VII SA/Wa 128/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-07

Skład orzekający: Paweł Groński, Wojciech Sawczuk, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ regulacyjny ma kompetencje do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odcięcia dostawy wody, jeśli odcięcie to nastąpiło faktycznie, ale nieformalnie, w trakcie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ regulacyjny ma kompetencje do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odcięcia dostawy wody, nawet jeśli odcięcie nastąpiło faktycznie, ale nieformalnie, w trakcie postępowania administracyjnego. Umorzenie postępowania przez organy obu instancji było przedwczesne, ponieważ zignorowano informacje o faktycznym odcięciu wody, co naruszyło przepisy k.p.a. dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Niewłaściwa wykładnia przepisów ograniczyła rolę organu regulacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżące wystąpiły z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odcięcia dostawy wody i zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego przez Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji (MZWiK). Organy obu instancji umorzyły postępowanie, uznając brak podstaw do ingerencji administracyjnej, ponieważ odcięcie dostaw wody nie nastąpiło w sposób formalny. Skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Wód Polskich oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Zasądzono od Prezesa Wód Polskich na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg U. T. i W. W. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Prezesa Wód Polskich na rzecz U. T. i W. W. solidarnie kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. znak [...] Prezes Wód Polskich utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. Pismem z [...] marca 2021 r. U. T. i W. W. (dalej: skarżące) wystąpiły do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor RZGW, organ I instancji) z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu w sprawie dotyczącej odcięcia dostawy wody oraz zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego dla przedsiębiorstwa [...] s.c. w N. (nr działki: [...]). W podaniu zwróciły się o nakazanie Miejskiemu Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w N. Sp. z o.o. (dalej: MZWiK) przywrócenia dostawy wody oraz otwarcia łącza kanalizacyjnego do ww. nieruchomości oraz o określenie w drodze postanowienia warunków zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Skarżące poinformowały o złożeniu przez MZWiK, pismem z 29 stycznia 2021 r. oświadczenia o rozwiązaniu umowy ze skarżącymi z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz o piśmie MZWiK z 23 lutego 2021 r. informującym, ze po 23 marca 2021 r. zakład dokona odcięcia dostaw wody do przedsiębiorstwa skarżących. W kolejnym piśmie skarżące poinformowały, że wystąpiły do Sądu Rejonowego w N. z powództwem o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne. Pismem z 27 maja 2021 r. skarżące poinformowały, że w dniu 26 maja 2021 r. MZWiK odciął dopływ wody do ich przedsiębiorstwa. 2.1.1. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, pismem z 5 lipca 2021 r. skarżące przedłożyły szkic sytuacyjny dla działki nr ewid. [...], na którym zaznaczono lokalizację: studzienki wodomierzowej, nieczynnego od 20 lat hydrantu oraz zaworu głównego do budynku, miejsce dokonanego przez MZWiK wykopu, w związku z którym doszło do odcięcia wody. Nadto wyjaśniły, że z informacji przekazanej przez skarżące wynika, że w zamyśle MZWiK prowadzone prace przy hydrancie nie miały doprowadzić do odcięcia wody do zakładu skarżących, przy czym "skutek był wręcz odwrotny, co może świadczyć albo o złej woli zakładu albo o braku profesjonalizmu z jego strony". Dodatkowo poinformowano o realizacji na działce nr ewid. [...] pomiaru powykonawczego przyłączy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Wyjaśniono, że skarżące nie posiadają wiedzy, jaki był związek braku wody w ich zakładzie z dokonywanymi przez MZWiK pracami, niewątpliwie jednak, jak zauważył, dopływ wody został odcięty. 2.2. MZWiK pismem z 22 kwietnia 2021 r. wniosło o odmowę wszczęcia postępowania albowiem skarżące nie wykazały spełnienia przesłanek określonych w art. 27e ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028, dalej: u.z.w.). W uzasadnieniu MZWiK poinformował o wypowiedzeniu umowy z 17 grudnia 2009 r. zawartej pomiędzy MZWiK a skarżącymi na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków oraz o piśmie z 23 marca 2021 r. informującym je o istnieniu zastępczego punktu czerpania wody i możliwości wywozu nieczystości ciekłych wozami asenizacyjnymi, a nadto, że istnieje możliwość ponownego zawarcia umowy i przyłączenia zakładu usługobiorców do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej MZWiK. Jednocześnie MZWiK stwierdził, że do chwili obecnej nie odciął dostaw wody, nie zamknął przyłącza kanalizacyjnego, a wobec niezłożenia przez Wnioskodawczynie wniosku o przyłączenie ich zakładu do sieci, nie odmówił tym samym przyłączenia zakładu do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, w związku z czym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie wskazanym w treści wniosku. 2.2.1. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, MZWiK pismem z 14 czerwca 2021 r. poinformował, że zakład skarżących nie został odcięty od dostaw wody z miejskiej sieci wodociągowej obsługiwanej przez MZWiK. Wyjaśniono, że w najbliższej okolicy tego zakładu prowadzone były prace na sieci wodociągowej należącej do MZWiK mające na celu usunięcie nieczynnego odejścia z niefunkcjonującym hydrantem podziemnym. MZWiK do pisma załączyło mapę z zaznaczeniem obszaru prowadzonych prac. Wskazano również, że wszystkie sieci kanalizacyjno-wodociągowe w rejonie zakładu skarżących, którymi dysponuje MZWiK, zostały naniesione historycznie na klauzulowane mapy dostępne w zasobach geodezyjnych. Natomiast przyłącza będące we władaniu odbiorców usług nie były przez MZWiK inwentaryzowane, ponieważ jest to kompetencja i obowiązek odbiorców usług, czyli właścicieli tych przyłączy. Do pisma dołączono szkic sytuacyjny dotyczący miejsca prowadzenia w/w robót oraz obszerną dokumentację, w głównym zakresie dotyczącą jakości ścieków wprowadzanych z zakładu skarżących do sieci kanalizacyjnej przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. 2.3. Decyzją z [...] lipca 2021 r. znak: [...] – działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) – Dyrektor RZGW umorzył w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie rozstrzygnięcia w sprawie spornej pomiędzy skarżącymi a MZWiK, dotyczącej odcięcia dostawy wody oraz zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego dla nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w N. (nr działki: [...]). 2.3.1. W uzasadnieniu tej decyzji, organ I instancji streścił przebieg postępowania oraz przywołał brzmienie przepisów u.z.w. mających zastosowanie w sprawie. Organ wyjaśnił, że ustawa zawiera zamknięty katalog dopuszczalnych rozstrzygnięć w sprawach spornych. W myśl tego przepisu rozstrzygnięcie organu regulacyjnego może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu: 1) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, 2) przywrócenia dostawy wody, 3) otwarcia przyłącza kanalizacyjnego, 4) przyłączenia do sieci. W związku z tym wskazano, że decyzja organu regulacyjnego może zapaść dopiero po faktycznym odcięciu dostaw wody, bo tylko wówczas racjonalne i zasadne może być "nakazanie przywrócenia" tych dostaw. Wykluczona jest możliwość orzekania przez organ w przedmiocie wstrzymania dostaw wody, zanim do tego wstrzymania dojdzie. 2.3.2. Zdaniem Dyrektora RGZW, niewątpliwie w chwili złożenia wniosku przez skarżące i wszczęcia niniejszego postępowania, nie wystąpiła sytuacja opisana w art. 27e ust. 1 u.z.w., tj. nie doszło do odcięcia dostawy wody do nieruchomości przy ul. [...] w N.. Zgodni byli w tej mierze zarówno skarżące, jak i MZWiK, co już wówczas było przesłanką umorzenia niniejszego postępowania. Jednak informacja przekazana w piśmie skarżących z 27 maja 2021 r. o przerwaniu dopływu wody do nieruchomości przy ul. [...], nakazywała organowi kontynuowanie postępowania wyjaśniającego celem dokładnego rozpoznania stanu faktycznego i usunięcia ewentualnych wątpliwości co do przyczyn braku dopływu wody do zakładu Wnioskodawczyń, zważywszy na treść pisma MPWiK z 23 lutego 2021 r. informującego o planowanym odcięciu dostaw wody do przedsiębiorstwa skarżących po dniu 23 marca 2021 r. Jednak z treści informacji i dokumentów przedłożonych przez strony postępowania wynika, że MPWiK nie dokonało dotychczas formalnego odcięcia dostawy wody do zakładu skarżących w znaczeniu przyjętym w ustawie, tj. w rozumieniu art. 8 oraz art. 27e ust. 1 u.z.w. Nie doszło mianowicie do planowanego odcięcia dostaw wody do zaworu głównego, demontażu wodomierza głównego czy też jego komisyjnego zaplombowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że brak zaopatrzenia posesji skarżących w wodę powiązany może być z wykonywaniem w miesiącu maju 2021 r. przez MPWiK prac ziemnych celem likwidacji nieczynnego odejścia sieci wodociągowej z niefunkcjonującym od ponad 20 lat hydrantem podziemnym. Prace były wykonywane w bliskim sąsiedztwie zaworu głównego dla zakładu skarżących i wedle zasad doświadczenia życiowego, to one mogły doprowadzić do uszkodzenia sieci wodociągowej lub przyłącza, a w konsekwencji do przerwania dopływu wody do Zakładu. Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 3a u.z.w., kwestie dotyczące warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług regulowane są w pisemnej umowie o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Podobnie kwestie odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy również powinny być, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 u.z.w., przedmiotem umowy. Dyrektor RZGW podniósł, że umowa zawarta 17 grudnia 2009 r. między MPWiK oraz skarżącymi regulowała te kwestie m. in. w § 5, § 9 oraz w § 11. Spory dotyczące interpretacji postanowień tej umowy, kwestii odszkodowawczych w przypadku niedotrzymania jej warunków przez strony umowy itp. mają charakter cywilnoprawny i podlegają kognicji sądu powszechnego. Na potwierdzenie należy wskazać, iż Wnioskodawczynie wniosły już do sądu powszechnego powództwo o uznanie za bezskuteczne dokonane wypowiedzenie umowy (zawisłe przed Sądem Rejonowym w N., Wydział V Gospodarczy, sygn. akt [...]). 2.3.3. Organ I instancji uznał, że skoro wniosek skarżących nie dotyczy zagadnień, do rozstrzygania których organ regulacyjny powołany został przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i brak jest normy prawnej, z której wynikałoby uprawnienie dla organu regulacyjnego do dokonania w danym stanie faktycznym rozstrzygnięcia w trybie art. 27e ust. 1 u.z.w, tym samym zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Nie ma bowiem materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne, pozytywne czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. 2.4. W odwołaniu od tej decyzji, skarżące wniosły o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie rozstrzygnięcia organu regulacyjnego w wnioskowanym zakresie tj. zobowiązanie MZWiK do niezwłocznego przywrócenia dostaw wody do zakładu skarżących i wydanie w tym zakresie również postanowienia w oparciu o art. 27e ust 3 u.z.w., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie niniejszej sprawy organowi 1 instancji do ponownego rozstrzygnięcia. Skarżące podniosły, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania, a ich przedsiębiorstwo jest pozbawione dopływu wody od 26 maja 2021 r. MZWiK nie wznowiło bowiem dostawy wody. 2.5. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. znak [...] Prezes Wód Polskich (dalej: PWP, organ odwoławczy) utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora RZGW z [...] lipca 2021 r. 2.5.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołał treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie oraz podkreślił, że art. 8 ust. 3 u.z.w. nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określone obowiązki związane z zamiarem zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, zatem ustawodawca uczynił rozróżnienie pomiędzy zamiarem zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego a faktycznym jego zamknięciem, tylko w sporze dotyczącym tego drugiego przypadku przydając kompetencji organowi regulacyjnemu. Skoro wskazanym w przywołanym przepisie skutkiem interwencji organu może być przywrócenie dostawy wody, to musi być ono poprzedzone faktycznym, a nie potencjalnym, czy zapowiadanym, jej odcięciem. PWP podkreślił, że sprawy dotyczące sporów pomiędzy odbiorcami usług a przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi, wykraczające poza zakres spraw oznaczonych w przepisie art. 27e u.z.w., nie są sprawami podpadającymi pod dyspozycję art. 1 k.p.a., a w konsekwencji – nie są sprawami, w których może być wydana decyzja administracyjna. W ocenie organu odwoławczego, spór powstały między skarżącymi a MZWiK jest instytucją prawa cywilnego. Żaden z przepisów u.z.w. nie daje organowi regulacyjnemu podstawy do rozstrzygania sporu cywilnoprawnego, a ramy jego ingerencji określone w art. 27e u.z.w. nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zatem zarzut naruszenia art. 27e u.z.w. uznano za bezzasadny. 2.5.2. W ocenie organu odwoławczego, niniejsza sprawa, niezależnie od tego, że istotnie może być określona "sporem", podlega rozstrzygnięciu na drodze cywilnoprawnej z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Z tego względu za niesłuszne należy uznać zarzuty naruszenia art. 7, 77, 107 i 105 § 1 k.p.a. Zakres kompetencyjny organu regulacyjnego do rozstrzygania sporów między odbiorcą usług a przedsiębiorstwem ustawodawca zakreślił jednoznacznie, konkretyzując zarówno zakres tych sporów, jak i możliwe do podjęcia rozstrzygnięcia. PWP uznał, że na gruncie obowiązujących przepisów u.z.w. nie mógł zatem orzec inaczej, niż uczynił to organ I instancji. 3. Pismem z 9 listopada 2021 r. U. T. i W. W. skierowały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję, zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem: 1) art. 6, 7, 8, 11, 77, 107 i 105 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w żaden sposób okoliczności sprawy i dokonanie błędnego zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 105 § 1 k.p.a. w okolicznościach gdy brak było podstaw do zastosowania tej normy prawnej, co następnie zostało powielone przez organ II instancji, bez wskazania jakichkolwiek argumentów natury faktycznej i prawnej za takim rozstrzygnięciem przemawiającymi, a co doprowadziło do umorzenia postępowania a następnie utrzymania w mocy takiej decyzji pomimo braku przesłanek ku takiemu rozstrzygnięciu, 2) art. 27e ust 1 i 2 u.z.w., poprzez ich nie zastosowanie przy wskazaniu, że w sprawie nie zachodziły ku temu przesłanki, podczas gdy prawidłowo ustalone okoliczności sprawy i dokonana poprawna interpretacja zgromadzonych dokumentów winna doprowadzić organ do przekonania o konieczności wydania rozstrzygnięcia organu regulacyjnego, albowiem skarżące zostały pozbawione w sposób faktyczny i prawny dostępu do wody i dostępu do kanału ściekowego, a co za tym idzie prowadzenie przez nie działalności gospodarczej jest praktycznie niemożliwe i naraża Je na niepowetowane straty finansowe. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jak również poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego niezwłocznego rozstrzygnięcia. 4. W odpowiedzi na skargę Prezes Wód Polskich wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. 6. Przedmiotem zaskarżonej decyzji było umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie sporu między skarżącymi a MZWiK dotyczącego odcięcia dostawy wody oraz zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego dla przedsiębiorstwa. 6.1. Zgodnie z art. 27e ust. 1 u.z.w., w sprawach spornych dotyczących: 1) odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz 2) odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, lub odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci – na wniosek strony rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji. Z art. 27e ust. 2 pkt 2 i 3 u.z.w. wynika natomiast, że rozstrzygnięcie organu regulacyjnego, o którym mowa w ust. 1, może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu: 1) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków; 2) przywrócenia dostawy wody; 3) otwarcia przyłącza kanalizacyjnego; 4) przyłączenia do sieci. Treść przytoczonego przepisu w sposób jednoznaczny określa wszystkie możliwe rodzaje rozstrzygnięć, jakie może wydać organ regulacyjny, gdyż przepis wymienia je w sposób enumeratywny. Katalog przewidzianych w tym przepisie rozstrzygnięć jest więc zamknięty. Jeśli więc chodzi o spór dotyczący odcięcia dostaw wody, to jedyną możliwą decyzją organu regulacyjnego uwzględniającą wniosek jest nakazanie przedsiębiorstwu wodociągowemu przywrócenia dostaw wody. Już tylko na marginesie rozważań trzeba dodać, że decyzja nieuwzględniająca wniosku o nakazanie przywrócenia dostaw wody polega na jego oddaleniu. 6.2. Należy zgodzić się z tezą przedstawioną przez organy obu instancji, że wykładnia językowa analizowanego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że decyzja organu regulacyjnego może zapaść dopiero po faktycznym odcięciu dostaw wody, ponieważ tylko wówczas racjonalne i zasadne może być "nakazanie przywrócenia" tych dostaw. Analiza powyższych rozwiązań prawnych wyklucza więc możliwość orzekania przez organ w przedmiocie uprawnienia do wstrzymania dostaw wody, zanim do tego wstrzymania dojdzie (ex ante). W świetle przywołanej konstrukcji przepisu nie jest zatem możliwe uprzedzające orzeczenie organu, że planowane wstrzymanie dostaw wody jest dopuszczalne lub też nie (zob. wyrok SO w Warszawie z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt XVII AmW 24/19, LEX nr 3225587). Sąd podkreśla, że dla oceny możliwości orzekania przez organ w sprawie sporu istotne znaczenie ma, czy okoliczność sporna (np. odcięcie dostaw wody) nastąpiło przed wydaniem decyzji administracyjnej. Zatem jeżeli okoliczność ta wystąpi w toku postępowania, tj. już po złożeniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu, to organ nie ma podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, a w konsekwencji do umorzenia postępowania w sprawie rozstrzygnięcia tego sporu. 6.3. Nie ulega wątpliwości Sądu, że w dacie złożenia przez skarżące wniosku o rozstrzygnięcie sporu, nie doszło jeszcze do odcięcia dostaw wody do przedsiębiorstwa skarżących. Jednak, jak już wyżej wskazano, okoliczność ta samodzielnie nie uzasadniała umorzenia postępowania. Następnie z pisma MZWiK z 23 lutego 2021 r. wynikało, że odcięcie dostaw wody nastąpi po 22 marca 2021 r. Z kolei w piśmie z 6 maja 2021 r. MZWiK poinformowało, że zakład skarżących nie został odcięty od dostaw wody, jak również nie doszło do zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego. Następnie skarżące w piśmie z 27 maja 2021 r. podniosły, że 26 maja 2021 r. doszło do odcięcia dopływu wody do przedsiębiorstwa skarżących, lecz w piśmie z 14 czerwca 2021 r. MZWiK zaprzeczył odcięciu wody i wyjaśnił, że w pobliżu przedsiębiorstwa skarżących były prowadzone prace na sieci wodociągowej, które mogły skutkować przerwą w dostawie wody. Co najistotniejsze jednak, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z 21 czerwca 2021 r. skarżące przedstawiły kopię pisma MZWiK z 1 czerwca 2021 r., w którym zakład wodociągowo-kanalizacyjny zawiadomił je o odcięciu dostawy wody i zamknięciu przyłącza kanalizacyjnego po 22 czerwca 2021 r. W korespondencji tej, która wpłynęła do organu I instancji 7 lipca 2021 r., skarżące poinformowały, że dopływ wody do ich przedsiębiorstwa został odcięty. 6.4. W związku z tym w ocenie Sądu, organ I instancji nie miał podstaw do ustalenia, że "z treści informacji idokumentów przedłożonych przez strony postepowania wynika, że MPWiK nie dokonało dotychczas formalnego odcięcia dostawy wody do zakładu Wnioskodawczyń w znaczeniu przyjętym w ustawie, tj. w rozumieniu art. 8 oraz art. 27e ust. 1 ustawy. Nie doszło mianowicie do planowanego odcięcia dostaw wody do zaworu głównego, demontażu wodomierza głównego czy też jego komisyjnego zaplombowania". Zacytowane stwierdzenia organu I instancji były co najmniej przedwczesne w świetle informacji przekazanych temu organowi przez skarżące na 5 dni przed wydaniem decyzji umarzającej postępowanie administracyjne. To, czy w dacie wydania decyzji doszło do ocięcia wody czy też nie, miało bowiem fundamentalne znaczenie dla oceny, czy istniał przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego. Gdyby bowiem organ pozytywnie zweryfikował informacje uzyskane od skarżących i uzyskał potwierdzenie odcięcia wody, to nie miałby podstaw do umorzenia postępowania. Organ I instancji tymczasem informacje te, udokumentowane kopią pisma z 1 czerwca 2021 r. zignorował, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Przepisy te nakazują organowi administracji publicznej podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w celu oceny – na podstawie całokształtu materiału dowodowego – czy dana okoliczność została udowodniona. Organ odwoławczy z kolei nieprawidłowo zaakceptował takie działanie organu I instancji, również nie dostrzegając wagi informacji przekazanej przez skarżące jeszcze przed wydaniem decyzji przez Dyrektora RZGW. Doszło zatem do naruszenia ww. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. 6.5. W ocenie Sądu, z obowiązujących przepisów nie wynika również, aby dla ustalenia czy doszło do ocięcia dostaw wody w rozumieniu art. 27e ust. 1 pkt 2 u.z.w. niezbędne było "planowane odcięcie dostaw wody do zaworu głównego, demontaż wodomierza głównego czy też jego komisyjne zaplombowanie". Przyjęcie takiego rozumowania oznaczałoby, że poza zakresem regulacji z art. 27e ust. 1 pkt 2 u.z.w. znalazłoby się "faktyczne" odcięcie dostaw wody, które jednak nie zostało powiązane z "formalnym odcięciem dostawy wody" – jak to określono w decyzji organu I instancji. Sąd nie może zaakceptować takiego rezultatu wykładni art. 8 w związku z art. 27e ust. 1 pkt 2 u.z.w., albowiem ograniczałby rolę organu regulacyjnego wyłącznie do sytuacji, w których przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działa "lege artis", pozostawiając poza zakresem działania organu regulacyjnego sytuacje, w których "nieformalne" działanie takiego przedsiębiorstwa ma dla odbiorcy dokładnie takie same skutki jak "formalne" odcięcie wody. Powyższe wskazuje, że organy dokonały również nieprawidłowej wykładni ww. przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. 7. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. 8. Ponownie rozpoznając sprawę, organ regulacyjny ustali całokształt okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności zweryfikuje informacje skarżących o odcięciu wody do ich przedsiębiorstwa. Organ podejmie działania uznając się za związany oceną prawną przedstawioną przez Sąd, w tym zwłaszcza odnoszącą się do aktualności jego kompetencji z art. 27e ust. 1 pkt 2 u.z.w. nie tylko w przypadku formalnego odcięcia wody, ale również w sytuacji faktycznego odcięcia wody. 9. Na zakończenie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie te przesłanki zostały spełnione. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło