VII SA/Wa 1270/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-16

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata przez stronę tytułu prawnego do nieruchomości w toku postępowania wznowionego może skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego, jeśli następca prawny nie podtrzymuje odwołania?
Ratio decidendi
Utrata przez stronę tytułu prawnego do nieruchomości w toku postępowania wznowionego oznacza, że strona nie dysponuje już aktualnym i rzeczywistym interesem prawnym do dalszego udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien ustalić następcę prawnego i wezwać go do podtrzymania odwołania. Jeśli następca prawny nie podtrzyma odwołania, organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie rozpatrywać sprawę merytorycznie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący, którzy pierwotnie złożyli wniosek o wznowienie postępowania, sprzedali w trakcie postępowania nieruchomość. Zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu i niepoinformowanie nabywcy nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także decyzję Wojewody z lipca 2016 r., uznając, że skarżący utracili przymiot strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., a także decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. Z.S. i P.L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...]; III. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących A.Z.S. i P. L. S. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2017r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. i P. S. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowego z miejscami postojowymi, 2 pylonami reklamowymi, zagospodarowaniem terenu, 2 zjazdami, infrastrukturą techniczną, szambem i zbiornikiem retencyjnym na dz. ew. [...], [...], [...], nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., Organ wskazał, że A. i P.S. złożyli wniosek o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] czerwca 2015 r. Postanowieniem z [...] listopada 2015 r. organ wznowił postępowanie. Decyzją z [...] lutego 2016 r. odmówił uchylenia decyzji z [...].06. 2015 r. Decyzją z [...] lipca 2016 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania pp. S., uchylił decyzję z [...] lutego 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prezydent [...] wydał decyzję z [...] grudnia 2016 r. Organ przedstawił zasady postępowania wznowieniowego, przesłankę braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy i przytoczył art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego definiujący pojęcie strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zawierający definicję legalną pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" Dalej stwierdził, że analiza projektu zagospodarowania terenu wskazuje, iż budynek znajduje się prawie 34 m od granicy działki ew. nr [...]. Nieruchomość skarżących nie znajduje się zatem w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m. in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7 - 17.00) oraz § 13 (przesłanianie) § 19 dotyczący usytuowania miejsc postojowych (projektowane miejsca 12,5 m od granicy działki ew. nr [...]) oraz § 36 dotyczącego usytuowania zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe (szambo będzie pod parkingiem) rozporządzenia MI z 12.04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Natomiast zarzuty co do hałasu i drgań świadczą o interesie faktycznym, a nie prawnym. Fakt immisji pośrednich nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08). Organ nie zgodził się z argumentacją, że drugi zjazd publiczny nie spełnia wymogów z § 78 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, gdyż przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi nie jest wyokrąglone, powołując się na projekt. Zaznaczył, że zjazd ppoż jest przy granicy działki ew. nr [...] i ok. 80 m od granicy działki ew. nr [...]. Dodał, że śmietnik projektuje się w wiacie stalowej, dostawionej do zachodniej ściany budynku, oznaczonej na rysunku PZT symbolem Z2 w odległości ok. 70 m od granicy działki ew. nr [...], a więc nie powoduje ograniczeń. W ocenie Wojewody [...] obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje działki ew. nr [...]. Organ wyjaśnił, że stronami postępowania wznowieniowego są nie tylko strony postępowania zwykłego, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki rozstrzygnięcia podjętego w postępowaniu wznowieniowym. Jednak wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa następuje tylko na żądanie strony. W związku z powyższym zarzucana niemożność poinformowania o zbyciu nieruchomości nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ niezależnie od tego kto jest obecnie właścicielem nieruchomości, wnioskodawcami byli A. S. i P. S.. Skarżący utracili tytuł prawny do nieruchomości nr [...], ale nie przedstawili dokumentu, z którego wynika dla nich na chwilę obecną, prawo własności, użytkowania wieczystego lub zarządu nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Złożyli odpis zupełny KW [...], z którego wynika, że byli współwłaścicielami działki ew. nr [...] w chwili złożenia wniosku o wznowienie a na podstawie umowy w formie aktu notarialnego Rep A Nr [...] z [...] marca 2016 r. sprzedali działkę [...] Sp. z o.o. (aktualnie [...] Sp. z o.o.). Skargę na powyższą decyzję złożyli A. i P. S. zarzucając naruszenie: 1. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie prawa czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z materiałami postępowania i wypowiedzenia, co do zgormadzonego materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy ponieważ uniemożliwiło zgłoszenie zastrzeżeń do postępowania i poinformowanie o zbyciu nieruchomości, a w konsekwencji pominiecie nabywcy nieruchomości Spółki [...] Sp. z o.o., 2. art. 10 i 28 k.p.a. oraz art. 30 § 4 k.p.a. polegające na pominięciu poprzez nieinformowanie o toczącym się postępowaniu oraz o zapadłych rozstrzygnięciach, nabywcy nieruchomości Spółki [...] Sp. z o.o. 3. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której organ nie dysponował oryginałami akt sprawy, 4. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., polegająca na braku ustalenia możliwości zagospodarowania działek wnioskodawców przed wydaniem decyzji z [...] czerwca 2015r. oraz po jej wydaniu, 5. art. 28 ust. 2 Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony; Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ad. 1 Strony wskazały, że organ nie zawiadomił o ponownym podjęciu sprawy i możliwości zapoznania się z aktami czym naruszył w art. 10 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy bo uniemożliwiło zgłoszenie zastrzeżeń, co do toczącego się postępowania i co istotne, poinformowanie organu o zbyciu nieruchomości, a w konsekwencji pominiecie w postępowaniu strony - nabywcy nieruchomości Spółki [...] Sp. z o.o. Ad. 2 Konsekwencją powyższego było niepowiadomienie i niezapewnienie udziału w sprawie nabywcy działki nr [...], który winien wstąpić w prawa strony Tym bardziej, że organ miał świadomość, że działka została zbyta. Nie podjął jednak żadnych kroków aby prawidło ustalić krąg stron postępowania. Pomimo, że uprzednia decyzja Wojewody z [...] lipca 2016r. została skierowana do [...] Sp. z o.o. Ad. 3 Nadto, organ nie dysponował oryginałami akt sprawy, na co wskazuje pkt 12 opisu stanu faktycznego (str. 4 uzasadnienia). Ad. 4 i 5 W ocenie skarżących przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji w przestrzeń objęta prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Obiekt może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę" (por. wyroki NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 332/2012, WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r., VII SA/Wa 2359/09, WSA w Opolu z dnia 5 marca 2015 r., II SA/Op 596/14, WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2015 r., II Sa/Gd 825/14), Następnie skarżący przytoczyli obszernie orzecznictwo, na poparcie swojego stanowiska. Dodali, że całkowicie pominięto hałas oraz drgania, które będą generowane przez wzmożony ruch samochodów osobowych oraz dostawczych zaopatrujący obiekt, w tym § 325 warunków technicznych oraz normy wynikające z poz. 62 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia. Bez wątpienia wzmożony ruch samochodowy w połączeniu z hałasem z portu lotniczego spowoduje, że koniecznym będzie uwzględnienie generowanego hałasu w celu spełnienia przez projekt warunków technicznych dotyczących ochrony przed hałasem. Co w konsekwencji przełoży się na możliwy sposób zagospodarowania terenu uwzględniający te okoliczności. Następnie skarżący przedstawili obszernie zarzuty odnośnie zjazdu, podkreślając m.in., że uzyskanie decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu nie zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zjazdu. Dalej zakwestionowali warunki sanitarne. Zdaniem skarżących interes prawny musi być zweryfikowany przy zapewnieniu każdej stronie udziału w postępowaniu. Nie jest możliwe uznanie, że określona osoba nie jest stroną postępowania w sytuacji, gdy z uwagi na zarzuty przez nią podnoszone, wymaga wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, czy interes prawny tej osoby nie został naruszony w świetle przepisów prawa. Nie został należycie zbadany obszarze oddziaływania Inwestycji. Inwestycja doprowadzi do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych działki skarżących, istotnego ograniczenia w jej zagospodarowaniu, pogorszenia warunków sanitarnych, powstania uciążliwości dla otoczenia, a także spadku jej wartości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy Sąd nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny zasadności stanowiska organów, to jest czy w istocie nieruchomość nr [...], jak ustaliły organy nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Podstawową bowiem kwestią determinującą rozstrzygnięcie był podnoszony przez samych skarżących, jak i organ odwoławczy fakt zbycia w toku wznowionego postępowania działki nr [...]. Zawierając umowę kupna sprzedaży w dniu [...] marca 2016r skarżący utracili bowiem tytuł prawny do działki nr ew. [...], na rzecz [...] Sp. z o.o., a obecnie [...]Sp. z o.o. (KW nr [...]), uzasadniający do tej daty ich udział w charakterze strony w postępowaniu wznowieniowym. Oznacza to, że już przed wydaniem decyzji z [...] czerwca 2016r. (nr [...]) uchylającej decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2016r. (odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2016r.) i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji Wojewoda [...] miał obowiązek zbadać, czy odwołujący posiadają przymiot strony, a zatem czy mogą skutecznie domagać się uchylenia decyzji organu I instancji. Ustalenia negatywne w tym zakresie obligowały organ odwoławczy do ustalenia następcy prawnego wnioskodawców i wezwania do złożenia oświadczenia, czy popiera on odwołanie. Tylko w przypadku podtrzymania odwołania organ mógł wydać decyzję merytoryczną, w przeciwnym wypadku jego obowiązkiem było umorzenie postępowania odwoławczego. Wbrew bowiem stanowisku organu II instancji, utrata (zbycie) przez stronę źródła interesu prawnego, stanowiącego podstawę legitymacji do występowania w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu zarówno art. 28 k.p.a., jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że strona nie dysponuje już interesem prawnym w dalszej fazie tego postępowania. W momencie zbycia nieruchomości jej interes prawny nie ma już charakteru rzeczywistego i aktualnego. Innymi słowy skarżący nie mogli już ze skutkiem prawnym dowodzić, że działka nr [...] położona jest w obszarze oddziaływania – o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – inwestycji objętej decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...], a więc, że przysługuje im przymiot strony we wznowionym postępowaniu. Tym samym doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w stopniu uzasadniającym uchylenie nie tylko zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, ale równie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., która zapadła w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez skarżących nie posiadających już interesu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody [...] będzie zatem ustalenie, czy następca prany skarżących podtrzymuje zarzuty odwołania, jeśli tak, to organ wyda decyzję merytoryczną, w przeciwnym wypadku umorzy postępowanie odwoławcze. Z podanych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 250 § 1 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło