VII SA/Wa 1267/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D. i I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008r. działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art.156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku D. i I. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2007 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09. 2007 r., znak: [...], nakazującą inwestorom D. i I. K. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego usytuowanego na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...], obręb ewidencyjny P., jednostka ewidencyjna Z. polegającą na zasypaniu czaszy zbiornika materiałem gruntowym odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...].10.2007 r., znak: [...]. Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07. 2005 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego zbiornika oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w tym zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...].09. 2007 r., [...] WINB nakazał inwestorom obiektu-D. i I. K. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego usytuowanego na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...], obręb ewidencyjny P., jednostka ewidencyjna Z. polegającą na zasypaniu czaszy zbiornika materiałem gruntowym. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy organ wojewódzki nie może dokonać dla przedmiotowego obiektu budowlanego niezbędnej dla legalizacji oceny zgodności. Weryfikowaną decyzją z dnia [...].10. 2007 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...].09. 2007 r. Odmawiając stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...].10. 2007r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zarówno wybudowanie stawu rybnego, jak i zbiornika wodnego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ( argumentum a contrario z art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r.) a w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dowodów nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Skarżących, iż sporny zbiornik powstał w sposób naturalny. Świadczy o tym m.in. opinia specjalisty ds. melioracji P. O., jak również zeznania świadka sołtysa P. – Z. K. Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...].07. 2007 r. pełnomocnika stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu wojewódzkiego zawarte jest oświadczenie, iż ,, właściciel stawu nie zamierza w jakiś szczególny sposób zmieniać przeznaczenia ani też użytkowania naturalnego zbiornika wodnego, tj. przedmiotowego stawu, a jedynie jego modernizację i rozbudowę". Z powyższego wynika więc, iż zamierzeniem inwestora nie jest melioracja (tj. ulepszanie ) systemów nawadniających czy też odwadniających. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwestionowana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Nie można jednak jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe (wyrok NSA z dnia 09 marca 2000r., sygn. I S.A./Ka 1582/98). Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. Zakaz ten znajduje mocne oparcie w konstytucyjnej zasadzie zaufania do prawa, wywodzącej się z idei państwa prawa określonej w art. 2 Konstytucji (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000r., sygn. V S.A. 463/99). Weryfikowana decyzja GINB nie jest także obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].05. 2008 r. podkreślając w uzasadnieniu, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Wskazał ponadto, że rozpatrywany zbiornik nie stanowi melioracji, lecz urządzenie wodne, pod którym to pojęciem należy rozumieć urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich i do których to urządzeń zalicza się- zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego - zarówno stawy rybne, jak i zbiorniki wodne. Należy zaznaczyć, iż tak wybudowanie stawu rybnego, jak i zbiornika wodnego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ( argumentum a contrario z art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. ). Z tego względu zarzut Skarżących, iż organy nadzoru budowlanego nie dokonały jednoznacznego rozstrzygnięcia co do precyzyjnego określenia i nazwania przedmiotu sprawy, nie rzutuje na trafność podjętego przez GINB rozstrzygnięcia. W skardze do Sądu D. i I. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na naruszenie art. 10, 15, 77 w związku z art. 80, 107 §1 i 138 §1 pkt.2 k.p.a. oraz art. 48 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżących wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować nieodwracalne skutki polegające na zaburzeniu stosunków wodnych, albowiem w istocie wykonanie decyzji ma polegać także na zasypaniu materiałem gruntowym legalnego przecież, naturalnego śródpolnego zbiornika wodnego. Rozpatrując przedmiotową sprawę organy nie wzięły pod uwagę tego, iż zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych właśnie "oczko wodne" jest naturalnym zbiornikiem wodnym o pow. do 1 ha. Ingerencja organu nadzoru budowlanego w legalnie istniejące oczko wodne jest niedopuszczalna. Fakt istnienia naturalnego zbiornika wodnego potwierdza wypis i wyrys z rejestru gruntów z dnia 06 września 2004 r. (patrz załącznik). Zdaniem stron organy nie stwierdziły, że przedmiot sprawy jest obiektem budowlanym, w szczególności, że jest budowlą. To, że GINB nazwał rozpatrywany zbiornik "urządzeniem wodnym" nie oznacza automatycznie, że urządzenie to jest budowlą. Strony wskazały ,że stawy rybne powstałe na bazie naturalnych śródpolnych zbiorników wodnych nie obiektami budowlanymi - budowlami. Skarżący podkreślili, ze wykonali tylko modernizację istniejącego zbiornika poprzez pogłębienie dna i uformowanie grobli. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutu stron iż omawiana inwestycja nie jest samowolą budowlaną stwierdził, że ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wypis i wyrys z rejestru gruntów, na który powołują się Skarżący, jest wyrysem z mapy ewidencyjnej i jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księgach wieczystych. Natomiast powstaniu zbiornika w sposób naturalny zaprzeczają przytoczone w zaskarżonej decyzji z dnia [...].06. 2008 r. zeznania sołtysa P. –P. K. ( w których podkreśla się fakt czyszczenia i pogłębiania zbiornika, zrobienia poboczy i wyrównania terenu) oraz inwentaryzacja zbiornika z maja 2005 r. sporządzona przez specjalistę ds. melioracji P. O., z której wynika, iż realizacja spornego zbiornika polegała na modernizacji istniejącego zbiornika poprzez pogłębienia dna i wyrównanie grobli. Inwestycje tego rodzaju nie są wymienione w art. 29 ustawy z dnia 07.07. 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) wśród inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem -zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28 Prawa budowlanego - wymagają, wbrew twierdzeniom Skarżącym, uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). W takim zatem kontekście Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dokonał oceny swojej decyzji która nie jest dotknięta jest kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd podzielił pogląd organu, że kwestionowana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Nie można jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe (wyrok NSA z dnia 09 marca 2000r., sygn. I S.A./Ka 1582/98). Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. Zakaz ten znajduje mocne oparcie w konstytucyjnej zasadzie zaufania do prawa, wywodzącej się z idei państwa prawa określonej w art. 2 Konstytucji (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000r., sygn. V S.A. 463/99). Sąd również podzielił pogląd organu, że inwestycje tego rodzaju nie są wymienione w art. 29 ustawy z dnia 07.07. 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) wśród inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem -zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28 Prawa budowlanego - wymagają, wbrew twierdzeniom Skarżącym, uzyskania pozwolenia na budowę. Powstaniu zbiornika w sposób naturalny zaprzeczają przytoczone w zaskarżonej decyzji z dnia [...].06. 2008 r. zeznania sołtysa P. – P. K. ( w których podkreśla się fakt czyszczenia i pogłębiania zbiornika, zrobienia poboczy i wyrównania terenu) oraz inwentaryzacja zbiornika z maja 2005 r. sporządzona przez specjalistę ds. melioracji P. O., z której wynika, iż realizacja spornego zbiornika polegała na modernizacji istniejącego zbiornika poprzez pogłębienia dna i wyrównanie grobli. Budowa zbiornika wodnego (stawu) jest budowlą, której realizacja bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest tzw. samowolą budowlaną w świetle art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126). Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07. 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm. ) właściwy organ nakazuje zatem z zastrzeżeniem ust.2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Reasumując, Sąd stwierdza, że weryfikowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli zatem organ orzekający w niniejszej sprawie zaprezentował taki właśnie pogląd prawny i orzekł jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu, to nie sposób jest mu zarzucić naruszenia prawa, zobowiązującego Sąd do żądanego uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego orzeczono jak w sentencji.