VII SA/Wa 1270/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-02
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało wniesione przez grupę mieszkańców, którzy nie byli stronami postępowania przed organem pierwszej instancji i nie zostało im doręczono decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., nie ustalając prawidłowo podmiotu wnoszącego odwołanie i nie badając, czy przysługuje mu przymiot strony. "Mieszkańcy wsi" nie są podmiotem uprawnionym do czynności w postępowaniu administracyjnym, a prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie postępowania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy fermy drobiu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji przez Mieszkańców Wsi reprezentowanych przez E. O. Skarżąca E. O. wniosła skargę na to postanowienie, kwestionując pozbawienie jej przymiotu strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. O. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r, znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy Fermy Drobiu zlokalizowanej przy ul. [...] w miejscowości [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r, działając na podstawie art. 134 kpa- stwierdził, że odwołanie Mieszkańców Wsi [...] reprezentowanych przez E. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do przepisu art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zdaniem organu ustanowiony w art.. 129 § 2 k.p.a prekluzyjny 14 — dniowy termin do wniesienia odwołania dotyczy tylko osób będących stronami postępowania administracyjnego, którym decyzja została doręczona, natomiast nie odnosi się do podmiotów, które nie mają przymiotu strony, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i którym decyzji nie doręczono W sytuacji, w której organ nie doręczył decyzji konkretnemu podmiotowi — będącemu jednak w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego — ani też nie ogłosił decyzji, to stronie która nie brała udziału w postępowaniu przysługuje prawo do wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla pozostałych stron, którym decyzję doręczono.
W dniu 24 lutego 2009 r. do organu drugiej instancji wpłynęło odwołanie Mieszkańców wsi [...] za pośrednictwem P. E. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., których organ powiatowy nie uznał za strony postępowania i któremu w/w rozstrzygnięcie zostało doręczone "do wiadomości" jako osobom bezpośrednio zainteresowanym.
W świetle powyższych rozważań organ uznał, że termin do wniesienia odwołania przez Mieszkańców wsi [...] za pośrednictwem P. E. O. od decyzji organu pierwszej instancji należy liczyć od daty doręczenia decyzji stronie, która brała udział w przedmiotowym postępowaniu, tj. A. Z. w dniu 6 stycznia 2009r.
Tak więc 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 20 stycznia 2009 r.
Mieszkańcy wsi [...] za pośrednictwem P. E. O. odwołanie złożyli w dniu 24 lutego 2009 r., a zatem nie ulega wątpliwości, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla strony, której decyzja została doręczona.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. O. wnosząc o jego uchylenie w uzasadnieniu przedstawiając okoliczności związane z wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. i wadliwym w ocenie skarżącej pozbawieniem jej przymiotu strony w tym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Przepis art. 127 § 3 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego. Pamiętać przy tym należy, że prawo do wniesienia tego szczególnego środka odwoławczego
przysługuje zarówno stronie, która brała udział w postępowaniu w I instancji, jak również stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. W tym ostatnim przypadku bez znaczenia prawnego jest subiektywne odczucie podmiotu o posiadaniu przymiotu strony, a decydujące znaczenie posiada to, czy podmiot wnoszący odwołanie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Także w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia przed podmiot do tego legitymowany. Organ odwoławczy nie może działać z urzędu, a dopiero czynność strony, polegająca na wniesieniu odwołania, powoduje, że organ odwoławczy może uruchomić postępowanie odwoławcze i korzystać z uprawnień określonych w art. 138 k.p.a. (vide wyrok NSA z 13.02.1996 r., S.A./Wr 477/95 niepublikowany, wyrok NSA z 25.05.1984 r., II S.A. 2048/83, ONSA 1/84, poz. 51).
Nie ulega wątpliwości,iż w sprawie niniejszej organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 i 77 kpa w związku z art. 127 § 3 k.p.a nie ustalił, kto złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.
Określenie, które znalazło się w komparacji zaskarżonego postanowienia, z którego wynika, iż odwołanie wnieśli"Mieszkańcy wsi [...] reprezentowani przez E. O." nie wyczerpuje obowiązku ustalenia przez organ podmiotu składającego odwołanie oraz rzetelnego zbadania czy przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Zwłaszcza, iż jak wynika z samego odwołania złożyło je kilkanaście osób fizycznych, których podpisy pod tymże odwołaniem się znajdują. Z pewnością natomiast "Mieszkańcy wsi [...]" nie są podmiotem uprawnionym do dokonywania jakichkolwiek czynności w postępowaniu administracyjnym.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni powyższe rozważania oraz fakt, iż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009r. w sprawie VII SA/Wa 1271/09, uchylone zostało postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r.o odmowie przywrócenia E. O. terminu do wniesienia odwołania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.
. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, ze względu na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 kpa w związku z art.
127 § 3 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku, rozstrzygniecie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło