VII SA/Wa 127/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-28
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch - Baranowska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez zgłoszenia może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie ustalił prawidłowo stanu własności nieruchomości, na której ogrodzenie zostało wykonane?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności braku należytego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego własności nieruchomości. Bez wyjaśnienia tej kwestii nie można ocenić zasadności nakazu rozbiórki ogrodzenia, dlatego decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez zgłoszenia na działkach nr [...] i [...]. Inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością, a właściciel terenu żądał rozbiórki. Skarżący kwestionowali ustalenia organu dotyczące własności działek, wskazując na błędy w ewidencji gruntów i wcześniejsze orzeczenie WSA uchylające nakaz rozbiórki. Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił prawidłowo stanu własności nieruchomości, co uniemożliwia ocenę decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. i L. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nakazującą inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia terenu działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w W. , usytuowanego od strony ul. [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem niniejszej sprawy są stricte prace ogrodzenia terenu działek o nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wykonane od strony ul. [...] jesienią 2008 r. Na działkach tych znajduje się zbiorowa mogiła okresu [...] i od ul. [...] znajduje się ogrodzenie z furtką o wysokości 1,62 m i długości 9,95 m wykonane z metalowych przęseł z betonowymi słupkami na cokole betonowym. Według oświadczenia inwestora część ogrodzenia przy pomniku została przerobiona w okresie wrzesień-październik 2008 r. poprzez wykonanie detali – metalowych elementów zakończenia przęseł, jednakże z dokumentacji zdjęciowej Urzędu Miasta wynika stan ogrodzenia istniejący wiosną 2008 r., względem którego obecne ogrodzenie ma inny kształt, wysokość i usytuowanie bliżej ul. [...].
Przywołując art. 28 i 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, że inwestor winien był dokonać zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia od strony drogi publicznej i dopiero wówczas, przy braku sprzeciwu ze strony organu, mógłby zrealizować zamierzenie inwestycyjne.
Zważywszy, że wymóg ten nie został spełniony, a inwestor wykonał całkowicie nowe ogrodzenie jesienią 2008 r. w warunkach samowoli budowlanej, organ zgodnie z przewidzianą przepisami możliwością legalizacji samowoli (art. 49b ust. 2) dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i stwierdził, iż obiekt nie spełnia warunków zastosowania procedury legalizacyjnej. Inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś właściciel oraz prawny dysponent terenu żądając rozbiórki ogrodzenia wyraża wolę równoznaczną z brakiem zgody na dysponowanie terenem przez inwestora, to zaś oznacza niemożliwość zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia.
Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli J. i L. W., domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 6, 9, 10, 77 i 80 kpa. Ich zdaniem organ odwoławczy nie odniósł się do argumentacji odwołania, że w sprawie ogrodzenia postępowanie toczy się od 2003 r., a sprawę rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r. uchylił wcześniejszy nakaz rozbiórki ogrodzenia od ul. [...] i [...]. Ocena prawna zawarta w tym wyroku jest wiążąca i według skarżących nieprawidłowe jest podejmowanie innych działań przez organ. Działka nr [...] stanowi współwłasność spółki jawnej, a nie Skarbu Państwa jak błędnie przyjmuje organ, zaś działka nr [...] nie jest ogrodzona od ul. [...]. Skarżący zarzucili, że organ nie przedstawił im analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i nie przeprowadził dowodu dla ustalenia prawa własności działki nr [...], która jest współwłasnością skarżących, a nie Skarbu Państwa.
Zdaniem skarżących zachodzi nieważność przedmiotowego postępowania, bowiem jest ono drugim postępowaniem w tej samej sprawie. Skoro ogrodzenie działki nr [...] było realizowane w tym samym czasie, co ogrodzenie działki nr [...] to prowadzenie odrębnych spraw jest niezgodne z wyrokiem WSA z dnia 26 czerwca 2007 r., a nadto cała nieruchomość, w tym miejsce pamięci narodowej, jest objęte nadzorem konserwatora zabytków, który nie wypowiedział się w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Objęta kontrolą sądową decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] wydana została w sprawie samowolnie wybudowanego ogrodzenia terenu działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w W., usytuowanego od ul. [...]. Nakaz rozbiórki ogrodzenia wydany w trybie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego uzasadniony był stwierdzeniem samowoli budowlanej (wykonanie obecnie istniejącego ogrodzenia bliżej ul. [...] jesienią 2008 r. – bez zgłoszenia) i niemożnością legalizacji, bowiem inwestor J. W. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś właściciel i dysponent prawny terenu żądając rozbiórki ogrodzenia, nie wyraża zgody na dysponowanie działką przez inwestora. A zatem o braku możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej decydowała niemożność wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Z przedłożonej dokumentacji ewidencyjnej wynika, że działka nr [...] pozostaje we władaniu Zarządu Dróg Miejskich (trwały zarząd) i jest własnością Skarbu Państwa (vide informacja z dnia 2 października 2009 r. z ewidencji gruntów i budynków Biura Geodezji i Katastru [...] w [...]. Na tej informacji oparte zostało stanowisko organu o braku możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Mimo zarzutów odwołania organ nie dokonał ustaleń co do uprawnień właścicielskich do działki nr [...], choć skarżący twierdził, że działka jest jego własnością. Z dokumentów zawartych w aktach wynika, że na mapie dołączonej do informacji z ewidencji gruntów wyszczególniona jest działka nr [...], na której znajduje się mogiła oraz działka nr [...], która usytuowana była w pasie określonym jako droga, ułożonym równolegle do ul. [...] a z postanowienia Zarządu Dróg Miejskich nr [...] z dnia [...] wynika, że prowadzone było postępowanie w przedmiocie przywrócenia do stanu pierwotnego pasa drogi w ul. [...], w którym ujawniono, że nierozstrzygnięta jest kwestia własności nieruchomości, której postępowanie dotyczy. Z przedłożonej do akt decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące ogrodzenia działki nr [...] przy ul. [...], wynika fakt usytuowania ogrodzenia przez inwestorów na terenie własnej nieruchomości przy ul.[...], potwierdzony przez uprawnionego geodetę K. L.
Przedłożona przez stronę mapa inwentaryzacyjna nieruchomości przy ul. [...] zawiera wyrys granic nieruchomości na podst. operatu ewidencji gruntów, ze wskazaniem wybudowania ogrodzenia zgodnie z wyrysem na mapie.
Z załączonego do skargi pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] wynika, że w dniu 20 lutego 2009 r. wprowadzono zmianę do ewidencji gruntów w wyniku której wykreślono wpis Zarządu Dróg Miejskich jako władającego działką [...], zaś działki ewid.[...], [...],[...] i [...] stanowią jedną nieruchomość uregulowaną w KW [...], będącą własnością strony skarżącej. Pismo powyższe wskazuje na błędne wpisy dokonane w ewidencji i niezgodne z przepisami ewidencyjnymi gruntów działanie delegatury [...]. Powołując się na nieprawidłowości dokonywania wpisów w ewidencji gruntów, strona skarżąca kwestionuje istnienie działki oznaczonej jako nr [...], twierdząc iż ta część gruntu przynależy do całości działki skarżących i tylko działka [...] (powierzchnia pod pomnikiem) jest własnością Skarbu państwa (vide protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2010 r. i pismo uzupełniające skargę wraz z przedłożoną dokumentacją).
Biorąc pod uwagę treść powyższych dokumentów wskazujących na występowanie już wcześniej w sprawie przedmiotowej nieruchomości kwestii niewyjaśnienia uprawnień właścicielskich (pas drogi w ul. [...]), zarzuty skarżącego co do błędnego przyjęcia własności Skarbu Państwa dla działki nr [...], a także fakt wystąpienia błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków istotnym było szczegółowe zbadanie czyją własnością jest teren działki nr ew. [...].
Brak takich ustaleń stanowi o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i uniemożliwia sądowi ocenę rozstrzygnięcia administracyjnego. Naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa jako mające istotny wpływ na wynik postępowania stanowiło podstawę uchylenia obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270)
Orzekając ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe i dopiero po dokonaniu starannych ustaleń w kluczowej kwestii własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], organ podejmie rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie dotyczącej stricte ogrodzenia terenu działek nr [...] i [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło