VII SA/Wa 1258/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-07
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mariola Kowalska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta na prawach powiatu, działając jako organ właściwy do wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, powinien podlegać wyłączeniu od prowadzenia postępowania na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., gdy skutkiem wydania decyzji jest przejęcie nieruchomości na rzecz gminy, której interesy reprezentuje?Ratio decidendi
Prezydent miasta na prawach powiatu, wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, powinien podlegać wyłączeniu od orzekania na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Dzieje się tak, ponieważ wydane rozstrzygnięcie ma wpływ na jego prawa i obowiązki jako pracownika organu, a także na interes gminy, którą reprezentuje. Naruszenie przepisów o wyłączeniu organu stanowi podstawę do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Wojewoda wskazał na błędy organu I instancji, w tym na nieaktualne opinie komunikacyjne i naruszenie terminu. Skarżące spółki zarzuciły Prezydentowi wyłączenie od prowadzenia postępowania ze względu na jego wieloraką rolę w sprawie oraz błędne uznanie, że nieruchomości przechodzą na własność Skarbu Państwa, podczas gdy powinny przejść na własność Miasta. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że Prezydent powinien był zostać wyłączony z postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skarg N. Spółka Komandytowa w S. oraz D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących N. Spółka Komandytowa w S. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) oraz na rzecz D. Sp. z o. o. w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r, Nr [...] na podstawie art. 11 a ust. 1, art. 11 f ust. 1, art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i zezwolił inwestorowi Miastu [...] - Zarządowi Miejskich Inwestycji Drogowych, działającemu w imieniu zarządcy drogi - Prezydenta [...] na realizację inwestycji drogowej Alei [...] na następujących działkach położonych w [...]: nr ew. [...] obręb [...].
Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ podał, że inwestor do wniosku dołączył wszystkie wymagane prawem dokumenty. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany w związku z uwzględnieniem wniosku inwestora, wykazującym że realizacja Al. [...], która na zapewnić prawidłową obsługę komunikacyjną [...] i dojazd do [...] i która ma być finansowana z funduszy europejskich leży w interesie społecznym.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 11 g ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w
zakresie dróg publicznych, po rozpatrzeniu odwołań N. Spółka komandytowa z siedzibą w S., D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zarządcą drogi jest Prezydent [...], dlatego też błędne było wszczęcie postępowania na wniosek oraz wydanie decyzji na rzecz Zarządu Miejskich Inwestycji Drogowych Miasta [...], który reprezentuje Prezydenta w sprawach dotyczących dróg publicznych, sam zaś nie jest podmiotem praw i obowiązków. Organowi I instancji zarzucono niesprawdzenie przedłożonej dokumentacji zgodnie z art. 11 b oraz 11 d ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż do projektu załączono nieaktualne w dacie złożenia wniosku opinie komunikacyjne z dnia [...] września i [...] października 2006 r. ważne odpowiednio do dnia [...] września i [...] października 2008 r. Zdaniem Wojewody oprócz numerów działek przechodzących na własność Skarbu Państwa powinien być podany dotychczasowy właściciel i opcjonalnie powierzchnia działki. Ponadto w uzasadnieniu wytknięto, że zaskarżona decyzja został wydana z 22 dniowym naruszeniem terminu przewidzianego w art. 11 h ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły N. Spółka komandytowa z siedzibą w S., D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżących spółek Prezydent [...] nie był właściwy do wydania decyzji, gdyż podlegał wyłączeniu od załatwienia niniejszej sprawy, ponieważ w przypadku nie wyłączenia działa on w 3 rolach: wnioskodawcy, organu rozstrzygającego wniosek i beneficjenta decyzji, na rzecz którego przechodzi prawo własności nieruchomości. W skardze zarzucono naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. poprzez uznanie, że Prezydent [...] nie podlegał wyłączeniu od prowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2009 r. przez Prezydenta [...], w konsekwencji czego Wojewoda [...] po uchyleniu zaskarżonej decyzji przekazał Prezydentowi [...] sprawę do ponownego rozpatrzenia zamiast postępowanie to umorzyć. Ponadto w skardze podniesiono, że błędnie organ odwoławczy uznał, iż nieruchomości położone w granicach planowanej inwestycji
drogowej przechodzą na własność Skarbu Państwa, gdyż na własność Skarbu Państwa przechodzą nieruchomości na których ma powstać droga krajowa. W niniejszej sprawie uchwałą Rady [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] Al. [...] została zaliczona do dróg powiatowych, a zatem nieruchomości wchodzące w jej skład przechodzą na własność Miasta [...] będącego miastem na prawach powiatu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Ponadto, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowody i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.(art. 135 p.p.s.a.)
Skarga jest zasadna.
Postępowanie w kontrolowanej przez Sąd sprawie zostało wszczęte z wniosku Miasta [...] - Zarządu Miejskich Inwestycji Drogowych reprezentowanego w tym postępowaniu przez Dyrektora Zarządu Miejskich Inwestycji
Drogowych w W., upoważnionego przez Prezydenta [...] do działania w imieniu Miasta [...].
Stosownie do treści art. 11a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organem właściwym do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych jest starosta. W miastach na prawach powiatu, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) prezydent miasta pełni funkcję organu powiatu, a zatem jest on organem uprawnionym do wydania decyzji w tym zakresie.
Zgodnie z art. 12 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych skutkiem wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest zatwierdzenie podziału nieruchomości objętej decyzją, decyzja ta stanowi też podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości, zaś nieruchomości objęte powyższą decyzją stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
W niniejszej sprawie nieruchomości objęte decyzją Prezydenta [...] przeszły na własność Miasta [...].
Rozważenia wymaga zatem, w kontekście dopuszczalności wydawania przez prezydenta miasta decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji dróg gminnych w obszarze miasta na prawach powiatu, właściwość organu w sytuacji, gdy skutkiem takiej decyzji jest przejęcie na rzecz miasta własności nieruchomości objętych tą decyzją, i gdy jednocześnie wnioskodawcą wydania tej decyzji jest ten sam organ jako zarządca dróg gminnych i powiatowych.
Wskazać należy, iż skutkiem wydanego zezwolenia jest nie tylko odebranie prawa własności nieruchomości na rzecz gminy, której interesy reprezentuje prezydent miasta, lecz także wygaszenie prawa użytkowania wieczystego oraz innych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomości. Zezwolenie stanowi też podstawę do wypowiedzenia praw zobowiązaniowych ze skutkiem natychmiastowym.
Ponadto, z uwagi na to, iż projektowanie przebiegu zamierzonej do zrealizowania drogi publicznej w określonym miejscu nie wynika bezpośrednio z przepisów obowiązującego prawa, to interes gminy może mieć wpływ na wybór miejsca budowy drogi publicznej przez prezydenta miasta jako prawnego wnioskodawcę wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej [ tak: M.Wolanin, Ustawa o szczególnych
zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, Warszawa 2009].
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie prezydent miasta na prawach powiatu, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. powinien podlegać wyłączeniu od orzekania w sprawach decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczących dróg gminnych i powiatowych wydawanych na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wydane rozstrzygnięcie ma bowiem wpływ na jego prawa i obowiązki jako pracownika organu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 Kpa. Przy czym naruszenie art. 24 Kpa stanowi zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 3 Kpa podstawę wznowienia postępowania.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło