VII SA/Wa 1275/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. ., uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] listopada 2006 r. umarzającą postępowanie w sprawie samowolnego remontu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku Nr [...] na Osiedlu [...] w J. i stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] marca 2001 r. (nakazującej M. P. przedstawienie inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót wraz z oceną stanu technicznego, projektu technicznego wykonania robót budowlanych, wynikających z oceny stanu technicznego oraz robót budowlanych mających na celu doprowadzenie remontowanego lokalu do stanu zgodnego z przepisami w terminie do dnia [...] maja 2001 r.). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak [...] na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu organ podał, że już wcześniej toczyło się postępowanie o wznowienie postępowania z wniosku Z. P., który twierdził, że protokół oględzin jego mieszkania, które zostały przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2006 r. jest fałszywy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2007 r. uznając, że strona domagająca się wznowienia postępowania z uwagi na to, że dowód okazał się fałszywy powinna przedłożyć organowi dokument w postaci orzeczenia sądowego, stwierdzającego że dokument został sfałszowany. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 810/08 odrzucił skargę Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Z. P. złożył ponowny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 2 k.p.a. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, wniosek oraz wskazana w nim przyczyna - sfałszowany protokół oględzin z dnia [...] czerwca 2006 r. nie może stanowić podstawy do ponownego wznowienia postępowania z takiej samej podstawy, która była już przedmiotem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Bezprzedmiotowe jest w takiej sytuacji badanie spełnienia przez wnioskodawcę wymogów formalnych wniosku o jakich mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wskazana przesłanka wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2007 r., z uwagi na fakt, iż była już uprzednio badana przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu wznowieniowym, zakończonym wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., nie może stanowić podstawy do ponownego wznowienia postępowania. Zdaniem organu II instancji, taki kolejny wniosek narusza art. 148 k.p.a., gdyż został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu przewidzianego w tym przepisie na wniesienie podania, bowiem o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania Z. P. wiedział już w dniu [...] października 2007 r. (w piśmie datowanym na ten dzień, stanowiącym odpowiedź na wezwanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] września 2007 r. do sprecyzowania żądań Z. P. powołuje się na tę właśnie przesłankę). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. P. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wznowienia postępowania i rozpoznanie sprawy, ustalenie obiektywnej oceny stanu technicznego mieszkania skarżącego i ustalenie wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń w myśl art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowanego. Skarżący podniósł, że w skutek remontu mieszkania sąsiedniego jego mieszkanie zostało bardzo poważnie uszkodzone, co stwarza zagrożenie zdrowia i życia osób przebywających w tym mieszkaniu. Skarżący zarzucił nieodniesienie się merytorycznie przez organy do przesłanek wznowienia oraz naruszenie zasad zapisanych w art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny związany jest natomiast granicami zaskarżonego aktu. Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Dotyczy ono bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Podstawy wznowienia postępowania wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. zważywszy na fakt, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Z uwagi na fakt, iż stoi ono w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, instytucja wznowienia postępowania może być stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Właściwy organ orzeka o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc m. in. nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania. Po wpłynięciu do organu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w pierwszej kolejności organ bada czy zaistniała któraś z przesłanek wznowieniowych enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145 a k.p.a. Na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. organ wznawia postępowanie i przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. z uwagi na fakt nie wystąpienia przesłanki na którą powołał się skarżący, a więc fałszywość dowodu. Następnie decyzja ta w wyniku zaskarżania została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Jednakże zanim organ przystąpi do badania czy zaistniały przesłanki związane z powołaną przez wnioskodawcę podstawą wznowienia zobowiązany jest ustalić zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżący na okoliczność sfałszowania protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2006 r. powoływał się już we wniosku z dnia [...] października 2007 r. Wniosek ten został rozpoznany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2007 r. Następnie decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. i decyzja ta stała się ostateczna. Ponownie na tą samą okoliczność skarżący powołał się we wniosku z dnia [...] marca 2009 r. Z uwagi na powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania Z. P. wiedział już w dniu [...] października 2007 r, a więc uchybił terminowi jednego miesiąca z art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto w związku ze wcześniejszym ostatecznym merytorycznym rozpoznaniem podnoszonego zarzutu, ponowne jego rozpoznanie nie jest możliwe. Ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie spełniałoby przesłankę warunkującą jej stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie zapadłoby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Odnosząc się do żądania skarżącego dotyczącego wznowienia postępowania i rozpoznania sprawy, należy stwierdzić, że postępowanie wznowieniowe można podzielić na dwie fazy. Pierwsza faza polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a. W tej fazie organ bada również czy nie wystąpiły negatywne przesłanki, a więc czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Dopiero w przypadku gdy wniosek został złożony w terminie i nie wystąpiły przesłanki negatywne, następuje druga faza postępowania prowadzona po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie organ administracji może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału dowodowego i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt IV SA 116/98). Z uwagi na złożenie wniosku z uchybieniem terminu oraz powołanie się przez skarżącego na przesłankę, która była już wcześniej przedmiotem merytorycznego rozpoznania, nie jest możliwe wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie merytorycznej oceny materiału dowodowego i dokonanie weryfikacji twierdzeń podniesionych w podaniu o wznowienie postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.