VII SA/Wa 1271/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kwoty tytułem zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu postanawia: przyznać adw. A. G. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy, ustanawiając mu adwokata, którym wyznaczony została adw. A. G. Wyznaczony pełnomocnik dnia 15 stycznia 2015 r. przeglądał akta w siedzibie Sądu, sporządził skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego skargę, w której krótko przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz zawarła zwięzłą argumentację na korzyść skarżącego, a także zażalenie od postanowienia ponownie odrzucającego skargę, w którym lakonicznie przedstawiła stanowisko w sprawie. Następnie pełnomocnik złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej ani w całości, ani w części pomocy prawnej świadczonej z urzędu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpatrywanym zakresie należy zatem sięgnąć do Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1348 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie) . W myśl § 2 pkt 1 rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Z kolei jak stanowi § 3 pkt 1 rozporządzenia przy ustalaniu w umowie opłaty bierze się pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy adwokata. W myśl natomiast § 4 pkt 1 wysokość stawki minimalnej zależy od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju. Przepisami rozporządzenia, nie przewidziano możliwości obniżenia wynagrodzenia, tj. przyznania go w kwocie mniejszej niż stawka minimalna. Jednakże możliwość taką wprowadzono z dniem 15 sierpnia 2015 r. w wyniku nowelizacji przytoczonego wyżej art. 250 przeprowadzonej przez art. 1 pkt 67 z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), który wedle art. 2 tej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Zgodnie z dodanym do art. 250 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi § 2 w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnikowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy. Nie ulega wątpliwości, że ocena, czy zachodzi tego rodzaju uzasadniony przypadek, musi być przeprowadzona z uwzględnieniem tych okoliczności, jakie według § 3 pkt 1 rozporządzenia należy wziąć pod uwagę podczas zasądzania opłaty, czyli niezbędnego nakładu pracy radcy prawnego, a także charakteru sprawy i wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. To z punktu widzenia tych kryteriów wynagrodzenie równe stawkom minimalnym musi być uznane jako niewspółmierne i podlegające przez to obniżeniu do takiej wysokości, która by im odpowiadała. Zdaniem Sądu taki stan rzeczy wystąpił w niniejszej sprawie, gdyż wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej byłoby nadmierne i nieproporcjonalne do nakładu pracy, z jakim wiązało się udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika na tym etapie postępowania, na którym go ustanowiono. Należy w tym miejscu zauważyć, że pełnomocnik nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, gdyż pierwszym pismem jakie wniósł była skarga kasacyjna, toteż przysługuje mu wynagrodzenie za czynność podjętą przez niego w instancji drugiej. Za samodzielne działanie w I instancji ciężko uznać zapoznanie się z aktami i kontakt ze skarżącym, gdyż czynności te pełnomocnik powinien również podjąć w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ten ostatni przepis stanowi z kolei, że w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, rozporządzenia, tj w sposób stosunkowy, uzależniony od wartości tego przedmiotu. W rozpatrywanej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł i mieści się w przedziale, dla którego przewidziano stawkę minimalną w kwocie 2.400 zł (§ 6 pkt 5 rozporządzenia). 50% tej kwoty to 1.200 zł. Uzależnienie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika od tej wysokiej wartości przedmiotu zaskarżenia jest jednak całkowicie nieuzasadnione ze względu na przywołane wcześniej kryteria. W sprawie nie doszło wszak do rozpoznania skargi, skoro została ona odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu. W konsekwencji Sąd poprzestał na rozstrzygnięciu formalnym, o charakterze jedynie procesowym i nie odniósł się w ogóle do sprawy merytorycznie, nie rozważając tego, czy należność pieniężna, której dotyczyła skarga, była wymierzona w prawidłowej wysokości, czy też nie. Dla takiego rozstrzygnięcia, konstatującego wyłącznie fakt, że upłynął termin do wniesienia skargi bez znaczenia pozostaje to, jaka była wartość przedmiotu zaskarżenia. Przemawia to za obniżeniem wynagrodzenia poprzez ustalenie go w oderwaniu od tej wartości, według stałej stawki minimalnej z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia (240 zł), przewidzianej dla spraw, w których wartość ta nie występuje. 50 % tej stawki to 120 zł. Mając jednak na uwadze, że pełnomocnik sporządziła zarówno skargę kasacyjną, jak również zażalenie należałoby przyznać jej również w myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d - 120 zł tytułem stawki minimalnej w postępowaniu zażaleniowym, a zatem razem 240 zł. W ocenie Sądu czynności jakie pełnomocnik powziął w sprawie, nie łączyły się z ponadprzeciętnym nakładem pracy i nie wykraczały poza standardowe działania jakie powinien on wykonać w ramach zwykłej staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Trudno przyjąć, że pełnomocnik przyczynił się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Nie musiał on się zmierzyć ze złożonym problemem prawnym, zaproponować jego rozwiązania i bronić go czy to w sporze ze stroną przeciwną czy to składając środek zaskarżenia od orzeczenia reprezentującego odmienne stanowisko. Także więc z tych powodów należało wynagrodzenie obniżyć do wysokości adekwatnej do skali udzielonej pomocy prawnej i do jej znaczenia dla wyniku postępowania. W świetle § 2 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba natomiast podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (55,20 zł). Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c pkt 2 lit. b i d Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w sentencji.