VII SA/Wa 1264/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-13
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane w stosunku do osoby zmarłej, bez ustalenia i wezwania jej następców prawnych do udziału w postępowaniu, jest dotknięte wadą nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane w stosunku do osoby zmarłej, bez ustalenia i wezwania jej następców prawnych do udziału w postępowaniu, jest dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Charakter strony w postępowaniu administracyjnym wygasa z chwilą śmierci, co uniemożliwia prowadzenie postępowania i wydawanie postanowień wobec osoby zmarłej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. i P. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające uchylenia postanowienia o wykonaniu zastępczym rozbiórki budynku. Postępowanie wznowiono na wniosek M. C., który jednak zmarł przed wydaniem postanowienia przez GINB. Skarżący zarzucili nieważność postanowień organów, wskazując m.in. na prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej i brak wezwania spadkobierców.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 luty 2006 r. sprawy ze skargi W. C. i P. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o wykonaniu zastępczym na koszt zobowiązanych rozbiórki budynku I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. C. i P. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII S.A./Wa 1264/05
U Z A S A D N I E N I E
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. C., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r na podstawie art. 151§1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta m. [...] z dnia [...] marca 1995r o wykonaniu zastępczym na koszt zobowiązanych rozbiórki części budynku zlokalizowanego przy ul. P. w P. do wysokości dwóch kondygnacji.
Uwzględniając wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 26 listopada 2004r, sygn.akt. VII S.A./Wa 1406/04 odnośnie pominięcia przez organ jednego z etapów postępowania wznowieniowego jakim jest wydanie postanowienia o wznowieniu, organ stwierdził, iż w aktach administracyjnych ( tom XVII strona 58 ) znajduje się postanowienie z dnia [...] maja 2002r wznawiające postępowanie zakończone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r nakazujacym wykonać zastępczo na koszt zobowiązanych W. i M. C. rozbiórkę części przedmiotowego budynku.
Występujący z wnioskiem o wznowienie postępowania M. C. jako przesłankę wznowienia wskazał art. 145§1 pkt 5 kpa.
Zdaniem M. C. nową okolicznością faktyczną zaistniałą w sprawie były zeznania W. O. złożone przed Sądem Wojewódzkim w Poznaniu w sprawie IV Ka 599/96 z których wynikało, iż poprzedni właściciel nieruchomości wyraził zgodę na budowę spornego budynku na granicy działek.
W ocenie organu, powyższe zeznania złożone w 1996r nie stanowiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa bowiem postępowanie w sprawie rozbiórki zostało zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli W. i P. C. będący spadkobiercami M. C.
Skarżacy zarzucili nieważność zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa polegało na skierowaniu zaskarżonego postanowienia do M. C., który zmarł w dniu [...] grudnia 2003r.
Składający zażalenie podkreślił, iż już w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie VII S.A./Wa 1406/04 stronami postępowania byli następcy prawni M. C. tj. skarżący oraz pozostali spadkobiercy tj. M. i M. C.
Zdaniem skarżących, organ pierwszej instancji wobec śmierci M. C. miał obowiązek zawiesić postępowanie, ustalić spadkobierców zmarłego i wezwać ich do udziału w sprawie.
Główny Inspektor Nadzoruy Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy uznał, iż wskazana przesłanka wznowieniowa z art. 145§1 pkt 5 kpa w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła.
Zdaniem organu, zeznania W. O. z których wynika, iż poprzedni nieżyjący już właściciel nieruchomości sąsiedniej E. K. uczestniczył w postępowaniu administarcyjnym i wyraził zgodę na budowę budynku w granicy działki nie stanowią nowej okoliczności o której mowa w art. 145§1 pkt 5 kpa.
Zeznania te zostały złożone przed Sądem Wojewódzkim w Poznaniu w 1996r natomiast postanowienie Wojewody [...] kończące postępowanie w sprawie rozbiórki zapadło w dniu [...] grudnia 1993r.
W związku z powyższym, zeznania W. O. nie stanowią nowej okoliczności istniejącej w dniu wydania powyższego postanowienia Wojewody [...].
Ponadto w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe zeznania nie mają wpływu na objęte wnioskiem o wznowienie postępowania postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m. [...] z dnia [...] marca 1995r orzekajace o wykonaniu zastępczym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i P. C.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucają naruszenie art. 145§1 pkt5 kpa i art. 151§1 pkt 1 kpa poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą podstawy nakazujące wznowienie postępowania i uchylenie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku, którego są współwłaścicielami, pomimo, że takie podstawy zachodzą.
Ponadto zarzucają naruszenie:
– art. 107§3 kpa poprzez brak ustosunkowania się do twierdzeń zawartych w
– zażaleniu,
– art. 97§1 i art. 99 kpa poprzez kontynuowanie postępowania i nie podjęcie czynności w kierunku ustalenia następców prawnych M. C.
– art. 40 kpa poprzez doręczanie korespondencji w sprawie na adres zmarłego z pominięciem części jego spadkobierców.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela zarzut skarżących, iż organy orzekające w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki prowadziły postępowanie nadzorcze w stosunku do osoby zmarłej oraz wydały i skierowały do niej postanowienie.
M. C. na wniosek którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2002r wznowił postępowanie zakończone postanowieniem Prezydenta m. [...] z dnia [...] marca 1995r nakazującym wykonać zastępczo na koszt zobowiązanych rozbiórkę części budynku zmarł w dniu [...] grudnia 2003r.
Okoliczność śmierci M. C. była znana Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego już w maju 2004r, kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający skargę M. C. na postanowienie GINB w przedmiocie wznowienia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki (sygn. akt. 7/IV S.A. 4148/02 ), zwrócił się do organu o wskazanie następców prawnych skarżącego M. C.
Pomimo ustalenia następców prawnych organ pierwszej instancji w dalszym ciągu prowadził postępowanie wznowieniowe na wniosek zmarłego M. C. nie zawiadamiając jego spadkobierców.
Organ pierwszej instancji postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005r.kończące postępowanie doręczył również zmarłemu i jego pełnomocnikowi zamiast następcom prawnym.
Pomimo podniesienia tej okoliczności w zażaleniu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do zarzutu utrzymując w mocy wadliwe postanowienie organu pierwszej instancji.
Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i skierowanie do niej postanowienia oceniane jest jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 kpa ( wyrok NSA z dnia 14.11.2001r, sygn. akt. I S.A. 2462/99, wyrok NSA z dnia 27 04.1983r , sygn. akt. II S.A. 261/83 ).
Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią.
Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania i wydać postanowienia.
Jeżeli natomiast doszło do wydania postanowienia w stosunku do osoby zmarłej to należy przyjąć, iż jest ono obarczone wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło