VII SA/Wa 1261/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. i A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. i A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: 1) przyznać A. K. i A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 4 sierpnia 2014r. do Sądu wpłynęły formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy A. K. i A. K., w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A. K. i A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 2 września 2014r. do Sądu wpłynął sprzeciw wnioskodawców na ww. postanowienie. W sprzeciwie wnioskodawcy wyrażają niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Wnioskodawcy nie zgadzają się z oceną zawartą ww. postanowieniu. Podnieśli, że ich sytuacja materialna nie jest dobra tak jak oceniono w powyższym postanowieniu. Wskazali, że aby pokryć koszty sądowe musieliby zrezygnować z wielu opłat i zobowiązań. Wnioskodawcy w sprzeciwie zawarli także prośbę o przekazanie pisma adwokatowi, który podjąłby się prowadzenia przedmiotowej sprawy. Wskutek powyższego pismem z dnia 7 października 2014 r. zobowiązano wnioskodawców do złożenia oświadczenia w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, czy ww. stwierdzenie zawarte w sprzeciwie należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie poinformowano wnioskodawców, że w przypadku nieudzielenia informacji w zakreślonym terminie zostanie potraktowane, że wnoszą tylko o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 23 października 2014 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawców na powyższe. Wnioskodawcy wnieśli aby ww. twierdzenie potraktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Mając na względzie powyższe doprecyzowanie oraz fakt, iż wnioskodawcy wnoszą, także o zwolnienie od kosztów sądowych rozpoznano złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim zakresie jakim strony wnioskują tj. w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594 ). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować w kosztach postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, iż wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie jest natomiast zasadny w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularzy wniosków wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu pracy w wysokości 3.320,00 złotych brutto miesięcznie. Podali, że ponoszą następujące wydatki tj: opłatę za czynsz i prąd w wysokości ok.600,00 złotych, leki 200,00 złotych, spłatę kredytu 638 złotych, dojazd do pracy 80,00 złotych, opłatę za telefon-internet 100 złotych. Wskazali, że posiadają działkę o pow. 700 m², na której usytuowany jest dom będący przedmiotem sprawy oraz mieszkanie kwaterunkowe o pow. 38 m². Wnioskodawcy wymienili we wniosku schorzenia na jakie chorują. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawców stwierdzić należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy są osobami na tyle ubogimi, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy mają bowiem zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 3.320,00 złotych brutto miesięcznie (netto 2.580,00 złotych). Posiadanie przez wnioskodawców miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania ich za osoby wykazujące trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będące w stanie ponieść kosztów z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. Należy podkreślić, że wszczynając spór przez Sądem, wnioskodawcy powinni mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Mając na względzie powyższe w ocenie Sądu wnioskodawcy wspólnie przy wysokości uzyskiwanych dochodów są w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawców nie spowoduje utraty ich płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Porównując natomiast ich sytuację majątkową z obciążeniem finansowym wynikającym z zastępstwa pełnomocnika uznano, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.