VII SA/Wa 1257/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Czapska-Górnikiewicz, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. Sp. z o.o. w W. kwotę 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy N. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. zezwalającej H. i C. D. na budowę budynku mieszkalnego wolnostojącego oraz budynku garażowego na działce Nr [...] w W.– stwierdził nieważność tej decyzji. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowa decyzja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] października 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urzędowym Woj. [...] Nr [..] poz. [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Teren, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt znajduje się w granicach W. Obszaru Chronionego Krajobrazu i przeznaczony jest pod zabudowę letniskową. Dlatego też decyzja Wójta Gminy N. z [...] grudnia 1994 r. o pozwoleniu na budowę narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim złożeniu przez inwestora wniosku w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przedłożeniu dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wójt Gminy N. wydał przedmiotowe pozwolenie na budowę pomimo nie przedłożenia przez inwestora wymaganej w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę – decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto działka nr [...] , na której zostały zlokalizowane obiekty zgodnie z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. znajduje się w granicach W. Obszaru Ochronnego Krajobrazu i przeznaczona jest pod zabudowę letniskową. Zdaniem organu II instancji z powyższego wynika fakt rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Ustosunkowując się do zarzutu pełnomocnika skarżącego, iż ze względu na wygaśniecie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z dniem [...] grudnia 2003 r. wydana decyzja przez Wojewodę [...] nie posiada podstawy prawnej, organ II instancji wskazał, że badając legalność decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności właściwy organ administracji publicznej bierze pod uwagę wyłącznie stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania ocenianej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. Sp. z o.o. Skarżąca zarzuciła naruszanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskutek niezasadnego uznania, że decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu podała, że inwestor przed otrzymaniem pozwolenia na budowę uzyskał informację o terenie i nikt nie żądał od niego decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nikt nie kwestionował jego prawa do dysponowania nieruchomością, co czyni całkowicie nietrafnym uznanie w zaskarżonej decyzji o naruszeniu art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto w momencie wydania przez Wojewodę [...] w dniu [...] stycznia 2004 r. decyzji unieważniającej decyzję Wójta Gminy N. – plan zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z 1994 r., do którego odnosi Wojewoda [...] swe ustalenia, nie obowiązuje gdyż stracił moc prawną z dniem [...] grudnia 2003 r. i obecnie użytkowany przez skarżącego obiekt budowlany nie koliduje z nowoprzyjętym przez Gminę N. planem zagospodarowania przestrzennego. Oprócz tego od wydania pozwolenia na budowę minęło prawie 10 lat, a w toku dotychczasowej eksploatacji obiektu wybudowanego zgodnie z projektem technicznym nie doszło do stwierdzenia jakichkolwiek istotnych zagrożeń dla środowiska naturalnego i praw osób trzecich. W konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż ustawa prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. weszła w życie 1 stycznia 1995 r., a więc po dacie wydania przez Wójta Gminy N. decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych. Z tych względów pozostawił kwestię rozstrzygnięcia sprawy do uznania sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd uwzględnił skargę, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Sąd nie podziela żadnego zarzutu skargi i stwierdza, iż zarzuty te są wręcz sprzeczne z przepisami prawa. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. Zdaniem Sądu organy rozstrzygające w sprawie powinny pamiętać, iż postępowanie nadzwyczajne jakim jest tryb stwierdzenia nieważności, inaczej niż w przypadku postępowania odwoławczego czy zażaleniowego, może być uruchamiane tylko w przypadkach ściśle określonych przez art. 156 kpa. Przypadki te dotyczą takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważna wadliwością, że trwałość decyzji ostatecznej i związana z nią pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w w/w przepisie w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony. Wstępnym warunkiem uznania, przez organ orzekający w nadzwyczajnym trybie, iż wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stwierdzić należy, iż rozstrzygającym dla oceny, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, w postaci rażącego naruszenia prawa, jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Na taką ocenę nie może mieć zaś wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana jego interpretacji. Zdaniem Sądu, z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. wynika jednoznacznie, iż zasadniczą przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego i budynku garażowego było uznanie, że decyzja ta narusza w sposób rażący art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wskazać należy, że powołana ustawa weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995 r., czyli już po dacie wydania przez Wójta Gminy N. decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę zasadnie wskazał, iż fakt ten uszedł jego uwadze w momencie rozstrzygania przedmiotowej sprawy w postępowaniu odwoławczym. Zasadnie także stwierdził, iż badając legalność decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1994 r. w trybie stwierdzenia nieważności, powinien był wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania ocenianej decyzji, czyli uregulowania obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Wskazać należy także, iż organ I instancji orzekający w niniejszej sprawie uchybił jednemu z podstawowych obowiązków jaki spoczywa na organie orzekającym w nadzwyczajnym trybie tj. obowiązkowi wyraźnego wskazania jaki konkretny przepis prawa został naruszony. Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził jedynie, iż decyzja Wójta Gminy N. została wydana z naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie podając przy tym jaki konkretnie przepis prawa materialnego został w sposób rażący naruszony przez organ architektoniczno – budowlany I instancji. Mając na uwadze zarzuty skargi wskazać trzeba, iż Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. z jednego oczywistego względu, a mianowicie z uwagi na to, iż organ II instancji wziął pod uwagę przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a nie jak powinien był to uczynić – ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane Ujawnione naruszenie przepisów prawa wyżej omówionych mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.