VII SA/Wa 1267/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2010r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. T. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009r., Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że ww. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 49 ust. 3 prawa budowlanego nałożył na firmę [...] obowiązek uzupełnienia dokumentów. Pismem z dnia 9 lutego 2010r. K. T. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] sierpnia 2009r. Organ II instancji podzielił argumentację przedstawioną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] marca 2010 r. i wskazał, że nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowień, od których nie przysługuje zażalenie, a jednym z takich orzeczeń jest kwestionowane postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009r. Stwierdził, że do takich rozstrzygnięć nie stosuje się przepisów art. 156-159 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. T. zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca podniosła, że organ nie odniósł się do jej zarzutów wskazanych w zażaleniu. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Kontroli Sądu podlegało postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, którym nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentów. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego również ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Zastosowanie tego trybu stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Z tego względu, katalog przesłanek stwierdzenia nieważności został ściśle określony w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. i nie może być on interpretowany rozszerzająco. Stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie z inicjatywą w tym przedmiocie wystąpiła skarżąca (pismo z dnia 9 lutego 2010r.). Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku, przed przystąpieniem do jego merytorycznego rozpoznania, ma obowiązek zbadać, czy wniosek został złożony skutecznie, a zatem czy wszczęcie postępowania w oparciu o zawarte w nim żądanie jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dokonał oceny w tym zakresie, badając dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia. Podstawę prawną wydanego w rozpatrywanej sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego stanowi art. 157 § 3 k.p.a. W oparciu o powyższy przepis prawny organ administracji publicznej orzeka o niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bądź postanowienia. Należy wyjaśnić, że ustawodawca w art. 126 k.p.a. ograniczył w odniesieniu do postanowień możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów art. 156-159 k.p.a. wyłącznie do kategorii postanowień, od których przysługuje zażalenie. A zatem, tylko tego rodzaju postanowienia (zaskarżalne w drodze zażalenia) mogą zostać poddane kontroli w trybie nieważnościowym. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Kwestionowane przez skarżącą postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazać należy, że w prawie budowlanym wprost określono przypadki, w których na postanowienia, wydane na jego podstawie, przysługuje zażalenie (np. art. 40 ust. 5, art. 49 ust. 1 pkt 3 czy art. 81 ust. 3). Wśród tych postanowień nie wymieniono postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. ust. 3 prawa budowlanego, a to oznacza, że zażalenie na to postanowienie jest niedopuszczalne. A zatem nie jest dopuszczalne zastosowanie wobec niego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego. Należy więc podzielić argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, iż zgodnie z art. 126 k.p.a. nie można wszcząć postępowania i stwierdzić nieważności postanowień, od których nie przysługuje zażalenie. Co więcej, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia stanowiłoby rażące naruszenie art. 126 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organy nadzorcze prawidłowo oceniły, iż w niniejszej sprawie zaistniała niedopuszczalność wszczęcia postępowania nieważnościowego z przyczyn przedmiotowych. Na marginesie należy zaznaczyć, że z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia, jakim jest orzeczenie o charakterze proceduralnym, Sąd nie ma możliwości odniesienia się do merytorycznych zarzutów skargi, albowiem nie są one przedmiotem zaskarżonego postanowienia, a zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy. Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, zaś organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji będzie obowiązany ustosunkować się również do zarzutów skierowanych przeciwko niezaskarżalnemu postanowieniu. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.