VII SA/Wa 128/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-07
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien umorzyć postępowanie administracyjne dotyczące wpływu budowy nowego budynku na stan techniczny sąsiedniego budynku, czy też powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i naprawcze?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie powinien umarzać postępowania administracyjnego, gdy istnieje sprawa administracyjna dotycząca wpływu budowy nowego budynku na stan techniczny sąsiedniego budynku, a istnieją dowody wskazujące na potencjalne uszkodzenia. W takiej sytuacji organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ocenić zgromadzone dowody (w tym ekspertyzy) i podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie umarzać postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła o zbadanie wpływu budowy budynku usługowo-handlowego przez S. Ś. na jej sąsiedni budynek mieszkalny, w którym stwierdzono pęknięcia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego początkowo nakazał opracowanie ekspertyzy, a następnie umorzył postępowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując na braki formalne i konieczność merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w tym oceny ekspertyzy. Po ponownym postępowaniu Powiatowy Inspektor ponownie umorzył sprawę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe i uchylił decyzję umarzającą. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ponowne umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala
Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego budynku usługowo-handlowego na działce położonej w G. przy pl. W. przez S. Ś., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że po złożeniu przez T. W. wniosku dotyczącego prawidłowości budowy budynku usługowo-handlowego realizowanego przez S. Ś. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadził w dniu 12 lipca 2005 r. oględziny w sprawie ww. budynku. W trakcie przedmiotowych oględzin ustalono, iż inwestor realizuje budowę wspomnianego budynku na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...], zaś budowa jest wznoszona zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną i pozwoleniem. Ponadto stwierdzono, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest w ostrej granicy od strony północnej i ściana północna częściowo przylega do budynku mieszkalnego T. W., w którym znajdują się widoczne pęknięcia ściany zewnętrznej od strony zachodniej oraz widoczne rysy w ścianach wewnętrznych.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał T. W. opracowanie i przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego przylegającego do ww. budynku usługowo-handlowego.
Po przedłożeniu powyższej ekspertyzy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył w całości postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując na braki formalne w postępowaniu w postaci braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania i dokonaniu w dniu 19 czerwca 2007 r. oględzin na nieruchomości S. Ś. i stwierdzeniu, iż budynek usługowo-handlowy użytkowany jest na podstawie decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. organ ten wydał w dniu [...] ponownie decyzję umarzającą postępowanie w sprawie ww. budynku.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w związku z czym organ pierwszej instancji błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na treści art. 105 kpa. Ponadto postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia kończącego merytorycznie sprawę, która wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że przed umorzeniem postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. zobowiązany był do oceny złożonej ekspertyzy stanu technicznego złożonej przez T. W. Tymczasem organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do zaleceń przedmiotowej ekspertyzy, która wskazuje, iż rysy w budynku powstały w wyniku wadliwego wykonania fundamentów nowego budynku oraz dylatacji między obu budynkami, natomiast uszkodzenia te i ewentualne zagrożenia powinien usunąć inwestor nowego budynku w porozumieniu z T. W. Ponadto w ekspertyzie wskazano, że jedno ze szkiełek kontrolnych, które założono w niektórych miejscach na rysach pękło po kilku dniach, co świadczy o dalszym ciągnięciu tego budynku.
Organ odwoławczy wskazał na możliwość zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 81c Prawa budowlanego, który daje możliwość zebrania materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm ustawowych i ewentualnego wykonania zastępczego przewidzianego w ustępie 4 tego artykułu.
Dodatkowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę na wynikające z treści art. 61 Prawa budowlanego obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Podkreślił, że użytkowany obiekt powinien być utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym, w celu niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
W związku z powyższym wskazał, że należy jednoznacznie ustalić powód osiadania i powstania pęknięć w budynku na sąsiedniej działce a następnie przeprowadzić postępowanie naprawcze.
Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona przez T. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej Skarżąca zwróciła uwagę na postępujące zniszczenia obejmujące jej dom, którym nie może w żaden sposób zapobiec i poddała w wątpliwość możliwość skutecznego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., które – w jej przekonaniu – ponownie zakończy się decyzją o jego umorzeniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
W rozstrzyganej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, że postępowanie dotyczące wybudowanego budynku usługowo-handlowego na działce położonej w G. przy pl. W. przez S. Ś. nie jest – wbrew stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. – bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy brak jest sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt kpa, a organ w świetle ustaleń faktycznych i prawnych stwierdza, że nie dysponuje materialnoprawnymi podstawami do wydania władczego rozstrzygnięcia merytorycznie załatwiającego sprawę. Sprawą administracyjną będącą przedmiotem postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. jest kwestia wpływu budowy spornego budynku handlowo-usługowego na stan techniczny domu Skarżącej w szczególności w świetle ustaleń dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2005 r. oraz zawartych w "Ekspertyzie stanu technicznego budynku" opracowanej przez mgr inż. R. O. w G. we wrześniu 2005 r. i doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w zakresie utrzymania należytego stanu technicznego tego domu. Organ pierwszej instancji prowadzący na nowo postępowanie administracyjne zobowiązany został do ustosunkowania się do ustaleń zawartych w ww. ekspertyzie oraz zgromadzenia materiału dowodowego, w tym z wykorzystaniem art. 81c Prawa budowlanego, a następnie przeprowadzenia odpowiedniego postępowania naprawczego. Zgodnie bowiem z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy a zatem w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym i estetycznym, bez dopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zatem do reagowania na wszelkie wypadki niewypełnienia dyspozycji normy zawartej w cytowanym przepis art. 61 Prawa budowlanego, gdy potwierdza to istniejący stan faktyczny. Dlatego w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 105 kpa, który był podstawą słusznie uchylonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...].
W świetle powyższego za podstawne należy uznać obawy Skarżącej dotyczące ewentualnego ponownego umorzenia postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., gdyż przekazując sprawę w trybie art. 138 § 2 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jednoznacznie zwrócił uwagę na brak bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego i wadliwość umorzenia oraz wyraźnie wskazał, jakie okoliczności organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest w istocie korzystna dla Skarżącej, gdyż otwiera możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie budynku usługowo-handlowego na działce położonej w G. przy pl. W. wybudowanego przez S. Ś. i jednoznacznego ustalenia powodu osiadania i powstania pęknięć w budynku na sąsiedniej działce. To z kolei umożliwia następnie przeprowadzenie postępowania naprawczego i zabezpieczenie domu T. W. przed uszkodzeniami i pogorszeniem stanu technicznego, o co zabiega Skarżąca. Kwestie te – jak wyraźnie wskazał organ odwoławczy - powinny zostać rozstrzygnięte w drodze merytorycznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie zabezpieczenia stanu technicznego budynku Skarżącej, przy wykorzystaniu instrumentu określonego w art. 61 Prawa budowlanego. Poza obszarem władztwa administracyjnego pozostają jedynie kwestie zwrotu kosztów naprawy powstałych zniszczeń, które powinny być rozstrzygane w drodze powództwa cywilnoprawnego przed sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło