VII SA/Wa 1268/21

WyrokWSA w Warszawie2021-10-28

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Grzegorz Antas, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prace konserwatorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, prowadzone w zakresie odbiegającym od warunków określonych w pozwoleniu konserwatorskim, mogą zostać wstrzymane na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nawet jeśli pozwolenie wygasło?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prace konserwatorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru, prowadzone w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu konserwatorskim, mogą zostać wstrzymane na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Okoliczność wygaśnięcia pozwolenia konserwatorskiego nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o wstrzymaniu prac, gdyż organ konserwatorski nadal ma prawo kontrolować zgodność przeprowadzonych prac z wydanym pozwoleniem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Krajowej Rady [...] na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, która nakazała wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji i nakazał wstrzymanie prac, uznając, że były one prowadzone w sposób odbiegający od pozwolenia konserwatorskiego z dnia [...] października 2019 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak zgodności prac z pozwoleniem i wygaśnięcie pozwolenia przed wydaniem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi K z siedzibą w W na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych oddala skargę Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu decyzją z [...] marca 2021 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Krajowej Rady [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2021 r. znak [...], nakazującej wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...] i nadającej ww. orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności - działając na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję w części punktu 1 sentencji, zawierającym nakaz wstrzymania prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...]; nakazał Krajowej Radzie [...] wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...]. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że Krajowa Rada [...] wnioskiem z dnia 5 czerwca 2019 r. zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie pozwolenia konserwatorskiego na prace polegające na pomalowaniu ścian okrągłej klatki schodowej z zachowaniem istniejącego koloru oraz zmianę oświetlenia z obecnie istniejącego - goła świetlówka - na lampy wykonane w technice witrażowej, w budynku przy ul. [...] w [...]. Do powyższego podania załączona została dokumentacja pn. Program prac konserwatorskich malowanie klatki okrągłej i wymiana oświetlenia w budynku [...] ul. [...], [...] (opracowanie z czerwca 2019 r., bez podpisu autora). Zgodnie z treścią ww. programu, intencją inwestora było wykonanie następujących działań: dokumentacja fotograficzna i opisowa, demontaż istniejącego oświetlenia, przygotowanie istniejącej instalacji elektrycznej pod montaż nowych lamp, całkowite oczyszczenie powierzchni ścian przez mycie wodą i szarym mydłem, reperacja spękań i ubytków, rekonstrukcja brakujących fug imitujących podział (imitacja okładzin), naniesienie na wszystkie powierzchnie ścian substancji gruntujących, dobór kolorów na podstawie barw z palety NCS, dwukrotne malowanie ścian, montaż lamp i żyrandola wykonanych w technice witrażowej. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] października 2019 r. znak [...] pozwolił Krajowej Radzie [...] na prowadzenie prac konserwatorskich polegających na malowaniu ścian okrągłej klatki schodowej z zachowaniem istniejącego koloru oraz zmianę istniejącego oświetlenia - świetlówka - na lampy wykonane w technice witrażu w budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z dołączonym do wniosku "Programem prac konserwatorskich. Malowanie klatki okrągłej i wymiana oświetlenia w budynku [...] ul. [...], [...]". W orzeczeniu określono warunek polegający na obowiązku "wykonania próbnego malowania fragmentów ścian klatki schodowej, według przyjętej w programie prac konserwatorskich kolorystyki, celem dokonania zatwierdzenia wybranej kolorystyki podczas odbioru częściowego przy udziale [...]WKZ" oraz na obowiązku dokonania odbioru końcowego wykonanych prac z udziałem ww. organu. Termin ważności pozwolenia określono na 31 grudnia 2020 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...], nadając ww. orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności. Organ pierwszej instancji wskazał, iż podczas oględzin ww. zabytku w dniu [...] grudnia 2020 r. stwierdzono wykonywanie niezgodnie z ww. pozwoleniem konserwatorskim z dnia [...] października 2019 r. prac dotyczących schodów okrągłej klatki schodowej, polegających na odtworzeniu wyglądu podniebi i policzków oraz brakujących żelaznych tralek, a także oczyszczeniu poręczy balustrady. Podniesiono, iż działania te mogą doprowadzić do utraty chronionych wartości przedmiotowego budynku. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny związany z koniecznością zachowania wartości zabytkowych obiektu. Krajowa Rada [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu rozpoznając odwołanie wskazał, że stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu. Organ wskazał, że budynek przy ul. [...] w [...] został wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] listopada 1968 r. l. dz. [...]. Podczas oględzin ww. zabytku w dniu [...] grudnia 2020 r. przedstawiciele organu pierwszej instancji stwierdzili wykonywanie w obrębie okrągłej klatki schodowej prac stanowiących odstępstwo od ww. pozwolenia, polegających na: odtworzeniu wyglądu ścian imitujących okładziny poprzez nałożenie masy tynkarskiej na całość powierzchni i wyżłobienie fug, oczyszczeniu powierzchni schodów (policzków i podniebi), uzupełnieniu i odtworzeniu brakujących żelaznych tralek w balustradzie schodów oraz oczyszczeniu poręczy schodów. Następnie podczas kontroli ww. budynku w dniu [...] grudnia 2020 r. przedstawiciele [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odnotowali realizowanie robót, polegających na odtworzeniu wyglądu podniebi i policzków oraz brakujących żelaznych tralek, a także oczyszczeniu poręczy balustrady. Minister stwierdził, że powyższe prace nie stanowiły przedmiotu decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2019 r., która określała w sposób precyzyjny, na jakie działania wydawane jest pozwolenie konserwatorskie, a były nimi malowanie ścian okrągłej klatki schodowej z zachowaniem istniejącego koloru oraz zmiana istniejącego oświetlenia - świetlówka - na lampy wykonane w technice witrażu w budynku przy ul. [...]. w [...], zgodnie z załączonym programem. Organ odwoławczy wskazał, że dokumentacja ta przewidywała uzupełnienie brakujących fug, nie zaś nałożenie masy tynkarskiej na całość powierzchni ścian i wyżłobienie fug, ponadto wniosek o wydanie pozwolenia oraz dołączona do niego dokumentacja nie zawierały programu prac odnoszącego się do schodów ulokowanych w obrębie omawianej klatki schodowej. Powyższe działania dotyczące schodów zostały zatem, zdaniem organu, wykonane bez pozwolenia konserwatorskiego. Organ odwoławczy stwierdził, że ww. prace stanowiły ingerencję w substancję zabytkową chronioną na podstawie wpisu do rejestru zabytków i mogły przyczynić się do uszczuplenia wartości budynku przy ul. [...] w [...]. Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wskazał, że wziął pod uwagę, iż w treści protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2020 r. określono, że prowadzone prace zostały wstrzymane przed finalnym malowaniem. Organ stwierdził, że powyższe nie oznacza jednak zakończenia działań przy okrągłej klatce schodowej omawianego budynku podjętych przez Krajową Radę [...], można bowiem założyć, iż prace te zostaną podjęte w trakcie finalnego malowania bądź po tym zdarzeniu. Zdaniem organu drugiej instancji zasadne jest więc wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych w tej części obiektu. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie potrzebę określenia adresata nakazu, którego nie określono w decyzji organu pierwszej instancji. Organ wskazał, iż powyższe prace wykonywane były na zlecenie Krajowej Rady [...]. Organ drugiej instancji stwierdził ponadto, że rygor natychmiastowej wykonalności został nadany zaskarżonemu nakazowi zasadnie, bowiem kontynuacja prac konserwatorskich i robót budowlanych w obrębie okrągłej klatki schodowej przedmiotowego budynku stwarzała zagrożenie dla wartości zabytku wpisanego do rejestru zabytków, poprzez możliwość niekorzystnej ingerencji w wystrój wewnętrzny obiektu. Krajowa Rada [...] złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] marca 2021 r. zarzucając: naruszenie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez wydanie decyzji o wstrzymaniu prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych, w sytuacji gdy program prac konserwatorskich zawierał pełen zakres prac włącznie z tymi zakwestionowanymi przez organ, a także pomimo że decyzja z dnia [...] października 2019 r. wygasła z dniem [...] grudnia 2020 r., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez oparcie decyzji wyłącznie na ustaleniach protokołu kontroli, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że prace polegające na odtworzeniu wyglądu podniebi i policzków, odtworzeniu brakujących żelaznych tralek, oczyszczeniu pochwytu balustrady nie były przewidziane w decyzji z [...] października 2019 r., - art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować bezstronność i równe traktowanie wobec prawa. Strona wskazała, że w dniu [...] grudnia 2020 roku przeprowadzono oględziny w budynku przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z treścią protokołu oględzin, w chwili jego sporządzenia prace na klatce były wstrzymane przed finalnym malowaniem. Pomimo braku prowadzenia prac na klatce, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wstrzymał prowadzenie prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej. Krajowa Rada [...] podniosła także, że zgodnie z treścią protokołu oględzin, według oświadczenia P. M., program prac załączony do decyzji z dnia [...] października 2019 r. jest nieuszczegółowiony, ponieważ jest to program roboczy (brak pełnego programu prac konserwatorskich oraz brak podpisu autora), jednakże zawiera on wyczerpującą dokumentację fotograficzną elementów podlegających konserwacji - widnieją na nich zarówno podniebia, tralki oraz policzki schodów. Ponadto Krajowa Rada [...] dysponuje pełnym programem prac konserwatorskich z 2020 roku. Krajowa Rada [...] wskazała, że zgodnie z załączonym do wniosku o wydanie decyzji Programem prac konserwatorskich, prace obejmujące malowanie ścian klatki schodowej były wskazane jako prace kompleksowe, tj. w zakres tych prac wchodziły takie prace jak oczyszczenie malowanych powierzchni, reperacja spękań i ubytków w przypadku których konieczne było nałożenie masy tynkarskiej i rekonstrukcja brakujących fug imitujących podział oraz naniesienie na wszystkie powierzchnie ścian substancji gruntujących. W rozumieniu programu prac konserwatorskich ściany (pionowe, poziome i skośne) obejmują wszystkie powierzchnie otynkowane i pomalowane we wnętrzu klatki schodowej, a więc również podniebia i policzki schodów, potwierdza to wyczerpująca dokumentacja fotograficzna elementów podlegających konserwacji m.in. tralek, (str. 13 i 17), podniebia (str. 11) i policzków schodów (str. 11,15). Dopiero po wykonaniu tych prac oraz po doborze barw farb malarskich miało być przeprowadzone dwukrotne malowanie wszystkich ścian. Skarżąca podniosła również, że wykonawca prac jednakowo z Krajową Radą [...] rozumiał zakres prac objętych programem. Zgodnie z umową z [...] sierpnia 2020 r. przedmiotem prac wykonawcy były prace konserwatorskie wykonane zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2019 r., Programem prac konserwatorskich stanowiącym załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac konserwatorskich z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz autorskim programem prac konserwatorskich sporządzonym przez konserwatora zabytków G. M. W oparciu o te dokumenty wykonawca sporządził kosztorys określający technologię wykonania prac, zawierający również zestawienie planowanych prac i wycenę. Kosztorys obejmował m.in. prace polegające na odbiciu tynków wewnętrznych z usunięciem gruzu na plac budowy, czyszczenie ścierne ścian i sufitów po usunięciu powłok malarskich i nadwyrężonych lub wtórnych wierzchnich warstw tynków, wycinanie tarczą diamentową boni w ścianach z cegły, uzupełnienie tynków gipsem ceramicznym na stropach, belkach, podciągach, biegach i spocznikach, wykonanie boni tasiemkowych na ścianach gipsem francuskim po wycięciu zaprawy ze starych zaślepień (powyższe prace miały być również wykonane na podniebiach i policzkach schodów). Krajowa Rada [...] wskazała, że w toku postępowania na potwierdzenie zgodności wykonywania prac konserwatorskich z pozwoleniem konserwatorskim przedłożyła także komentarz dyplomowanego konserwatora zabytków i rzeczoznawcy konserwacji zabytków P. G. M., dotyczący uwag do Programu prac konserwatorskich, tj. pismo z dnia 6 stycznia 2021 r. W ocenie strony skarżącej malowanie klatki schodowej obejmowało wszystkie prace konieczne do odnowienia klatki i w końcowym rezultacie jej pomalowania, a więc również podniebia i policzki schodów, metalowe tralki, jak i nałożenie na ściany masy tynkarskiej i rekonstrukcję fug. Krajowa Rada [...] wskazała, że niezgodne ze sztuką budowlaną i konserwatorską byłoby pomalowanie ścian z jednoczesnym pozostawieniem brudnych elementów klatki schodowej. Skarżąca wskazała również, że zgodnie z zasadami logiki nie sposób stwierdzić, iż prace konserwatorskie klatki schodowej polegające na malowaniu ścian (poziomych, pionowych i skośnych) mogą się odbyć częściowo bez odnowienia uprzednio malowanych elementów samych schodów. Wobec tego, w przypadku gdy organ uznał, iż wniosek o pozwolenie na prace konserwatorskie dotyczy tylko ścian pionowych klatki schodowej, to zgodnie z zasadą starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania powinien wezwać wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w tej materii. W skardze podniesiono również, że pismem z dnia 8 grudnia 2020 r. Krajowa Rada [...] wystąpiła do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o przedłużenie ważności decyzji z dnia [...] października 2019 r. do [...] czerwca 2021 r., motywując to przedłużeniem realizacji prac konserwatorskich. Na skutek bezczynności organu, który nie rozpoznał w terminie wniosku o przedłużenie decyzji z dnia [...] października 2019 r., decyzja ta wygasła z dniem [...] grudnia 2020 r. Zdaniem strony, skoro na dzień wydawania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (tj. [...] stycznia 2021 r.) decyzja z dnia [...] października 2019 r. już nie obowiązywała, organ nie mógł stwierdzić, że prace konserwatorskie wykonywane są niezgodnie z tą decyzją. Zatem Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu winien decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r. uchylić w całości. Na marginesie Krajowa Rada [...] wskazała, że w dniu [...]kwietnia 2021 r. uzyskała decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwalającą na wykonywanie prac konserwatorskich w pełnym zakresie, włącznie z tymi, które organ uprzednio zakwestionował. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wynika, że uwzględnienie skargi przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] marca 2021 r., nakazująca Krajowej Radzie [...] wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...], wydana w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 282). Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in. prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. W myśl art. 43 ust. 1 ustawy wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych lub poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8, 10 i 11, przy zabytku wpisanym do rejestru. Budynek znajdujący się w [...]przy ul. [...] decyzją z dnia [...] listopada 1968 r. został wpisany do rejestru zabytków, w związku z czym podlega ochronie na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Decyzją z dnia [...]października 2019 r., na wniosek Krajowej Rady [...], [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie prac konserwatorskich polegających na malowaniu ścian okrągłej klatki schodowej z zachowaniem istniejącego koloru oraz zmianę oświetlenia - świetlówka na lampy wykonane w technice witrażu w budynku przy ul. [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że podczas oględzin przeprowadzonych w budynku przy ul. [...] w [...] w dniu [...] grudnia 2020 r. ustalono, że w obrębie okrągłej klatki schodowej wykonywane są prace polegające na odtworzeniu wyglądu ścian imitujących okładziny poprzez nałożenie masy tynkarskiej na całość powierzchni i wyżłobienie fug, oczyszczeniu powierzchni schodów (policzków i podniebi), uzupełnieniu i odtworzeniu brakujących żelaznych tralek w balustradzie schodów oraz oczyszczeniu poręczy schodów. Następnie podczas kontroli ww. zabytku przeprowadzonej w dniu 28 grudnia 2020 r. przedstawiciele [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stwierdzili realizowanie robót polegających na odtworzeniu wyglądu podniebi i policzków oraz brakujących żelaznych tralek, a także oczyszczeniu poręczy balustrady. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że powyższe prace wykroczyły poza zakres udzielonego stronie pozwolenia, a twierdzenia strony o zgodności prac z decyzją z dnia [...] października 2019 r. są pozbawione jakichkolwiek podstaw i pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2019 r. pozwalała jedynie na malowanie ścian okrągłej klatki schodowej z zachowaniem istniejącego koloru oraz na zmianę istniejącego oświetlenia (świetlówka na lampy wykonane w technice witrażu). Decyzja ta nie przewidywała nałożenia masy tynkarskiej na całość powierzchni ścian i wyżłobienia fug, nie zezwalała także na prowadzenie prac w obrębie schodów. Wbrew twierdzeniom strony również dokumentacja dołączona do wniosku z 5 czerwca 2019 r. o wydanie pozwolenia konserwatorskiego pn. "Program prac konserwatorskich malowanie klatki okrągłej i wymiana oświetlenia w budynku [...]ul. [...], [...]" nie przewidywała takich prac. Przedstawiony w tym dokumencie program prac konserwatorskich obejmował: wykonanie dokumentacji fotograficznej i opisowej, demontaż istniejącego oświetlenia, przygotowanie istniejącej instalacji elektrycznej pod montaż nowych lamp, całkowite oczyszczenie powierzchni ścian przez mycie wodą i szarym mydłem, reperację spękań i ubytków, rekonstrukcję brakujących fug imitujących podział (imitacja okładzin), naniesienie na wszystkie powierzchnie ścian substancji gruntujących, dobór kolorów na podstawie barw z palety NCS, dwukrotne malowanie ścian, montaż lamp i żyrandola wykonanych w technice witrażowej. Z okoliczności, że dokumentacja ta zawierała zdjęcia, na których widoczne są podniebia, tralki oraz policzki schodów, strona nie może wywodzić, że pozwolenie konserwatorskie zezwalało na prowadzenie prac w obrębie schodów. Bez żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostają argumenty wskazujące, że program prac załączony do decyzji z dnia [...] października 2019 r. był programem roboczym, nieuszczegółowionym, a Krajowa Rada [...] dysponuje pełnym programem prac konserwatorskich z 2020 r. Podkreślenia wymaga, że wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a jednym z obowiązków jest wynikająca z art. 36 ust. 1 pkt 1-12 ustawy konieczność uprzedniego uzyskania zgody organu konserwatorskiego na prace i działania przy zabytku w tym przepisie wymienione. To organ konserwatorski ocenia, jaka ingerencja w zabytek jest dopuszczalna i jaki wpływ na wartości zabytkowe obiektu mają planowane czy wykonane prace. Zakres prac, które można wykonać w zabytku, określa organ w decyzji wydawanej w trybie art. 36 ustawy, a nie strona podejmująca prace. Nie może budzić wątpliwości, że Krajowa Rada [...] mogła wykonywać jedynie prace zgodne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji z [...] października 2019 r., a nie według "pełnego programu prac konserwatorskich z 2020 roku", sporządzonego po wydaniu pozwolenia konserwatorskiego. Bez żadnego wpływu na wynik sprawy pozostaje zatem zakres prac wynikający z programu prac z 2020 r., jak również treść umowy zawartej w sierpniu 2020 r. z wykonawcą robót i stanowiącego załącznik do niej kosztorysu. Zauważyć przy tym trzeba, że zakres prac został określony przez organ w pozwoleniu z [...] października 2019 r. w sposób jasny i zrozumiały, również argumentacja strony wskazująca na odmienne rozumienie tego zakresu przez Krajową Radę [...] (jako obejmujące również nałożenie na ściany masy tynkarskiej i rekonstrukcję fug oraz prace w obrębie schodów) nie mogła zatem odnieść zamierzonego skutku i prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Argumenty strony skarżącej zmierzające do wykazania, że wykonane prace były zgodne z udzielonym pozwoleniem, mają jedynie charakter polemiczny i nie podważają prawidłowych ustaleń organów. Ustalenia z przeprowadzonych kontroli i zgromadzona dokumentacja zdjęciowa jednoznacznie wskazują, że prowadzone prace stanowiły odstępstwo od udzielonego pozwolenia konserwatorskiego. Prawidłowo zatem na podstawie art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nakazano wstrzymanie prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...]. Zauważyć przy tym trzeba, że okoliczność, iż w dniu kontroli [...] grudnia 2020 r. nie były prowadzone prace, nie stanowiła przeszkody do wydania decyzji o wstrzymaniu prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych realizowanych przy okrągłej klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w [...]. Ponadto, wbrew stanowisku strony, nie stanowi naruszenia art. 43 ustawy wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o wstrzymaniu prac w sytuacji wygaśnięcia pozwolenia konserwatorskiego. Okoliczność, że w dacie wydawania przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzji ([...] stycznia 2021 r.) wygasło już pozwolenie konserwatorskie, nie oznacza, że organ nie mógł kontrolować zgodności przeprowadzonych prac z tym pozwoleniem. Zaskarżona decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...]marca 2021 r. pozostaje zatem w zgodzie z prawem, a zarzuty skargi są bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło