VII SA/Wa 1271/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. O. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy Fermy Drobiu zlokalizowanej przy ul. [...] w miejscowości [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku E. O., działając na podstawie art. 59 §1 i 2 kpa, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r.- odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została wniesiona przez E. O. pismem z dnia 29 stycznia 2009 r. W uzasadnieniu prośby wskazano, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania zostało spowodowane pobytem za granicą. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawione okoliczności nie dowodzą, a nawet nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanej przywróceniem terminu. Na uzasadnienie swej prośby E. O. przedstawiła kopię biletu lotniczego, jednakże o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można, w ocenie organu, mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można więc przyjąć w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto nie wskazano dokładnej daty ustania przyczyny uchybienia, co czyni niemożliwym ustalenie, czy prośba o przywrócenie terminu została wniesiona z zachowaniem 7- dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. O. wnosząc o jego uchylenie w uzasadnieniu przedstawiając okoliczności związane z wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. i wadliwym w ocenie skarżącej pozbawieniem jej przymiotu strony w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. W świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: * strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; * strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1); * wniosek ten został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania) (§ 2). Zatem, aby przywrócić termin należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi. Chodzi zatem o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego (np. obłożna choroba) i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak więc zostało to wykazane powyżej z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania może wystąpić jedynie strona postępowania po spełnieniu określonych przepisem prawa obowiązków. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika aby organ poddawał te kwestię w wątpliwość, skoro nie dał temu wyrazu w treści samego rozstrzygnięcia. Kolejną przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć, to wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w okresie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej. Sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu, wydającego na jego podstawie stosownego postanowienia, z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Przepis ten nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Pamiętać przy tym należy, iż brak winy, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., zainteresowany winien tylko uprawdopodobnić, a nie udowodnić, czego - jak się wydaje - oczekiwał organ administracji. Uprawdopodobnienie natomiast jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Inaczej rzecz ujmując, uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce, a zakres uprawdopodobnienia obejmuje zdarzenie, które spowodowało brak winy po stronie zainteresowanego. W ocenie Sądu, sam fakt wyjazdu za granicę w toku postępowania administracyjnego może stanowić przyczynę uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, w sytuacji w której wyjazd ten był nagły i brak czasu nie pozwalał na inne zabezpieczenie interesów skarżącej. W tej kwestii brak jednak jakichkolwiek ustaleń organu odwoławczego. Z przedłożonej organowi kopii biletu lotniczego wynika, iż skarżąca wyleciała do [...] w dniu 10 grudnia 2008r, a powróciła do [...] w dniu 23 stycznia 2009r., zaś decyzja będąca przedmiotem odwołania została wydana w dniu [...] grudnia 2008r.i doręczona jedynie inwestorowi w dniu 6 stycznia 2009r. Rzeczą organu odwoławczego jest wyjaśnienie czy skarżąca jest stroną, postępowania, czy powinna otrzymać decyzję organu I instancji i od jakiej daty biegnie dla niej termin do wniesienia odwołania. Wbrew rozważaniom organu ustanie przyczyny uchybienia terminowi w dniu 23 stycznia pozwala na jednoznacznie stwierdzenie, iż wniosek o przywrócenie terminu z dnia 29 stycznia został złożony z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Bez wątpienia przepis art. 59 § 2 k.p.a. istotnie przewiduje obowiązek dopełnienia czynność, dla której określony był termin, jednakże niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu tego obowiązku stanowi brak formalny wniosku, którego uzupełnienie powinien zarządzić organ w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W takim wypadku, nie można było przejść do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem skarżącej do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonał. Dopiero gdyby skarżąca nie uczyniła zadość temu wezwaniu, wówczas to - zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. - jej wniosek o przywrócenie terminu należałoby pozostawić bez rozpoznania, a nie wydawać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Białymstoku z dnia 2 sierpnia 2000 r, sygn. akt SA/Bk 142/00, LEX nr 52261). Przy ocenie braku winy organ administracji musi przyjmować tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena winna się odbywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie jak i okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, ze względu na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 kpa w związku z art. 58 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku, rozstrzygniecie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.