VII SA/Wa 1258/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-29

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Paweł Groński, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo nałożył obowiązek demontażu reklamy na Wspólnotę Mieszkaniową, nie ustalając uprzednio jednoznacznie inwestora?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku demontażu reklamy na Wspólnotę Mieszkaniową było przedwczesne, ponieważ organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu jednoznacznego ustalenia inwestora. Zgodnie z Prawem budowlanym, w pierwszej kolejności obowiązek ten powinien zostać skierowany do sprawcy samowoli budowlanej, a dopiero w przypadku niemożności jego ustalenia – do właściciela obiektu. Sąd podkreślił potrzebę przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia inwestora, zanim obciąży się obowiązkiem właściciela.
Stan faktyczny
Postępowanie dotyczyło samowolnie zamontowanego nośnika reklamowego (siatki reklamowej z konstrukcją wsporczą i oświetleniem) na elewacji budynku mieszkalnego. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami nadzoru budowlanego, ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej demontaż tej konstrukcji. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła tę decyzję, podnosząc m.in. zarzut przedwczesnego nałożenia obowiązku na właściciela bez ustalenia inwestora oraz kwestionując ograniczenie światła dziennego przez reklamę.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania od WINB na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu demontażu reklamy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, [...] przeprowadził oględziny budynku usytuowanego przy ul. [...] /Al.[...] w [...] stwierdzając umieszczenie wielkoformatowego nośnika reklamowego (siatki) od strony północnej. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. organ powiatowy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego zamontowania banera reklamowego na elewacji budynku mieszkalnego przy Al. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r, Nr [...], PINB [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, nakazał firmie [...] rozbiórkę samowolnie wykonanego banera reklamowego znajdującego się na elewacji (północnej) budynku przy Al. [...] w [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...], uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nastepnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], PINB [...], na podstawie art. 49b ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora S. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] obowiązek przedstawienia dokumentów określonych art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. W wyniku nieprzedłożenia wymaganych dokumentów PINB [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r., Nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie zamontowanego banera reklamowego na elewacji budynku przy Al. [...] w [...].[...] WINB decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], uchylił decyzję Nr [...] oraz z urzędu poprzedzające ją postanowienie Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], PINB [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego i § 14a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836, ze zm.), zwanego dalej “rozporządzeniem", nakazał firmie [...] Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w [...] rozbiórkę banera reklamowego, zamontowanego na elewacji budynku przy Al. [...] w [...].[...] WINB decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego i i § 14a ust. 1 ww. rozporządzenia, nakazał firmie [...] z siedzibą przy ul. [...] w [...] demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą na elewacji budynku przy Al. [...] w [...]. W dniu [...] listopada 2011 r. podczas kontroli organ I instancji ustalił, że reklama na elewacji frontowej budynku przy Al. [...] została zdemontowana. Pozostały do zdemontowania kotwy, ściągi i konstrukcja wsporcza stalowa. [...] WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...], uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu [...] stycznia 2012 r. organ I instancji ponownie przeprowadził kontrolę ustalając, że na narożniku budynku u zbiegu Al. [...] i ul. [...] znajduje się konstrukcja stalowa wraz z kotwami stalowymi i lampami oświetleniowymi szt . 7. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], znak: [...], PINB [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego i § 14a ust. 1 ww. rozporządzenia, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...]demontaż konstrukcji wsporczej i oświetlenia w postaci 7 lamp halogenowych umieszczonych na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w [...] - pozostałości reklamy wielkoformatowej. Wskazał, że prace związane z demontażem należy wykonywać pod nadzorem osoby uprawnionej, w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz ochronę środowiska. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że stanowisko Wspólnoty Mieszkaniowej, iż przedmiotowa konstrukcja ma stanowić nośnik dla siatki zabezpieczającej roboty budowlane prowadzone na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] jest bezzasadne gdyż sposób zamontowania płachty reklamowej uniemożliwia prowadzenie robót budowlanych, nie obejmuje również całej ściany budynku, a jedynie jej niewielki fragment. Ponadto w toku postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych dotyczących elewacji budynku przy al. [...] w [...]. Ponadto organ I inistancji stwierdził, że wobec braku możliwości legałizacji konstrukcji wsporczej wraz z oświetleniem ze wględu na dyspozycję § 14a ust. 1 ww. rozporządzenia budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie światła dziennego mieszkań. Zmiana wprowadzona rozporządzaniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 Iistopada 2009 r., zmieniająca rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z dnia 4 grudnia 2009 r.) przewidywała w § 2 do urządzeń i nośników reklamowych oraz innych urządzeń niezwiązanych z użytkowaniem obiektu lub mieszkania, zainstalowanych na budynku mieszkalnym wielorodzinnym przed wejściem w życie rozporządzenia, zastosowanie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z dniem [...] czerwca 2010 r., zakończyło się vacatio legis dla reklam zamontowanych na elewacjach budynków mieszkalnych. Nowela wprowadziła zasadę "nie ograniczania światła dziennego mieszkań". W ocenie organu I instancji, dlatego też w przedmiotowej sprawie należy zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w myśl którego (...) właściwy organ, w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbórkę obiektu budowanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (...). PINB [...] uznał, że zaistniały stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zatem biorąc powyższe ustalenia pod uwagę orzekł jak w sentencji. Odwołanie od ww. decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...],[...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił decyzję PINB [...] Nr [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] demontaż narożnej reklamy wielkoformatowej - siatek winylowych wraz z konstrukcjami wsporczymi i oświetleniem umieszczonych po jednej sztuce na elewacji od strony Al. [...] i od strony ul. [...], budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w [...], wskazując, że decyzja staje się wykonalna w dniu jej doręczenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołał się na treść art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. oraz stwierdził, że organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania może dokonać zmiany trybu prowadzenia postępowania jeżeli uzna to za niezbędne dla wydania właściwego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Dokonując wykładni § 14a ww. rozporządzenia, organ II instancji wskazał, że przepis nie określa stopnia ograniczenia dostępu światła dziennego do lokalu mieszkalnego, może on być minimalny, a wskazuje sam fakt jego wystąpienia. Ponadto organ II instancji wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa inwestycja została wykonana samowolnie (bez skutecznego zgłoszenia), a ponadto zwrócił uwagę na zmianę formy organizacji prawnej pierwotnego inwestora, uznając, że [...] Sp. z o.o. jest następcą prawnym [...], jak również wskazując, że skoro [...] Sp. z o.o. jest wspólnikiem spółki [...] Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością Sp. k. to stanowi, iż nowy inwestor ([...] Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością Sp. k.) jest również następcą prawnym [...] Sp. z o.o. Wbrew twierdzeniom Wspólnoty Mieszkaniowej organ na podstawie materiału dowodowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych dotyczących elewacji (potwierdza to materiał zdjęciowy). Brak jest chociażby rusztowań oraz innych urządzeń niezbędnych do wykonywania robót budowlanych polegających na remoncie elewacji budynku. Zamontowanie siatki zabezpieczającej na tak zamontowanej konstrukcji wsporczej nie zabezpiecza robót budowlanych we właściwy sposób. Reklama zamontowana jest na części elewacji budynku, nie zasłania jej całej powierzchni, zamontowana jest w sposób przylegający do budynku. Sposób zamocowania konstrukcji, jej wymiary oraz obszar zasłonięty wskazują na jej tożsamość z konstrukcją wsporczą wraz z siatką reklamową istniejącą na budynku od początku prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Poza tym montaż siatki zabezpieczającej jest możliwy w sytuacji prowadzenia robót budowlanych, które w obecnej sytuacji (brak skutecznego zgłoszenia) byłyby prowadzone w warunkach samowoli budowlanej. Organ wskazał, że materiał zdjęciowy załączony do pisma [...] Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością Sp. k. z dnia [...] grudnia 2011 r. potwierdza, iż nawet jeżeli faktycznie w dniu [...] sierpnia 2011 r. były prowadzone roboty na elewacji budynku usytuowanego na terenie ww. nieruchomości to były one prowadzone poza obszarem osłoniętym przedmiotową siatka z nadrukiem reklamowym (zdjęcia str. 72 i 73 akt sprawy [...]). Organ zauważył, iż zasadnym jest nakazanie demontażu zarówno siatki ograniczającej w sposób bezpośredni oświetlenie dzienne mieszkań, jak i konstrukcji wsporczej wraz z oświetleniem ponieważ pomimo, iż konstrukcja i oświetlenie nie ograniczają dostępu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych to są związane nieodłącznie z siatką reklamową. Pełnią funkcję podtrzymującą i doświetlającą zamontowaną płachtę reklamową. Zdaniem organu odwoławczego nie można odrębnie rozstrzygać kwestii dotyczącej konstrukcji mocującej i lamp zamontowanych na elewacji przedmiotowego budynku. Organ odniósł się do treści art. 14 a rozporządzenia i wskazał, że § 14a pkt 3 rozporządzenia wyraźnie odnosi się do urządzeń i nośników reklamowych i wskazuje na możliwość ich instalowania tylko w sytuacji, gdy nie ograniczają światła dziennego. W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że przedmiotowa reklama wielkoformatowa ogranicza dostep światła dzdienneog do mieszkań w budynku mieszkalnym. W ocenie organu II instancji, niezgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa, w tym ww. rozporządzenia, uniemożliwia jej legalizację. Organ zwrócił uwagę, że działania ww. podmiotów utrudniają ustalenie rzeczywistego inwestora samowoli, dlatego w takim przypadku nakaz rozbiórki winien być skierowany do właściciela, co w ocenie organu wynika z art. 52 Prawa budowlanego. Dlatego też w tych okolicznościach jako słuszne należy uznać skierowanie nakazu demontażu przedmiotowego urządzenia reklamowego do właściciela budynku mieszkalnego wielorodzinnego, na elewacji którego zostało zamontowane, tj. do Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy [...] w [...], natomiast dalsza próba jednoznacznego ustalenia osoby inwestora w sytuacji braku możliwości jej legalizacji i obligatoryjnego nakazu jej demontażu stanowiłoby nieuzasadnione przedłużanie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, iż do rozpatrzenia niniejszej sprawy właściwy jest tryb przepisów określonych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dlatego zasadnym zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenie decyzji PINB [...] Nr [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazanie Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] demontażu przedmiotowej inwestycji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej w części nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] demontaż reklamy wielkoformatowej - siatek winylowych wraz z konstrukcjami wsporczymi i oświedeniem umieszczonych po jednej sztuce na elewacji os strony Al. [...] w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto, w skardze zawarto wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu na podstawie przepisu art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego: "czy przepis § 14 a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych jest zgodny z przepisem art. 2 oraz art. 31 ust. 3 zdanie 1 Konstytucji RP?". Zaskarżonej decyzji zarzucono: A. naruszenie prawa materialnego, poprzez: a) błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego: - całkowicie dowolne uznanie przez organ orzekający, iż zachodzą podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki narożnej reklamy wielkoformatowej — siatek wielkoformatowych wraz z konstrukcjami wsporczymi i oświedeniem umieszczonych po jednej sztuce na elewacji od strony Al. [...] i od strony ul. [...], budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w [...], - orzeczenie o nakazie rozbiórki, mimo iż siatka zabezpieczająca z nadrukiem reklamowym pełni funkcję ochronną, z uwagi na prowadzone prace remontowe elewacji, - orzeczenie o nakazie rozbiórki, mimo braku jakiegokolwiek materiału dowodowego potwierdzającego, iż siatka zabezpieczająca wraz z konstrukcją oraz oświetleniem ogranicza dostęp światła dziennego do mieszkań, b) błędne zastosowanie postanowień § 14 a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych i w konsekwencji błędne uznanie, mimo braku ku temu jakiegokolwiek materiału dowodowego, iż siatka zabezpieczająca z nadrukiem reklamowym zamontowana na czas prowadzonego remontu elewacji budynku przy Al. [...] w [...], ogranicza dostęp światła dziennego do mieszkań, c) niezastosowanie postanowień § 14 a ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych i w konsekwencji błędne orzeczenie o nakazie rozbiórki siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją wsporczą oraz oświedeniem, mimo iż prowadzony jest remont elewacji budynku przy Al. [...] w [...], co wynika z przedłożonej w toku postępowania zarówno przed organem I jak II instancji pełnej dokumentacji remontowej, d) niezastosowaniu przepisu art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i w konsekwencji wydanie decyzji naruszającej zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności dyrektywę zaufania obywateli do państwa i prawa, ograniczenie prawa własności Wspólnoty Mieszkaniowej [...] poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o niekonstytucyjne postanowienia rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (§ 14 a); B. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77, art. 105, art. 107 oraz art. 138 k.p.a. poprzez: - błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w konsekwencji błędne zastosowanie normy prawa materialnego, - naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, - nieustalenie stron postępowania, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, - nienależyte uzasadnienie decyzji, - niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, - wydanie decyzji ustalającej obowiązku Wspólnoty, mimo istnienia przesłanek do umorzenia postępowania i w konsekwencji błędne wydanie decyzji nakazującej usunięcie reklamy wielkoformatowej z elewacji budynku przy Al. [...] w [...], stanowiącej siatkę zabezpieczającą zamontowaną na czas prowadzonego remontu. W uzasadnieniu skargi natomist Skarżąca odwołała się do treści art. 52 Prawa budowlanego i podniosła, iż obowiązek nakazu demontażu urządzenia reklamowego błędnie nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową [...], albowiem jest niewątpliwe, że Wspólnota nie jest Inwestorem, “co więcje z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ nadzoru wynika, kto jest faktycznym inwestorem". W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W rozpatrywanej sprawie [...] lutego 2009 r.wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego zamontowania banera reklamowego na elewacji budynku mieszkalnego przy Al. [...] w [...]. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, z którego wynika, że organ, w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób niezgodny z prawem nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie było możliwe zastosowanie trybu naprawczego, wskazanego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, albowiem niezgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa uniemożliwia jej legalizację. Niezgodności z obowiązującymi przepisami organ upatrywał w treści § 14a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Wynika z niego, że budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie oświetlenia dziennego mieszkań, natomiast z pkt 3 tego przepisu wynika wprost, że na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania. Zdaniem organu ustalony w sprawie stan faktyczny wskazywał na naruszenie §14a pkt 3 rozporządzenia, albowiem na budynku zainstalowano urządzenie reklamowe ograniczające, co oczywiste dostęp oświetlenia, a to oznacza, że zasadnym stało się nałożenie obowiązku demontażu powyższego urządzenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wobec powyższego organ skierował decyzję nakładającą obowiązek demontażu reklamy, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego do właściciela budynku – Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...]. Zasadność nałożenia tego obowiązku na Wspólnotę, jako kwestię podstawową podniesiono w skardze. W ocenie Sądu skarga jest zasadna. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż przepis art. 52 Prawa budowlanego zezwala na nałożenie obowiązku z art. 51 ust.1 pkt1 Prawa budowlanego na właściciela obiektu budowlanego. Mając zapewne na uwadze zarzuty odwołania i ukształtowane stanowisko orzecznictwa, z którego wynika iż w pierwszej kolejności obowiązek ten nakłada się na inwestora, organ wyjaśnił, że w sprawie nie mógł tego uczynić, albowiem nie jest w stanie ustalić osoby inwestora. W ocenie Sądu, w świetle uzasadnienia decyzji, a także stanowiska Skarżącej, która podnosi, iż inwestor jest organowi znany, nałożenie obowiązku na Wspólnotę Mieszkaniową należy uznać przynajmniej za przedwczesne. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie toczy się od 2009 r. Wydanych zostało w tym czasie kilka decyzji skierowanych do Inwestora. W zaskarżonej decyzji pojawia się w uzasadnieniu zapis "W zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do twierdzenia, że [...] Sp. z o.o. jest w tej sytuacji jest innym inwestorem niż pierwotny inwestor [...]. [...] Sp. z o.o. jest w tej sytuacji następca prawnym [...]." Dalej także organ [...] Sp. z o.o.n wywodzi, iż skoro [...] Sp. z o.o. Sp.k. , to jest również następcą [...] Sp. z o.o. Natomiast w części decyzji w której nakład obowiązek na Właściciela budynku organ wyjaśnia, że w "niniejszym przypadku trudny do ustalenia jest podmiot będący rzeczywistym inwestorem omawianej samowoli budowlanej, zważywszy, że różne podmioty dokonywały na przestrzeni lat zgłoszeń do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej". Jak wskazał np. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 359/10 "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49 b, art. 50 a oraz art. 51 p.b. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i nie kto inny jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności jest obciążony nakazem wykonania tego obowiązku." Konieczne jest, zatem także w tej sprawie ustalenie, kto na dzień wydania decyzji był inwestorem, w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego i do niego skierowanie stosownego nakazu. Dopiero jeśli nie będzie to możliwe zasadnym, stanie się uczynienie adresatem obowiązku wynikającego z decyzji właściciela budynku . Jak wskazał Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn akt II SA/Kr 607/11 "Pojęcie "inwestor", jakim posługuje się Prawo budowlane nie jest pojęciem jednoznacznym. (...) Interpretując go, należy posługiwać się wykładnią funkcjonalną, nie abstrahując jednocześnie od potocznego oraz słownikowego rozumienia tego pojęcia. "Interpretując pojęcie inwestora na potrzeby prawa budowlanego, należy mieć na uwadze przede wszystkim aspekt woli danego podmiotu w inicjowaniu, rozpoczęciu i kontynuowaniu procesu budowlanego. W tym rozumieniu inwestorem byłby zawsze podmiot bez którego woli i aktywności dany proces budowlany nie mógł by się rozpocząć ani być kontynuowany. Położenie przy tym nacisku jedynie na aspekt formalny tj. przyjęcie, że inwestorem jest tylko ten podmiot, który przed organami administracji może skutecznie zainicjować proces budowlany i który faktycznie dokonał prac budowlanych (był ich wykonawcą) jest nieuzasadnione. Podmiot taki - uprawniony do wszczęcia procesu budowlanego i realizujący to prawo jest oczywiście inwestorem w rozumieniu prawa budowlanego. Nie tylko jednak taki podmiot na gruncie obowiązujących przepisów jest inwestorem. Inwestorem jest nie tylko podmiot, który podejmuje się budowy w aspekcie faktycznym (jest wykonawcą tychy robót), ale też osoba, bez której woli i aktywności proces budowlany nie mógłby się rozpocząć i być kontynuowany, który roboty budowlane inicjuje i finansuje. W ocenie Sądu, w świetle powyższego, słusznie twierdzi Skarżąca, iż nie zostało wykazane, że w sprawie nie jest możliwe ustalenie osoby inwestora, co skutkować by miało nałożeniem obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 na właściciela budynku. Organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, które mogłoby tę kwestię wyjaśnić. Przepisy Rozdziału IV-go Kodeksu Postępowania Administracyjnego dają organowi całe spektrum środków dowodowych, począwszy od dowodu z dokumentów, aż do przesłuchania stron, pozwalają zgromadzić materiał dowodowy przydatny dla oceny tego elementu rozstrzygnięcia. W sprawie takiego postępowania zaniechano, czym naruszono art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Należy także zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie organy zaniechały sprawdzenia, czy siatka wraz konstrukcją wsporczą i elementami oświetlenia jest zawieszona na terenie i w granicach nieruchomości należącej do Wspólnoty, czy też zajmuje pas drogowy. W ocenie Sądu, dokonanie takich ustaleń jest celowe, albowiem ich skutkiem może być udział w postępowaniu zarządcy drogi, a także wyjaśnienie, czy inwestor legitymował się jego zgodą na zajęcie pasa drogowego w myśl art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych w pasie drogowym (również w przestrzeni nad drogą), a do takich robót należy zaliczyć zainstalowanie reklamy, nie wynika tylko ze zgody właściciela budynku położonego poza granicą pasa drogowego, chociaż zgoda taka inwestorowi również jest niezbędna, lecz z decyzji, wydanej przez zarządcę drogi, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji, by w sposób należyty ustalono podmiot obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. A skoro tak, to przedwczesne jest, w ocenie Sądu rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi dotyczących innych spornych okoliczności (np. prowadzenia remontu) i naruszenia §14 a ust. 4 rozporządzenia, skoro może się okazać, że adresatem decyzji jest zupełnie inna osoba. Gdyby jednak, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, okazało się, że decyzja jest skierowana zasadnie do Wspólnoty Mieszkaniowej, organ winien zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. i 77 k.p.a. zbadać okoliczności, które podnosi strona dotyczące prowadzenia remontu elewacji budynku, a zwłaszcza odnieść się do przedłożonego przez Stronę materiału dowodowego. Sąd w rozpatrywanej sprawie nie podziela wątpliwości Skarżącego, co do niekonstytucyjności przepisu § 14 a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Ponieważ w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło