VII SA/Wa 1277/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił charakter i istotę postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu stopnia wojewódzkiego, co do kwalifikowanej wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] pismem z dnia 15 kwietnia 2009r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, popełnionej przez Z. R., a następnie wobec ustalenia w trakcie postępowania administracyjnego, że sprawcą samowoli budowlanej jest inny podmiot – P. [...] Sp. z o.o. w K., umorzył postępowanie w sprawie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organ powiatowy w stosunku do konkretnej osoby, a następnie jego umorzenie z uwagi na ustalenie, iż sprawcą samowoli budowlanej jest inny podmiot, nie stanowiło rażącego naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Organ podniósł także, iż wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., oraz późniejsze wszczęcie postępowania w stosunku do tej samej samowoli budowlanej, nie będzie obarczone wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się też w kontrolowanym rozstrzygnięciu innych wad kwalifikowanych, które stanowiłyby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło P. [...] Sp. z o.o. w K., wnosząc o jej uchylenie. Strona skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego tj. przepisu art. 105 § 1 k.p.a., przez błędne przyjęcie, iż w sprawie zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż zachodziły podstawy do wydanie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne; 2) przepisów prawa procesowego tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez błędne przyjęcie, iż w sprawie nie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, jako wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do kwestii umorzenia postępowania administracyjnego oraz wskazał, że w jego ocenie pomimo zmiany podmiotu uważanego za sprawcę samowoli budowlanej (z osoby Z. R. na skarżącego), nie doszło do bezprzedmiotowości postępowania. Zaznaczył, iż zmiany podmiotowe co do osoby inwestora, nie zmieniają faktu, iż przedmiotem postępowania w dalszym ciągu pozostaje rozbudowa budynku hurtowni, zaś ustalony stan faktyczny upoważnia organ administracji publicznej na podstawie art. 48 i 49 ustawy Prawo Budowlane do wydawania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nadzwyczajnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie ustalenie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W orzecznictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W związku z tym przypomnieć należy, że bezprzedmiotowość postępowania może dotyczyć każdego z elementów stosunku administracyjnoprawnego, tj. podmiotu, przedmiotu postępowania, a także sytuacji, gdy stosunek, którego ustalenie jest przedmiotem wszczętej sprawy administracyjnej, nie jest stosunkiem administracyjnoprawnym. Kontrolowaną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. organ umorzył postępowanie administracyjne uznając, iż wystąpiła podmiotowa przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, albowiem sprawcą samowoli budowlanej był inny podmiot, niż ten w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Sąd podziela stanowisko organu, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organ powiatowy w stosunku do konkretnej osoby, a następnie jego umorzenie z uwagę na zmianę sprawcy samowoli budowlanej, nie stanowiło rażącego naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji. Zauważyć także należy, iż umorzenie postępowania administracyjnego ze względów podmiotowych, nie oznacza, że nie jest możliwe prowadzenie w stosunku do tej samej samowoli budowlanej dalszego postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga bowiem sprawy co do istoty (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 1991 r., sygn. akt I SAB 29/91). Tym samym należy uznać, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, nie stwierdzając w rozstrzygnięciu kwalifikowanych wad prawnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.