VII SA/Wa 1260/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-08

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła- Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Brak jednoznacznych wyjaśnień dotyczących miejsca zamieszkania, kosztów z tym związanych oraz sposobu utrzymywania się uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z pomocy ludzi dobrej woli w kwocie ok. 200 zł miesięcznie i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, rodzinnej i mieszkaniowej. Wnioskodawca odpowiedział, że nie pracuje, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie pobiera świadczeń, nie ma miejsca zamieszkania i ponosi jedynie bieżące koszty utrzymania w kwocie ok. 200 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2017r. po rozpoznaniu wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. K. na uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2016r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 6 lipca 2017r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy R. K. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca utrzymuje się przy pomocy ludzi dobrej woli w wysokości ok. 200,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w żadnej wysokości. Podał, że jego wydatki wynoszą ok. 200,00 złotych miesięcznie. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 17 lipca 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 14 lipca 2017r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek itp.), jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą i czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu/ lokalu (gaz, opłaty za energię, telefon, internet, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, na zakup lekarstw itp., - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, oraz nadesłania: - kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, jeśli takie otrzymuje, - w przypadku gdy ma on status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (zaświadczenie z urzędu pracy). Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 16 sierpnia 2017r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wyjaśnił, że utrzymuje się z pomocy obcych ludzi dobrej woli. Nigdzie nie pracuje, nie ma statusu osoby bezrobotnej, gdyż nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Nie pobiera żadnych stałych ani okresowych świadczeń. Podał, że aktualnie nie ma żadnego miejsca zamieszkania, a więc i nie ponosi żadnych kosztów z utrzymaniem miejsca zamieszkania i nikt inny ich za niego nie ponosi. W związku z powyższych zdaniem wnioskodawcy trudno uznać aby prowadził gospodarstwo domowe sam lub z innymi osobami. Wnioskodawca wskazał, że orientacyjne koszty bieżącego utrzymania wynoszą ok. 200 złotych miesięcznie. Oświadczył, że nie uzyskuje żadnej pomocy od rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych. Nie podejmuje żadnych prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych, umów zlecenie itp. W tym stanie faktycznym zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W ocenie orzekającego wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca bowiem nie wykazał dostatecznie jak wymaga tego ww. przepis, że jego sytuacja świadczy o spełnieniu przesłanki do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim wnioskodawca w nadesłanym piśmie z dnia 10 sierpnia 2017r. (data wpływu do Sądu z dnia 16 sierpnia 2017r.) nie udzielił jednoznacznych wyjaśnień odnośnie miejsca swojego zamieszkania i kosztów z tym związanych. Nie wyjaśnił gdzie i u kogo zamieszkuje, należało podać powierzchnię mieszkania/lokalu i wskazać kto ponosi koszty z tym związane. Niezrozumiałym są wyjaśnienia wnioskodawcy, iż "aktualnie nie ma żadnego miejsca zamieszkania i w związku z powyższym nie ponosi żadnych kosztów z utrzymaniem miejsca zamieszkania i nikt inny za niego nie ponosi". Jak również twierdzenie wnioskodawcy, iż " trudno uznać, żeby prowadził gospodarstwo domowe sam lub z innymi osobami". Fakt, iż wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, nie oznacza, że nigdzie obecnie nie przebywa. Zauważyć należy, iż w aktach sprawy wnioskodawca wskazuje adres ul. [....], [....]. Wnioskować zatem można, że wnioskodawca przebywa pod ww. adresem, w mieszkaniu stanowiącym czyjąś własność od którego bez wątpienia ponoszone są koszty jego utrzymania. Wnioskodawca jak podniesiono wyżej nie wyjaśnił jednak u kogo lub gdzie przebywa (u osób z rodziny, znajomych itp.) i przy czyjej pomocy się utrzymuje. Ogólnikowe oświadczenie wnioskodawcy o utrzymywaniu się z pomocy obcych ludzi dobrej woli, jedynie w wysokości 200 złotych, trudno uznać za wiarygodne. Z podanych danych przez wnioskodawcę nie wynika także, od jakiego czasu pozostaje on osobą bezrobotną i z jakich powodów nie rejestrował się w urzędzie pracy i nie korzysta z pomocy społecznej. W świetle powyższych okoliczności uznano, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, dostatecznie bowiem nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło