VII SA/Wa 1255/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić J.M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. J. M. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, jako zakres żądania określając: zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona i dwóch małoletnich synów. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o powierzchni 8,68 ha, w ubiegłym roku rozpoczął budowę domu. Skarżący wraz z rodziną utrzymują się z uzyskiwanego przez skarżącego wynagrodzenia za pracę w wysokości 5.373 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie 200.000 złotych. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku J. M.. Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 5.373 zł brutto, z którego utrzymują się cztery osoby. Zauważyć też trzeba, że J. M. posiada oszczędności w wysokości 200.000 zł. Uznać zatem należy, że sytuacja finansowa pozwala skarżącemu na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Poniesienie tych kosztów umożliwiają skarżącemu w szczególności posiadane oszczędności, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Oceny tej nie zmienia podnoszona we wniosku okoliczność, iż zaoszczędzone pieniądze skarżący zamierza przeznaczyć na dokończenie budowy domu. Pamiętać bowiem należy, iż przy ocenianiu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę jedynie aktualną sytuację finansową strony, a ta nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wskazać też należy, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową J. M. uznać zatem należy, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącego na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).