VII SA/Wa 1273/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę ich sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ ich dochody (zasiłek dla bezrobotnych i stypendium socjalne syna) są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru stanowiłoby wydatek przekraczający ich możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazali, że ich trzyosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawczyni (596,10 zł netto miesięcznie) oraz stypendium socjalnego syna (380,00 zł). Wnioskodawca jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Rodzina posiada dom w budowie i mieszkanie lokatorskie, ale nie posiada innych zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, kosztów utrzymania i potencjalnych dochodów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano G. i W. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2011 r. Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. i W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. i W. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów postanawia : przyznać G. i W. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 2 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje syn. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się obecnie z zasiłku, jaki wnioskodawczyni otrzymuje z Powiatowego Urzędu Pracy dla osoby bezrobotnej w wysokości 596,10 złotych netto miesięcznie oraz stypendium socjalnego jaki otrzymuje syn wnioskodawców w wysokości 380,00 złotych, co łącznie daje dochód w wysokości 976,10 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy zaznaczyli, że w okresie wakacyjnym stypendium socjalne nie jest synowi wypłacane. Wskazali, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, na potwierdzenie czego dołączyli zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że ich sytuacja materialna nie zmieniła się w stosunku do tej jaką mieli dotychczas i podawali w formularzach nadsyłanych do Sądu do innych spraw, a wręcz uległa pogorszeniu, gdyż wnioskodawczyni utraciła pracę, a tym samym zmniejszyła się wysokość miesięcznego dochodu z jakiego utrzymywała się dotychczas rodzina. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dom mieszkalny będący w budowie znajdujący się na działce o powierzchni 1.801 m ², przy którym prace zostały przerwane ze względu na brak środków finansowych oraz mieszkanie lokatorskie o powierzchni 51,3 m ². Wskazali, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że posiadają 33 letni samochód dostawczy Mercedes D – 207, który pozostał im po wyrejestrowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę. Zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy podejmują jakiekolwiek próby znalezienia pracy, jeśli tak należało wskazać ile prób podjęli i z jakim skutkiem oraz czy podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju prace oraz jaki uzyskują z nich dochód. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, jakie ponoszą koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 51,3 m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.) oraz w jakiej wysokości ponoszą wydatki na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup artykułów żywnościowych, chemicznych, odzieży, itp. Wezwano wnioskodawców także do podania czy uzyskują pomoc ze strony rodziny, znajomych lub innych osób bądź organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz czy syn wnioskodawców podejmuje prace zarobkowe jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego przez niego dochodu. Ponadto wezwano wnioskodawców do nadesłania kserokopii wyciągów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawcy je posiadają. W dniu 5 września 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo adwokata P. K. będącego pełnomocnikiem W. P. w którym poinformował, iż występował i występuje w szeregu spraw W. i G.P., jako pełnomocnik z urzędu ustanowiony w sprawach przed Sądem Rejonowym w P. i w związku z tym udzielił im także bezpłatnych porad prawnych w innych sprawach. Wyjaśnił, iż wnioskodawca zwrócił się o pomoc także w niniejszej sprawie, a on zgodził się za darmo udzielić mu porady oraz wystąpić przed Sądem jako jego reprezentant na rozprawie. Oświadczył, iż obecne obowiązki nie pozwalają mu na dalsze darmowe świadczenie pomocy prawnej dla wnioskodawcy dlatego wypowiedział pełnomocnictwo. Wyjaśnił, iż wnioskodawca nie poniósł żadnych kosztów związanych z ustanowieniem go w sprawie, zaś obecnie nie posiada już pełnomocnika. W dniu 7 września 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni złożyła pozew do Sądu Pracy o przywrócenie do pracy i w chwili obecnej oczekuje na rozstrzygnięcie sądowe. Wnioskodawca wskazał, iż oczekuje na stwierdzenie przez Sąd Administracyjny, że decyzja nakazująca rozbiórkę jego budynku warsztatowego, w którym dotychczas realizował produkcję została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, co umożliwiłoby mu wznowienie działalności gospodarczej. Wnioskodawcy podali, że nie podejmują prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych, umów zlecenia czy o dzieło, gdyż w chwili obecnej żyją skromnie i nie są przymuszeni ekonomicznie do desperackich prób poszukiwania pracy za wszelką cenę. Wnioskodawcy oświadczyli, że ponoszą następujące koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania : z tytułu opłat za czynsz w wysokości 485,00 złotych pomniejszone o kwotę przyznanego dodatku mieszkaniowego w wysokości 140,00 złotych, z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 130,00 – 150,00 złotych za dwumiesięczny okres rozliczeniowy, z tytułu zakupu butli z gazem w kwocie 45,00 złotych, która wystarcza na 3 do 4 tygodni, z tytułu opłat za telefon i internet w wysokości około 100,00 złotych oraz na zakup lekarstw dla wnioskodawcy w wysokości 200,00 złotych miesięcznie. Dodali, że podatek gruntowy od posiadanej działki wynosi 180,00 złotych na kwartał, a sumaryczna opłata za samochód wynosi około 600,00 złotych w skali roku. Zaznaczyli, że wnioskodawczyni posiada zaciągniętą pożyczkę w Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, której do spłaty pozostało 195,00 złotych na dzień 19 sierpnia 2011 r. Wnioskodawcy oświadczyli, że zaopatrują się w produkty żywnościowe w sklepach sieciowych, często korzystając z promocji i zniżek, a ubierają się w sklepach z tanią odzieżą. Wskazali, że starają się maksymalnie minimalizować wydatki i dostosowywać je do posiadanych aktualnie środków, aby nie popaść w spiralę zadłużenia. Oświadczyli, że w chwili obecnej nie zabiegają o pomoc z zewnątrz, a jedyną pomocą jaką otrzymują jest korzystanie z dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawcy wyjaśnili, że syn z otrzymywanego stypendium socjalnego oraz dopłaty do akademika i na wyżywienie praktycznie utrzymuje się samodzielnie. Wskazali, że w roku akademickim syn nie podejmuje żadnej pracy, albowiem rozciągnięty na cały dzień program nauczania nie pozwala mu na to. Oświadczyli, że w okresie przerwy letniej syn podjął pracę zarobkową zatrudniając się w firmie geodezyjnej, jednak nie są w stanie udzielić informacji o uzyskanych przez niego dochodach poza tym, że umowa o dzieło, którą zawarł określała stawkę na 10,00 złotych brutto za efektywną godzinę pracy. Wnioskodawcy nadesłali kopię pisma z dnia 30 sierpnia 2011 r. z której wynika, że fachowy pełnomocnik wypowiedział wnioskodawcy pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy ze względu na brak możliwości dalszego darmowego reprezentowania w sprawie z uwagi na nadmiar obowiązków. Wnioskodawcy nadesłali także kserokopię wyciągów z konta bankowego zaznaczając, że na przedstawionych rachunkach znajdują się wyspecyfikowane operacje bankowe sąsiada – C.J., któremu w ramach wzajemnej pomocy sąsiedzkiej pomagają w uiszczaniu jego należnych opłat za pomocą internetu. Z nadesłanego elektronicznego zestawienia operacji bankowych wykonanych na rachunku wnioskodawczyni za okres od 1 czerwca 2011 r. do 23 sierpnia 2011 r. wynika, że łączna suma obciążeń za powyższy okres wyniosła 4.821,10 złotych, a saldo końcowe na rachunku wnioskodawczyni wynosiło 925,89 złotych. Natomiast, na rachunku bankowym wnioskodawcy saldo końcowe, na dzień 31 lipca 2011 r. wynosiło 165.61,00 złotych. Wnioskodawcy podkreślili, że nie posiadają żadnych lokat i kont dewizowych. Do nadesłanego wniosku wnioskodawcy dołączyli : pismo adwokata z dnia 30 sierpnia 2011 r., decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy na okres 6 m-cy, tj. od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. w wysokości 140,72 złotych miesięcznie, dwa zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wypłaconych wnioskodawczyni zasiłkach chorobowych, decyzję Starosty P. z dnia [...] o uznaniu wnioskodawczyni za osobę bezrobotną z przysługującym jej prawem do zasiłku, zaświadczenie z zakładu pracy wnioskodawczyni potwierdzające, że posiada pożyczkę z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz wysokość i termin kwoty pozostałej do spłaty, jak również wyciągi z posiadanych kont bankowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze obecną sytuację finansową wnioskodawców, a w szczególności fakt utrzymywania się trzyosobowej rodziny z zasiłku dla osób bezrobotnych otrzymywanego przez wnioskodawczynię oraz stypendium socjalnego syna przychylono się do ich wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Stwierdzono, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru byłby to wydatek wykraczający poza możliwości finansowe wnioskodawców. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło