VII SA/Wa 1263/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi B.L. i T.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji otworu okiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. i T. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...] nakazującej B. i T. L. likwidację otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku mieszkalno – usługowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w P., usytuowanej od strony granicy z działką sąsiednią nr ew. [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał B. i T. L. likwidacji otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku mieszkalno – usługowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [[...], położonej przy ul. [...] w P., usytuowanej od strony granicy z działką sąsiednią nr ew. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu organ podał, iż na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w P. znajduje się budynek mieszkalno – usługowy, w którego ścianie zewnętrznej, usytuowanej w odległości ok. 0,50 m od granicy sąsiedniej działki nr ew. [...], znajduje się otwór okienny o wymiarach 1,00 x 0,60 m. Według oświadczenia właścicieli obiektu B. i T. L., złożonego do protokołu oględzin z dnia 16 października 2006 r., otwór okienny istniał już w dacie zakupu przez nich nieruchomości, tj. w 1994 r., a wykonany został razem z całym budynkiem, w latach 1947 – 1948. Okno znajduje się na poddaszu użytkowym. Poprzedni właściciele obiektu nie przekazali żadnej dokumentacji budowlanej związanej z budową i utrzymaniem obiektu. Natomiast właściciele sąsiedniej nieruchomości E. i R. Z. oświadczyli do protokołu, że otwór okienny wybito w 1999 r. W związku z rozbieżnościami dotyczącymi daty wykonania okna przesłuchano szereg świadków oraz w dniu 21 maja 2007 r. przeprowadzono kolejne oględziny. Po przeprowadzeniu powyższych czynności organ przyjął, iż budynek wybudowany został w latach 1945 – 1948, a sporne okno powstało w dacie budowy obiektu. Ponieważ ani obecni właściciele budynku, ani Urząd Gminy w P. nie posiadają żadnych dokumentów budowy organ przyjął, iż wybudowano go w oparciu o pozwolenie na budowę. Odnosząc się do kwestionowanego przebiegu granicy między działkami nr ew. [...] i [...] organ przyjął, iż co najmniej od 1961 r. budynek na działce nr ew. [...] usytuowany jest ścianą szczytową w odległości 0,50 m od granicy z działką nr ew. [...] oraz, że granica ta od tej daty nie uległa zmianie. Zgodnie z powyższymi ustaleniami organ uznał, iż obiekt należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego, a nie jak przyjął organ I instancji art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. i T. małżonkowie L. Skarżący podnieśli, iż organ orzekał ponownie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 908/08 w związku z czym był związany wytycznymi zawartymi w wyroku, których nie wykonał. Organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić stan faktyczny w sprawie, a nie opierać się na przypuszczeniach nie popartych żadnymi dowodami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem – stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) – uznał, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego – a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wadliwość ta dotyczy także decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie, jak słusznie podnieśli skarżący, organy orzekały po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 908/08, którym Sąd uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zawarte w wyroku wytyczne zobowiązywały organ administracji publicznej do ustalenia, czy sporny otwór okienny zlokalizowany 0,5 m od granicy z działką sąsiednią powstał w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, czy też jest wynikiem samowoli budowlanej, a jeżeli tak, to w jakiej dacie powstał. Nadto, w ocenie Sądu nader istotne było ustalenie, jak w dacie wykonania otworu okiennego przebiegały granice sąsiadujących działek, bowiem dopiero ustalenie tej okoliczności pozwoli na ocenę, czy jego posadowienie było zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami techniczno – budowlanymi. Przypomnieć tylko należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniach sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Nie wykonanie wytycznych zawartych w wyroku Sądu powoduje, że decyzja jest wadliwa i już z tej przyczyny podlega uchyleniu. Podnieść nadto należy, iż przyjęcie przez organ legalności powstania całego budynku oraz spornego otworu okiennego (wobec braku dokumentacji budowlanej z lat 1945 – 1948) nie może prowadzić do wniosku, iż obiekt należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w czasie orzekania, w sytuacji, gdy nie ustalono przebiegu granicy między działkami nr ew. [...] a [...] w dacie budowy. Ustalenie przez organ, iż co najmniej od 1983 r. granica między działkami nie uległa zmianie pozostaje bez znaczenia wobec twierdzenia skarżących, iż w dacie realizacji obiektu obie wyżej wymienione działki stanowiły jedną nieruchomość. Organ w tym względzie nie poczynił żadnych ustaleń, a jego twierdzenie, że strona postępowania, która wywodzi skutki prawne z określonego faktu ma obowiązek go udowodnić, pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami k.p.a. wyrażonymi w art. 7, 8, i 77 § 1 k.p.a. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 września 2008 r. "ustalenie powyższej okoliczności jest istotne bowiem, jeżeli w chwili realizacji powyższego obiektu budowlanego działki nr ew. [...] i [...] stanowiły jedną nieruchomość, wówczas budynek mógł być wzniesiony zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności w zgodzie z mającymi zastosowanie przepisami techniczno – budowlanymi, w zakresie wymagań dotyczących usytuowania ścian budynku w przepisanej prawem odległości od granicy działki. Nie można bowiem twierdzić, że umieszczenie otworu okiennego w ścianie zbliżonej do granicy działki na odległość mniejszą niż 4 m, niezależnie kiedy powstał budynek lub kiedy otwór został wykonany lub powiększony w sposób oczywisty narusza obowiązujące przepisy techniczno – budowlane." Oznacza to, że ewentualna zmiana okoliczności wynikła z podziału działki dokonanego po wzniesieniu budynku nie uzasadnia przyjęcia naruszenia przepisów techniczno – budowlanych, a tym samym konieczności doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wydany na podstawie art. 51 ust. 1 cyt. ustawy może być orzeczony wyłącznie po ustaleniu przez organ okoliczności, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie wobec nie ustalenia, iż budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oznacza, iż brak było podstaw do podejmowania czynności naprawczych na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.