VII SA/Wa 1255/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...] Starosta [...] udzielił "[...] S.A." pozwolenia na rozbiórkę budynków: 1) garażu, 2) budynku fabrycznego, 3) kuźni, 4) warsztatu mechanicznego, 5) budynku biurowego, 6) magazynu B, 7) budynku technicznego, 8) wiaty zabudowanej i kotłowni z podziemnym składem węgla, 9) budynku gospodarczego zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...] przy ul K. [...], [...] przy ul. K. [...], [...]przy ul. K. [...], [...] przy ul. K. [...], położonych w obrębie 8 miasta [...]. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K. i P. K. od w/w decyzji Starosty [...], decyzją wydaną dnia [...] października 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynku technicznego, wiaty zabudowanej i kotłowni i orzekł, iż rozbiórka tych budynków podlega zgłoszeniu na podstawie art. 31 ustawy Prawo budowlane, w pozostałej zaś części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. złożył P. K., podając iż zawiera ona wady z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa. Po rozpatrzeniu w/w wniosku Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] maja 2005 r., na podstawie art. 157 § 1 i 2 kpa, art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ podał, że nie zachodzą przesłanki wskazane przez P. K. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ wskazał, iż z decyzji organu I instancji o pozwoleniu na rozbiórkę wynika, warunek pozostawienia do wysokości budynków istniejących – ścian rozbieranych budynków z ich dociepleniem i wykonaniem obróbek blacharskich. Zatem nie można mówić o nie wykonalności tej decyzji. Ponadto stwierdził, iż wobec wykonania rozbiórki w sposób odbiegający od warunków określanych w decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., sprawy dotyczące rozbiórki 2 budynków w stosunku do, których Starosta [...] na podstawie art. 36 a ustawy Prawo budowlane uchylił w części swoją decyzję, objął postępowaniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. W sprawie tej toczy się oddzielnie postępowanie przed tym organem. Odwołanie od w/w decyzji organu wojewódzkiego złożył P. K. Po rozpatrzeniu w/w odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] czerwca 2006 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności wydana przez Starostę [...] dnia [...] sierpnia 2003 r. została uchylona w części wydanego pozwolenia na rozbiórkę decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r., a nadto decyzją tą Wojewoda [...] orzekł, że rozbiórka budynku technicznego i wiaty z kotłownią podlega zgłoszeniu na podstawie art. 31 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego fakt ten oznacza, że organ wojewódzki nie mógł prowadzić w I instancji postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nieostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. złożył P. K., wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga P. K. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nie narusza prawa. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu organ odwoławczy, po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy zasadnie uznał, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji – Wojewody [...] - wyrażone w decyzji z dnia [...] maja 2005 r. nie jest prawidłowe, gdyż zostało wydane przez niewłaściwy organ. Dlatego też za zgodną z prawem uznać należy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r., którą uchylona została w całości decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. i umorzone zostało postępowanie przed organem pierwszej instancji. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji, które zostały obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji obala domniemanie jej legalności, z mocą wsteczną, tj. od daty wydania decyzji kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności. Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zauważyć należy, iż o właściwości organu uprawnionego do działania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 157 § 1 kpa) przesądzał będzie tok instancji istniejący w dacie orzekania przez organy na podstawie art. 156 § 1 kpa. Z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz ze stanowiska doktryny prawa i postępowania administracyjnego wynika, że jeżeli postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie decyzji organu odwoławczego. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest bowiem uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w wyniku odwołania w warunkach stwierdzenia nieważności tylko decyzji pierwszointancyjnej stwarzałby stan niepewności prawnej i prowadziłby do niewykonalności rozstrzygnięcia nadzorczego. Mając na uwadze powyższe zgodzić się trzeba ze zdaniem organu odwoławczego, iż organ wojewódzki nie był właściwy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku P. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...], w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istniała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2003r., uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części wydanego pozwolenia na rozbiórkę budynków oznaczonych w decyzji liczbą 7 - budynku technicznego oraz liczbą 8 -wiaty i kotłowni i w tym zakresie orzekająca, iż rozbiórka w/w budynków nr 7 i 8 podlega zgłoszeniu na podstawie art. 31 Prawa budowlanego, natomiast w pozostałej części utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2003 r. była decyzją ostateczną, merytorycznie rozstrzygającą sprawę rozbiórki, a więc w świetle art. 157 § 1 kpa, właściwym do zbadania tej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. był Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ wyższego stopnia nad organem wojewódzkim. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) i nie ma przy tym znaczenia to, że wydane rozstrzygnięcie jest trafne merytorycznie. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujących, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości. Przypadki legalnego wykroczenia poza zakres właściwości zostały ściśle określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Mając na względzie powyższe za słuszne i zgodne z prawem należy uznać rozstrzygnięcie organu odwoławczego, uchylające decyzję organu niewłaściwego do orzekania w niniejszej sprawie tj. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. i umarzające postępowanie przed tym organem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.