VII SA/Wa 1271/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-19

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną, mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, mimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, wskazując na braki we wniosku. Wnioskodawca nie uzupełnił wniosku ani nie przedstawił żądanych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. W. i J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia : odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 października 2008r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez J. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2008r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje, gdyż w punkcie 10 formularza - dochody wnioskodawca nie podał żadnej kwoty, z czego wnioskodawca płaci świadczenie alimentacyjne w wysokości 550,00 złotych, czy wnioskodawca podejmuje pracę zarobkową, czy też jest osobą bezrobotną, jeśli pracuje, to należało podać uzyskiwany dochód i z jakiego tytułu, a jeśli jest osobą bezrobotną, to należało wskazać czy otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych czy też nie, jakie wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni około 25 ha, czy wnioskodawca posiada maszyny rolnicze, jeśli tak, należało podać jakie oraz ich wartość rynkową i rok produkcji, czy wnioskodawca otrzymuje dofinansowanie do gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, jeśli tak, należy podać w jakiej wysokości, czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie (osobowe, ciężarowe), ich wartość rynkową oraz rok produkcji, czy wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu posiadania działki niezabudowanej o powierzchni 5.000 m ² np. z tytułu dzierżawy, itp., jeśli tak, należało podać ich wysokość, jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, czy wnioskodawca uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę z gospodarstwa rolnego za I półrocze 2008r, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli wnioskodawca posiada taki status, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 69 m ², nieruchomość rolną o powierzchni około 25 ha oraz działkę niezabudowaną o powierzchni 5.000 m ² . Wnioskodawca nie podał jednak żadnych dochodów z których się utrzymuje lub też osób czy instytucji przy pomocy których się utrzymuje. Wnioskodawca nie wskazał, czy podejmuje pracę zarobkową, czy też jest osobą bezrobotną, otrzymującą zasiłek. Wnioskodawca oświadczył jedynie, że nie posiada dochodów pozwalających na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem niniejszej sprawy. Wnioskodawca nie wyjaśnił także, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni około 25 ha jak również z tytułu posiadania działki niezabudowanej o powierzchni 5.000 m ², np. z dzierżawy. Wnioskodawca nie wskazał, czy otrzymuje dofinansowanie do gospodarstwa rolnego ze środków unijnych lub jakąkolwiek pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych. Z nadesłanego zaś formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, w jaki sposób wnioskodawca utrzymuje siebie i ponosi koszty związane z bieżącymi potrzebami życia codziennego tj. (zakupem niezbędnych produktów żywnościowych, artykułów chemicznych, odzieży). Wnioskodawca nie wyjaśnił także w jaki sposób ponosi koszty związane z opłatami stałymi z tytułu posiadanego mieszkania tj. (czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, itp.) jak również z czego lub przy czyjej pomocy ponosi wydatki związane z posiadaną nieruchomością rolną o powierzchni około 25 ha. Wnioskodawca nie wyjaśnił także z czego opłaca świadczenie alimentacyjne w wysokości 550,00 złotych. Stwierdzono zatem, że informacje przedstawione w formularzach wniosku są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 27 listopada 2008r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz do nadesłania dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów tj. zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę z gospodarstwa rolnego za I półrocze 2008r., zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli wnioskodawca posiada taki status, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. Ze względu na nienadesłanie przez wnioskodawcę żądanych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, nie można ustalić faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Informacje przedstawione zaś w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie nadesłał żadnych wyjaśnień oraz żądanych dokumentów, a tym samym nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło