VII SA/Wa 1272/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-21
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, prawidłowo odmówił wydania nakazu rozbiórki budynków, opierając się na istniejącej dokumentacji technicznej i ocenie, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia)?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Organ, opierając się na istniejącej dokumentacji technicznej, prawidłowo ocenił, że samowolnie wybudowane budynki nie stwarzają niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, co skutkuje brakiem podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Kwestie naruszenia prawa własności należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżąca S. P. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych budynków gospodarczego i garażowego. Wcześniejszy wyrok sądu uchylił decyzję o umorzeniu postępowania, wskazując na konieczność zbadania, czy obiekty nie powodują niebezpieczeństwa lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Organ I instancji ponownie odmówił wydania nakazu rozbiórki, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie wszystkich okoliczności i brak przeprowadzenia oględzin.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki budynków skargę oddala
W wyniku rozpoznania skargi S. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wyrokiem z dnia [...] marca 2007r, sygn. akt [...] uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2006r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego i garażu na działce nr ew. [...] przy ul. D. w B. gm. S.
Z uzasadnienia wynika, iż organy administracji prawidłowo przyjęły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r., obiekty wybudowane zostały zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi i nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane z 1974r., która obligowałaby organ do orzeczenia przymusowej rozbiórki.
Obowiązkiem organu było jednak – jak stwierdził sąd – także ustalenie czy wybudowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Dopiero ustalenie powyższych okoliczności w ocenie Sądu umożliwi prawidłową ocenę samowolnie wzniesionych obiektów i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, co do jej istoty.
Rozpatrujący ponownie sprawę, po wyroku sądowym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego i garażowego na działce nr [...] przy ul. D.
Powołując zasadę związania oceną prawną sądu i wskazaniami do dalszego postępowania, organ poczynił ustalenia co do przesłanki z pkt 2 art. 37 ust. 1 i wskazał na pomiar geodezyjny z 26 kwietnia 2001r. i wynikającą z niego różnicę w granicy działki (przekroczenie granicy działki [...] o ok. 30 cm.).
Analizując dokumentację pod kątem wskazanej wyżej przesłanki organ I instancji stwierdził, że roboty budowlane przy budowie budynków wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla ludzi i mienia podczas użytkowania.
Budynek gospodarczy usytuowany w granicy z sąsiednimi działkami, jak
i budynek garażowy zabezpieczone są rynnami i rurami spustowymi, dachy mają spadek na działkę inwestora, a jak wynika z oceny stanu technicznego budynki zrealizowano w sposób zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej, zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia.
W ocenie organu nie zachodzi nadmierna uciążliwość budowy nawet z uwagi na przekroczenie granicy działki skarżącej. Nie stwarza to niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia.
Według organu skarżąca ma możliwość zabudowy własnej działki zgodnie
z przepisami (w dacie budowy obiektów 1994r, mapy geodezyjne wskazywały, iż obiekty są usytuowane w granicy działki, dopiero wznowienie granic w 2001r. wykazało inne usytuowanie granic nieruchomości). Jak stwierdził organ na podstawie materiału sprawy, nie zachodzi też konieczność wydania nakazu z art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., gdyż nie ma potrzeby doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast podnoszone przez skarżącą kwestie naruszenia własności czy wyrządzenia szkód przedmiotową budową nie podlegają ocenie organów administracji i mogą być przedmiotem oceny wyłącznie w oparciu o przepisy prawa cywilnego.
Stanowisko powyższe w pełni podzielił rozpatrujący odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła S. P. domagając się uchylenia decyzji obu instancji.
Skarżąca zarzuciła, że organ zobowiązany do poczynienia ustaleń z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego powołał się jedynie na inwentaryzację powykonawczą
i ocenę techniczną przedstawioną w 2005r. i znaną sądowi, gdy wydawał wyrok.
Tym samym – w ocenie skarżącej – sprawa nie została wyjaśniona także co do samowolnie zrealizowanej budowy na podmurówce skarżącej, przeznaczonej pod ogrodzenie z siatki, co może grozić katastrofą jak też nie został wyjaśniona kwestia naruszenia warunków użytkowych jej działki. Zdaniem skarżącej, stan kwestionowanych obiektów budowlanych oraz zagrożenia ich dla ludzi i mienia oraz pogorszenia warunków użytkowych, powinny być ustalone na dzień wydania decyzji, a to powinno wiązać się z oględzinami obiektu, czego organ orzekający nie poczynił.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Tylko w takim przypadku może być uwzględniona skarga.
Zaskarżona decyzja została wydana po wyroku sądowym z dnia [...] marca 2007r., w którym zawarta została ocena prawna co do prawidłowości stanowiska odnośnie braku przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. oraz wskazanie, iż koniecznym także było ustalenie czy wybudowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2).
W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą ten sąd i organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Zatem stosownie do powyższego zapisu ustawy koniecznym było dokonanie oceny przez organ, czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1pkr 2 Prawa budowlanego z 1974r. tj. czy samowolnie wybudowane obiekty nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Dokonując takiej oceny organ oparł się na dokumentacji technicznej (inwentaryzacji podwykonawczej i ocenie technicznej) przedłożonej na mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] z [...] września 2005r., z której wynika, że roboty budowlane przy budowie przedmiotowych obiektów wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stwarzają zagrożenia dla ludzi i mienia podczas użytkowania, a obiekty zrealizowane są zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej zapewniającej bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz osób w nim przebywających i w sąsiedztwie. Również – jak oceniły organy – kwestia przekroczenia granicy działki skarżącej nie może stanowić niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Organy podkreśliły, że w dacie budowy przedmiotowych budynków tj. w roku 1994 mapy geodezyjne znajdujące się w powiatowym zasobie geodezyjnym wskazywały, iż omawiane budynki położone są w granicy działki i dopiero w 2002 r. zostało ustalone inne usytuowanie granic między działkami [...] i [...].
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że rozstrzygnięcia w sprawie naruszenia prawa własności nieruchomości nie należą do drogi administracyjnej, a są w wyłącznej właściwości sądów powszechnych.
Za chybiony należy uznać zarzut skargi, iż organ powołał się na dokumentację techniczną z 2005r., którą sąd uznał za niewystarczającą do oceny przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wyjaśnić należy, że uchylenie decyzji wyrokiem sądowym nastąpiło tylko i wyłącznie dlatego, że organ nie dokonał ustaleń co do istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy zasadniczej, oraz nie przedstawił swojej oceny w tej materii. Na pewno jednak sąd nie stwierdził, aby jakakolwiek dokumentacja była niewystarczająca. To też, w oparciu o istniejącą w aktach dokumentację dotyczącą budowy obiektów, organ zajął obecnie stanowisko i wypowiedział się co do braku przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, podkreślając, ze poczynione ustalenia nie wykazują aby zachodziła konieczność zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.
Dokonując całościowej oceny stanu faktycznego i prawnego odnośnie wybudowanych obiektów w świetle zapisu art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego
z 1974r. organ stwierdził brak możliwości wydania nakazu rozbiórki obu budynków.
Nie można więc zgodzić się z zarzutem, iż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, skoro organ zastosował się do wytycznych, przeprowadził analizę stanu sprawy w oparciu o zgromadzoną dokumentację, a następnie dokonał oceny całego materiału i wydał decyzję co do istoty sprawy. Wskazać tu należy, że zalecenie dokonania ustaleń umożliwiających pełną ocenę nie musi oznaczać przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego wraz z oględzinami.
Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło