VII SA/Wa 126/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006 r. znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek M. G. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po uprzednim wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, nakazał M. G. doprowadzenie do stanu pierwotnego balkonu mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w [...] przez rozbiórkę płyty i żelbetonowych słupów, powiększających istniejący balkon. Po rozpatrzeniu odwołania M. G. , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r. W ocenie organu, kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja zapadła bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ podkreślił, iż przewidziane w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, rodzaje rozstrzygnięć są ściśle uzależnione od ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy. Użycie stosownego środka w postaci czy to decyzji nakazującej rozbiórkę, czy też decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności, musi być ściśle skorelowana z ustalonym stanem faktycznym i z niego bezpośrednio wynikać. Zdaniem organu zarówno z lakonicznych uzasadnień kontrolowanych decyzji, jak i z całości zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by organy podjęły się zbadania, czy występują i jakie są możliwości doprowadzenia przedmiotowego balkonu do stanu zgodnego z prawem. Zastosowanie środka w postaci rozbiórki winna mieć miejsce w sytuacji wykluczenia możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego okoliczności te stanowią o rażącym naruszeniu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 107 §3 kpa. Nadto organ wyjaśnił, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zmierzającym do ustalenia możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, winny zostać wyjaśnione zastrzeżenia wskazane przez A. W. w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. Organ zauważył nadto, iż w aktach sprawy brak powiadomienia przez organ I instancji stron o wszczęciu postępowania oraz o terminie dokonania oględzin. Po rozpatrzeniu wniosku A. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 3 kpa – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2006 r. Organ podtrzymał w całości dotychczas zaprezentowaną argumentację i wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, jego decyzje nie oznaczają legalizacji przedmiotowej inwestycji, zaś podnoszone zarzuty, iż inwestycja "burzy architektoniczny wygląd budynku, stwarza dodatkowe zagrożenia dla mieszkańców budynku oraz lokalu na piętrze i jest niezgodne z wolą większości właścicieli budynku", winny być poddane analizie organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skargę na powyższą decyzję wniosła A. W., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej organy przed wydaniem decyzji doprowadzającej roboty do stanu poprzedniego przez wydanie nakazu rozbiórki (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), zbadały czy istniały warunki dla doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca podnosi, iż kontrolowane w trybie nadzoru decyzje nie SA dotknięte kwalifikowanymi wadami, które uzasadniałyby stwierdzenie ich nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie nastąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie należy wyjaśnić, iż postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczającym się do ustalenia, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt II UKN 356/01, Prok. I Pr. 2003/4/45). Przy czym prowadzący postępowanie nadzorcze organ winien mieć na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. Decyzją kontrolowaną w trybie nadzorczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) nakazująca inwestorowi doprowadzenie do stanu pierwotnego balkonu mieszkania poprzez rozbiórkę płyty i żelbetonowych słupów powiększających balkon. Przed wydaniem powyższych decyzji organy ustaliły jedynie, iż inwestor powiększył istniejącą płytę balkonową na całej szerokości o około 1,0m poza lico ściany budynku, a betonową płytą wsparł na dwóch słupach żelbetonowych, posiadających odrębne fundamenty oraz że prace te zostały wykonane samowolnie bez stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organy prowadzące postępowanie nadzorcze stwierdziły, iż kontrolowane decyzje zapadły z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może wprawdzie wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, jednakże dopiero w sytuacji, gdy nie jest możliwe doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem więc organu jest w pierwszej kolejności, po prawidłowym i rzetelnym ustaleniu stanu faktycznego, wskazanie inwestorowi czynności jakie należy wykonać w tym celu i w celu uzyskania pozwolenia na wznowienie robót (po ich wstrzymaniu) lub uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, a dopiero w przypadku ich nieuzyskania przez inwestora organ mógł zastosować sankcję określoną w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki przewidziany normą art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jako najdalej idące forma działania organów nadzoru budowlanego może być wydany jedynie po wnikliwym ustaleniu, iż obiekt budowlany lub jego części wybudowany bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w sposób obiektywny nie może za pomocą czynności, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie organy nie poczyniły żadnych ustaleń, a bezpośrednie zastosowanie nakazu rozbiórki nie znalazło w ogóle uzasadnienia w treści kontrolowanych decyzji. Wbrew twierdzeniom skargi, w aktach postępowania administracyjnego brak jakichkolwiek dowodów, iż organy rozważyły możliwość doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Na uwagę zasługuje fakt, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winny wyjaśnić także zastrzeżenie skarżącej podniesione w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. i ocenić czy mają one i jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z tych wszystkich względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).