VII SA/Wa 1256/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P P i R P na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę VII SA/Wa 1256/16 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R P i Pana P P od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., odmówił uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., i orzeczono na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właścicielom działki nr [...] w [...]: P W P i R C P rozbiórkę obiektu budowlanego - wolnostojącego drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach ok. 13,07 x 8,89 m usytuowanego na nieruchomości w [...] przy ul. [...] - działka o nr ewid. [...], polegającą na rozebraniu: 1) pokrycia dachu, 2) konstrukcji dachu, 3) œścian budynku, 4) fundamentu obiektu oraz uporządkowanie terenu". Z ww. rozstrzygnięciem nie zgodzili się Pan R P i Pan P P, wnosząc w ustawowym terminie odwołanie. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] października 2015 r. strony wystąpiły o uchylenie decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., jako podstawę prawną żądania wskazując art. 154 k.p.a. Organy wskazały, że zgodnie z art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wskazano jednocześnie, że art. 154 § 1 k.p.a. dopuszcza możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych, jednakże z tym zastrzeżeniem, że na ich podstawie żadna ze stron nie nabyła prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ podkreślił się, że "nabycie prawa" z decyzji administracyjnej odnosi się do sfery prawa materialnego. Pojęcie to należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony poprzez przysporzenie na jej rzecz w sferze prawnej, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". W tym sensie nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej na stronę obowiązek prawny (wyrok NSA z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01). Odnosząc się do zarzutu stron zawartych w odwołaniu jakoby nie miały wiedzy o toczącym się w trybie zwykłym postępowaniu administracyjnym w stosunku do przedmiotowego obiektu, organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że [...] WINB pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], zawiadomił strony o toczącym się przed organem wojewódzkim postępowaniu odwoławczym informując jednocześnie o treści art. 10 k.p.a. Ostatecznie organ stwierdził, że decyzja nakładająca na stronę obowiązek rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w trybie określonym tym przepisem nie jest dopuszczalne uchylenie ani zmiana decyzji ostatecznej [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. i orzeczono na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obowiązek rozbiórki wolnostojącego drewnianego budynku gospodarczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli P P i R P domagając się jej uchylenia. Skarżący podnieśli, iż w czasie prowadzenia postępowania legalizacyjnego w 2009r. nie byli uznani za stronę choć ich wolą jest doprowadzenie do zalegalizowania samowoli budowalnej i uiszczenie opłaty legalizacyjnej, zwłaszcza iż obiekt objęty nakazem rozbiórki jest im niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej, stanowi bowiem zaplecze dla restauracji. Jednocześnie skarżący zarzucili organom błędną wykładnię art. 154 § 1 k.p.a , który pozwala na ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na słuszny interes strony. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Podstawę prawną kwestionowanej w niniejszym postępowaniu decyzji stanowił art. 154 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy mieć na względzie, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a., jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do trybu zwykłego - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie oceny, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowanie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia ww. przesłanek, tj.: 1) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, 2) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym "nabycie prawa" należy rozumieć szeroko. Przyjmuje się, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawa". Ocena tego, czy strona nabyła lub nie prawo z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Zagadnienie nabycia praw z decyzji ostatecznej powinno być rozważane na płaszczyźnie przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę decyzji, przy jednoczesnym uwzględnieniu treści decyzji. Ustalenie, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania wymaga stwierdzenia, że z treści rozstrzygnięcia strony nie mogą wywieść dla siebie uprawnień, bądź nie mogą sprecyzować obowiązków swoich lub innych podmiotów, które byłyby korelatem uprawnień. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Taką decyzją jest niewątpliwie decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, w niniejszej sprawie wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016). Już chociażby z tego względu, decyzja ta nie mogła podlegać weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a. Należy również wskazać, że tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie wobec decyzji związanych jest niedopuszczalne (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 607/10). W sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie ma miejsca na uznanie administracyjne i dlatego również z tej przyczyny tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Cytowany powyżej przepis Prawa budowlanego nakłada na właściwy organ obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem ust. 2, nie pozostawiając organowi tzw. "luzu decyzyjnego". Jako chybione należało zatem ocenić stanowisko przedstawione w skardze i powołane orzecznictwo odnoszące się do obowiązków organów wydających rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym. Na koniec podkreślić trzeba, iż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest decyzją przywracającą porządek prawny w sferze prawa materialnego, tj. Prawa budowlanego, co niewątpliwie leży w interesie społecznym. Za nakazaniem rozbiórki obiektu budowlanego zapewne nigdy nie przemawia "słuszny interes strony", na którą nałożono ten obowiązek, jednak nakaz taki jest zgodny ze słusznymi interesami innych stron, które w wyniku nałożenia tego obowiązku nabywają prawa będące jego korelatem (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 269/09). W konsekwencji powyższego oraz zaważywszy na przedmiot niniejszej sprawy bez wpływu na jej wynik pozostawały zarzuty kwestionujące prawidłowość wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa to zarzut ten należy uznać za chybiony bowiem jak słusznie podkreślił organ odwoławczy [...] WINB pismem z dnia [...] czerwca 2015 r.,( k-45 akt administracyjnych) zawiadomił strony o toczącym się przed organem wojewódzkim postępowaniu odwoławczym informując jednocześnie o treści art. 10 k.p.a. Skarżący otrzymali decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015r., od której wnieśli nawet skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , którą następnie cofnęli co skutkowało umorzeniem postępowania przez Sąd postanowieniem z dnia 18 listopada 2015r. ( sygn.akt II SA/Kr 123/15). Natomiast jest oczywistym , iż skarżący P P i R P nie brali udziału w postępowaniu przed organem I instancji w którym zapadła decyzja PINB w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nakładająca obowiązek rozbiórki wolnostojącego drewnianego budynku gospodarczego na L P ( ojca skarżących) bowiem to on był inwestorem oraz właścicielem działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w dacie orzekania przez organ I instancji. Należy podkreślić, iż skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość wraz z zabudową na mocy darowizny aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2014r. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).