują wyłączenia robót budowlanych polegających na montażu komina dymowego z piecem spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, to roboty te objęte były rzeczonym obowiązkiem. Tym samym w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane odnoszący się do prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w sytuacjach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Z powyższych względów oraz z uwagi na to, iż samo usytuowanie komina ponad dachem budynku mieszkalnego wielorodzinnego może zwiększać ryzyko wystąpienia zagrożenia pożarowego dla całego obiektu, w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] był nie tylko uprawniony ale i zobligowany do zbadania prawidłowości budowy spornego komina pod względem spełniania przez ten komin wymogów przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podniósł następnie, że chybione jest także twierdzenie skarżącego, jakoby do przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. nie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) Wskazał, że przepis § 132 ust. 3 ww. rozporządzenia stosuje się m. in. do kominków opalanych drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym. Zaznaczył, że wbrew twierdzeniom radcy prawnego S. N., przepis § 132 nie rozróżnia kominków ze względu na ich funkcję, czy zdolność grzewczą i tym samym piec opalany drewnem w lokalu nr [...] niezależnie od tego, czy stanowi piec do pizzy, czy służy innemu celowi podlega reglamentacji powołanego przepisu. W myśl natomiast § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych. Podniósł przy tym, że zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia niskim jest budynek mieszkalny do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie, natomiast budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany przy ul. [...] w W. posiadając 5 kondygnacji nadziemnych (parter i 4 piętra) nie należy do tej kategorii. Wobec powyższego niedopuszczalne było zainstalowanie w tym obiekcie kominka, o którym mowa w § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie nakazał więc rozbiórkę przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., gdyż jedyną możliwością doprowadzenia przedmiotowego przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem do stanu zgodnego z prawem jest dokonanie jego rozbiórki. W tym stanie rzeczy, jak stwierdził, należało utrzymać w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. W skardze do Sądu na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] skarżący – P. P., reprezentowany przez radcę prawnego S. N., wniósł o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z załączonych dokumentów w postaci: projektu wykonawczego instalacji wentylacji mechanicznej dla lokalu usługowego z przeznaczeniem na pizzerię położonego przy ul. [...] w W. - przewidującego instalację przewodu odprowadzania spalin po elewacji budynku, sporządzonego w lipcu 2014 r. przez mgr inż. G. G. (uprawienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci instalacji i urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i cieplnych, wentylacyjnych i gazowych), oświadczenia mgr inż. D. R. z dnia 27 kwietnia 2016 r. - uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci instalacji i urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i cieplnych, wentylacyjnych i gazowych, oświadczenia mgr inż. W. B. - Rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń pożarowych z dnia 28 kwietnia 2016 r. na okoliczność: zgodności wykonanych robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia budowalnego w postaci komina o średnicy wewnętrznej 200 mm w izolacji termicznej o grubości 30 mm, poprowadzonego po wschodniej elewacji budynku przy ul. [...] w W. z przepisami prawa budowlanego, w szczególności techniczno-budowlanymi oraz dopuszczalności zainstalowania ww. komina w budynku stanowiącym budynek wielorodzinny z czterema kondygnacjami nadziemnymi (powyżej 12 m), braku zagrożenia pożarowego oraz naruszenia przepisów bezpieczeństwa związanych z wyprowadzonym po elewacji budynku ww. kominem oraz zainstalowanym piecem do pizzy, braku podstaw do uznania zainstalowanego w lokalu [...] mieszczącym się w ww. budynku pieca do pizzy typ [...], za kominek opalany drewnem z otwartym paleniskiem, do którego zastosowanie znajduje przepis § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w konsekwencji: dopuszczalności oraz zasadności doprowadzenia wykonanych robot budowlanych polegających na budowie komina oraz pieca do pizzy do stanu zgodności z prawem i tym samym ich zalegalizowanie; informacji ogólnych o piecu [...] model [...], zainstalowanym w lokalu [...] znajdującym się w ww. budynku, na okoliczność: charakteru, kategorii, funkcji oraz przeznaczenia w/w urządzenia, braku podstaw zastosowania doń przepisów rozporządzenia dot. kat. urządzeń budowlanych w postaci kominków opalanych drewnem, upomnienia NR [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. organu l inst., na okoliczność: przystąpienia przez organ I inst. do egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa Budowlanego wynikającego z wydanej decyzji I instancji, powodującej trudne do odwrócenia skutki oraz skutkującej niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej, co uzasadnia wstrzymanie wykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Wniósł dalej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a zaskarżając ww. decyzję w całości: o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: -przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1, art 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, polegające na: niewyjaśnieniu zarówno przez organ I, jak i II inst. dokładnie jakiego typu urządzenia budowlanego zainstalowanego w lokalu [...] dotyczy postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robot budowlanych, pominięciu podstawowych funkcji oraz przeznaczenia zainstalowanego w lokalu [...] pieca do pizzy, niewyjaśnieniu na jakiej podstawie prawnej oraz faktycznej rzekoma niedopuszczalność zainstalowania pieca do pizzy w budynku wielorodzinnym, pięciokondygnacyjnym, powyżej 12 m (§ 132 ust. 3 rozp.), skutkuje jednocześnie nakazem rozbiórki komina wyprowadzonego po elewacji budynku, skoro oba wspomniane urządzenia należą do odrębnych kategorii, a przepis szczególny § 132 ust. 3 rozp. dotyczy wyłącznie kominków opalanych drewnem, 2. art. 84 § 1 k.p.a poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności, zwłaszcza zaś z uprawnieniami instalatorskimi oraz bezpieczeństwa przeciwpożarowego, na okoliczność ustalenia, czy zainstalowane w budynku urządzenia budowlane w postaci pieca do pizzy oraz komina spełniają wymagania techniczno-budowlane statuowane odpowiednimi przepisami rozp. oraz bezpieczeństwa pożarowego, mimo iż wyjaśnienie ww. kwestii wymaga wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłych odpowiednich specjalności, a zarówno organ I jak i II inst. nie posiada w tym zakresie wiedzy z urzędu; -przepisów prawa materialnego, tj.: § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie że: przepis ten winien znaleźć zastosowanie również do urządzenia zainstalowanego w lokalu [...] (pieca do pizzy), podczas gdy zarówno przyjęta w przedmiotowym akcie wykonawczym systematyka wskazująca na umiejscowienie tegoż przepisu w Rozdziale 4 "Instalacje ogrzewcze", jak również brzmienie ust. 1, w sposób wyraźny i nie budzący żadnych wątpliwości, odwołują się do urządzeń (instalacji) ogrzewczych, którymi nie są urządzenia służące do pieczenia lub gotowania, jak zainstalowany w lokalu [...] piec do pizzy, urządzenie budowlane w postaci pieca do pizzy uznać należy za kominek opalany drewnem, podczas gdy przeczy temu wykładnia gramatyczna oraz funkcjonalna obu ww. pojęć, albowiem kominek - niezależnie od tego jakie paliwo jest doń stosowane, służy do ogrzewania pomieszczeń, z kolei piec do pizzy, stosowany jest wyłącznie do pieczenia, przygotowywania potraw, co wobec zakazu stosowania wykładni rozszerzającej przepisów szczególnych rozp., wyłącza możliwość uznania pieca do pizzy za kominek opalany drewnem, reglamentacji ww. normy, a co za tym idzie zakazowi instalowania w budynku (wielorodzinnym - pięciokondygnacyjnym) podlega również przewód kominowy wyprowadzony z lokalu [...] na dach po wschodniej elewacji budynku, podczas gdy nie wynika to z jej treści ani też z pozostałych przepisów rozp., abstrahując od tego, iż podstawy usunięcia komina jako odrębnego urządzenia budowlanego żaden z organów nie uzasadnia, co doprowadziło do całkowicie błędnego wniosku, iż niemożliwym jest doprowadzenie wykonanych robót w postaci zainstalowanych pieca do pizzy oraz komina do stanu zgodności z prawem i tym samym ich zalegalizowanie, albowiem przepis § 132 ust. 3 zakazuje instalowania tego rodzaju urządzeń w ww. budynku; 2. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędne jego zastosowanie i nakazanie rozbiórki urządzeń budowlanych w postaci pieca do pizzy oraz komina, podczas gdy w odniesieniu do ww. urządzeń ustawodawca przewidział obowiązek doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czego organ zaniechał. Do skargi załączono wymienione w niej dokumenty, objęte wnioskiem dowodowym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu powiatowego nakazującą P. P. rozbiórkę przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.. Zdaniem Sądu decyzja ta odpowiada prawu. Nie budzi wątpliwości, iż sprawa zakończona ww. decyzją dotyczy robót związanych z instalacją przewodu kominowego dymowego i pieca opalanego drewnem (do wypieku pizzy) w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. (w którym to funkcjonuje restauracja – pizzeria). We wskazanym lokalu usługowym, znajdującym się na parterze budynku wielorodzinnego, wykonano bowiem piec opalany drewnem liściastym wraz z obsługującym go kominem. Stalowy komin dwuścienny z izolacją wyprowadzono z lokalu na ścianę od strony ulicy [...] i poprowadzono pionowo po niej, a następnie poziomo po dachu i pionowo ponad dach. Wskazane roboty przeprowadzono w maju 2015 r., a w sierpniu 2015 r. zmieniono lokalizację zakończenia komina na dachu i dokonano jego podwyższenia. Na realizację tych prac inwestor – P. P. nie legitymuje się ani ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę ani skutecznie dokonanym zgłoszeniem. Powyższe wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 23 września 2015 r., i załączonej do tego protokołu dokumentacji zdjęciowej, a także z pisma z dnia 10 sierpnia 2015 r. Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Dzielnicy [...] Urzędu Miasta [...]. Powyższe skutkować w efekcie musiało wszczęciem postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego. Rację mają bowiem organy orzekające, iż piec opalany drewnem wraz z obsługującym go przewodem kominowym należało zakwalifikować jako urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego (czyli jako urządzenie techniczne związane z obiektem, zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, jak urządzenia instalacyjne). Z wykonaniem i użytkowaniem tego rodzaju urządzeń technicznych wiążą się zaś określone rygory wynikające na przykład z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dlatego też organ nadzoru budowlanego ma prawo i obowiązek kontroli, czy określone warunki zawarte w przepisach prawa zostały zachowane. Sąd zauważa przy tym, iż można mieć wątpliwości, czy wykonanie ww. robót wymagało jakiejś formy zgody organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2684/14). Niemniej niezależnie od tego, ingerencja organów nadzoru budowlanego w związku z realizacją ww. urządzenia (składającego się, co należy podkreślić, wobec treści skargi, z pieca opalanego drewnem i związanego z nim przewodu kominowego) mogła mieć miejsce, nadto – była konieczna, a to – we wskazanym trybie naprawczym. Jak wskazał bowiem NSA w ww. wyroku z dnia 20 lipca 2016 r., "nie może (...) ulegać wątpliwości, że jeśli ustawodawca nakłada wymogi, jakie muszą spełniać określone urządzenia techniczne i sposób ich użytkowania, organ administracji ma prawo i obowiązek kontroli, czy stosowne warunki są przestrzegane". Zauważyć przy tym trzeba, iż ww. tryb naprawczy z art. 50-51 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie wówczas, gdy roboty budowlane (inne niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1) wykonywano bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia; w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska; lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (v. art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, art. 51 ust. 7). Z powyższego wynika więc, iż nie tylko w przypadku robót wykonywanych/wykonanych bez wymaganej (we właściwej formie) zgody organu architektoniczno-budowlanego, ale także w przypadku robót nie objętych obowiązkiem uzyskania takiej zgody, niemniej wykonywanych/wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie albo - z naruszeniem innych przepisów, właściwym będzie zastosowanie ww. art. 50-51 Prawa budowlanego. Co istotne, rozbieżności i wątpliwości istniejące na tym tle, usunęła uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, którą to przyjęto, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Podsumowując, wskazany tryb naprawczy należało zastosować w sprawie związku z przesłanką z art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 in fine Prawa budowlanego. Należało w efekcie wyjaśnić, czy prace związane z realizacją pieca opalnego drewnem z obsługującym go przewodem kominowym wymagają wydania jednej z decyzji naprawczych, uregulowanych w art. 51 ust. 1 ww. ustawy. Kwestią kluczową w tym kontekście okazała się zgodność wykonanego urządzenia technicznego z § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w myśl którego kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych, w pomieszczeniach: 1) o kubaturze wynikającej ze wskaźnika 4 m3/kW nominalnej mocy cieplnej kominka, lecz nie mniejszej niż 30 m3; 2) spełniających wymagania dotyczące wentylacji, o których mowa w § 150 ust. 9; 3) posiadających przewody kominowe określone w § 140 ust. 1 i 2 oraz § 145 ust. 1; 4) w których możliwy jest dopływ powietrza do paleniska kominka w ilości: a) co najmniej 10 m3/h na 1 kW nominalnej mocy cieplnej kominka - dla kominków o obudowie zamkniętej, b) zapewniającej nie mniejszą prędkość przepływu powietrza w otworze komory spalania niż 0,2 m/s - dla kominków o obudowie otwartej. W obu instancjach zgodnie przyjęto, iż przedmiotowe w sprawie urządzenie po pierwsze – podlega reglamentacji tego przepisu, po drugie – zostało wykonane niezgodnie z jego treścią. To zaś obligowało do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i orzeczenia na jego podstawie o nakazie rozbiórki wykonanego urządzenia (bo wobec stwierdzonej nieprawidłowości, stan niezgodności można było usunąć tylko poprzez nakaz rozbiórki). Ocenę tę Sąd w pełni podziela. Rację mają bowiem organy orzekające wskazując, iż ww. § 132 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych znajdował zastosowanie w sprawie. Dokonując jego wykładni należało wziąć pod uwagę nie tylko tytuł rozdziału, w którym został zawarty (na co wskazuje się w skardze), ale przede wszystkim pełną treść § 132, a więc także ust. 1 i 2. I tak należy dostrzec, iż w ust. 1 § 132 uregulowano zasadę, iż budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami. W ust. 2 § 132 dopuszczono stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe, ale tylko - w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym w budynkach zakładów opieki zdrowotnej, opieki społecznej, przeznaczonych dla dzieci i młodzieży, lokalach gastronomicznych oraz pomieszczeniach przeznaczonych do produkcji żywności i środków farmaceutycznych - pod warunkiem uzyskania zgody właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Przepis ust. 3 § 132 stanowi kolejny wyjątek od zasady przewidzianej w ust. 1, regulując możliwość instalowania kominków opalanych drewnem - z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym. Nie rozróżnia przy tym kominków ze względu na ich funkcję czy zdolność grzewczą. Postępowanie w niniejszej sprawie obejmuje piec (kominek) opalany drewnem. Niesporne jest także, iż jest to piec do pizzy. Niemniej, wobec brzmienia ww. normy prawnej (wbrew argumentacji skargi), nie sposób uznać, aby norma ta nie obejmowała takich urządzeń, jak objęte niniejszym postępowaniem. Skoro zaś ww. § 132 ust. 3 dopuszcza kominki opalane drewnem wyłącznie w niskich budynkach wielorodzinnych, a budynek przy ul. [...] w W. wymogu tego nie spełnia (budynek ten ma 5 kondygnacji, v. zdjęcia do protokołu oględzin; § 3 pkt 16 i § 8 pkt 1 ww. rozporządzenia), to należy zgodzić się z organami co do konieczności zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż decyzje wydane w sprawie nie naruszają prawa. Sąd nie podzielił przy tym zarzutów skargi. Sąd nie stwierdził przede wszystkim, aby nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych, tj. tych, mających znaczenie prawne. Zdaniem Sądu, przedmiot postępowania został w sposób pełny określony, a potwierdza to zgromadzony materiał dowodowy – protokół oględzin, załączone do niego zdjęcia. Nie ma przy tym sporu w sprawie co do instalacji w przedmiotowym lokalu pieca opalanego drewnem, a dodatkowe dane dotyczące czy inaczej charakteryzujące ten piec, wobec problemu prawnego, który w sprawie wystąpił, należało uznać za zbędne. Sąd nie stwierdził także, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 84 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego. Sąd zauważa, iż art. 84 § 1 k.p.a. wskazuje, że organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. A zatem ustawodawca nie wprowadził obowiązku przeprowadzenia takiego dowodu nawet wówczas, gdy wyjaśnienie sprawy wymaga wiadomości szerszych niż przeciętne w danej dziedzinie. Dodać przy tym trzeba, iż organy orzekające w niniejszej sprawie to organy wyspecjalizowane, których pracownicy niewątpliwie posiadają wiadomości specjalne niezbędne do dokonania kwalifikacji i oceny wykonanych robót w kontekście ich zgodności z przepisami szeroko rozumianego Prawa budowlanego. Sąd wyjaśnia jednocześnie, iż uwzględnienie wniosku zawartego w skardze i przeprowadzenie dowodu z dokumentów do niej załączonych (co miało miejsce na rozprawie, w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie doprowadziło do podważenia ustaleń poczynionych przez organy, a tym bardziej – do podważenia wykładni prawa przyjętej w wydanych w sprawie decyzjach. I w końcu, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego, w istocie – art. 51 § 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 132 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, z przyczyn powyżej już przedstawionych. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło